DICIONÁRIO DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS

Compilado por HENERIK KOCHER

Home - Introdução - Bibliografia - Abreviaturas

A  B  C  D  E  F  G  H  I  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  VZ

N1  N2  N3  N4  N5  N6  N7  N8  N9  N10

N11  N12  N13  N14  N15  N16  N17  N18  N19

N4: 601-800

601. Nec verisimile loquere, nec verum. [Plauto, Mostellaria 12] O que dizes nem é verossímil, nem verdadeiro.

602. Nec vero corpori soli subveniendum est, sed menti atque animo multo magis. [Cícero, De Senectute 11] Deve-se defender não só o corpo, mas muito mais a mente e o espírito.

603. Nec vero neglegenda est fama. [Cícero, De Amicitia 17] A reputação não deve ser desprezada.

604. Nec vero rei familiaris amplificatio nemini nocens vituperanda est. [Cícero, De Officiis 1.25] Na verdade, o aumento do patrimônio não deve ser criticado, se não prejudica a ninguém.

605. Nec vero terrae ferre omnes omnia possunt. [Virgílio, Georgica 4.39] Nem todas as terras podem produzir tudo. VIDE: In terra non omni generantur omnia. Nec tellus eadem parit omnia: vitibus illa convenit, haec oleis; hac bene farra virent. Non eadem tellus fert omnia: vitibus illa convenit, haec oleis, hic bene farra virent. Non omnis fert omnia tellus. Non tellus eadem parit omnia.

606. Nec vi, nec clam, nec precario. [Codex Iustiniani 3.34.1] Nem com violência, nem às ocultas, nem de modo precário.

607. Nec victoria placet parata. [Petrônio, Satiricon 15.9] A vitória fácil não agrada. VIDE: Nolo quod cupio statim tenere, nec victoria mihi placet parata.

608. Nec vino infirmum animum committamus, nec formae, nec adulationi, nec ullis rebus blande trahentibus. [Sêneca, Epistulae Morales 116] Não confiemos nosso espírito fraco nem ao vinho, nem à beleza das mulheres, nem à adulação, nem àquelas coisas que docemente nos atraem.

609. Nec violae semper, nec hiantia lilia florent. [Ovídio, Ars Amatoria 2.115] Nem as violetas nem os lírios abertos estão sempre em floração. Nem sempre florescem os lírios. Nem todo dia é dia santo. Os tempos não são iguais. Aproveita, jacaré, que a lagoa há de secar. VIDE: Nec semper lilia florent.

610. Nec vis Herculea fatum evitabit acerbum. [Medina 582] Nem a força de Hércules evitará o destino cruel. À morte não há coisa forte. A morte não poupa nem o fraco nem o forte.

611. Nec visu facilis, nec dictu affabilis ulli. [Virgílio, Eneida 3.621] A ninguém é agradável de rosto, nem afável de palavra.

612. Nec vita, nec fortuna hominibus perpes est. [Publílio Siro] Nem a vida nem a boa-sorte são dadas aos homens para sempre. Nec vita nec fortuna propria est hominibus. Nem a vida nem a boa sorte são propriedades dos homens.

613. Nec vitia nostra nec remedia pati possumus. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita, Praefatio 9] Não podemos suportar nem nossos males nem os remédios para eles.

614. Nec vixit male qui natus moriensque fefellit. [Horácio, Epistulae 1.17.10] Não viveu mal aquele que nasceu e morreu despercebido. VIDE: Neque divitibus contingunt gaudia solis, nec vixit male qui natus moriensque fefellit.

615. Nec vola nec vestigium exstat. [Varrão, Satirae Menippeae, Fragmento 110.2] Não ficou marca nem da mão nem do pé. Não sobrou nada.

616. Nec vos decipiant blandae mendacia linguae. [Ovídio, Heroides 15.55] Não vos enganem as mentiras da língua suave.

617. Nec voto vivitur uno. [Pérsio, Satirae 5.53] As pessoas não têm o mesmo desejo.

618. Necare videtur is qui alimonia denegat. [Digesta 25.3.4] Entende-se que quem nega alimentos mata. VIDE: Alimenta denegans necare videtur.

619. Necessaria iucundis anteferenda. O necessário deve ser preferido ao agradável. Primeiro o bucho, depois o luxo. Primeiro a pança, depois a dança.

620. Necessariae sunt res utiliores. As coisas indispensáveis são as mais úteis.

621. Necessarii quoque mei recesserunt a me. [Vulgata, Jó 6.13] Até os meus próximos me têm desamparado.

622. Necessarium est parvo assuescere. [Sêneca, Epistulae Morales 123] É necessário acostumar-se (a viver) com o pouco.

623. Necessarium est quod non potest aliter se habere. [Jur / Black 1227] Inevitável é o que não pode acontecer de outra maneira.

624. Necessarium malum. [Erasmo, Adagia 1.5.26] Um mal inevitável. VIDE: Molesta cum sit res, necessaria tamen. Nec tecum possum vivere, nec sine te.

625. Necessarius amicus. Um amigo inseparável.

626. Necesse cum insanientibus furere. [Petrônio, Satiricon 3.3] Com loucos é preciso fazer-se louco. Entre romanos, romano como eles. Necesse est cum insanientibus furere, nisi solus relinqueris. [Rezende 3785] Com loucos é preciso fazer-te de louco, senão ficarás só. VIDE: Cum aegrotis insanire pulchrum est. Insanire cum insanientibus. Qui cum insanis non insanit, is insanit.

627. Necesse est aut imiteris aut oderis. [Sêneca, Epistulae Morales 7.7] É preciso que imites (o mundo), ou o odeies.

628. Necesse est docere ignorantes, dubitantibus recte consulere, consolari maestos, errantes corrigere. É necessário ensinar aos que não sabem, aconselhar adequadamente aos que têm dúvidas, consolar os aflitos, corrigir os que erram.

629. Necesse est enim ut veniant scandala; verumtamen vae homini illi, per quem scandalum venit. [Vulgata, Mateus 18.7] É necessário que venham os escândalos, mas ai daquele homem por quem vem o escândalo. VIDE: Impossibile est ut non veniant scandala: vae autem illi per quem veniunt. Oportet ut scandala eveniant.

630. Necesse est facere sumptum, qui quaerit lucrum. [Plauto, Asinaria 202] Quem busca lucro, tem de fazer despesa. Quem quer uste, que lhe custe. Não há proveito sem custo. VIDE: Qui quaerit lucrum, necesse est faciat sumptum. Vacuis manibus non facile falcones revocari, nec piscem sine esca capi.

631. Necesse est minima maximorum esse initia. [Publílio Siro] É necessariamente muito pequeno o começo das coisas muito grandes.

632. Necesse est multos timeat quem multi timent. [Labério / Rezende 3786] Deve temer a muitos aquele a quem muitos temem. VIDE: Multis terribilis, caveto multos. Multis terribilis, timeto multos. Multos timere debet, quem multi timent. Qui a multis timetur, multos timet. Qui sceptra duro saevus imperio regit, timet timentes. Qui terret, plus ipse timet.

633. Necesse est ut eam, non ut vivam. [Plutarco, Vida de Pompeu / Bacon, Advancement of Learning 6.3 2.20.7] Que eu avance é preciso; que eu viva não é preciso. VIDE: Navigare necesse; vivere non necesse.

634. Necesse ne vitet quidem vel Iuppiter. [Schottus, Adagia 611] O inevitável nem Júpiter impedirá. VIDE: Adversum necessitatem ne di quidem resistunt. Cum necessitate ne di quidem pugnant. Necessitatem ne deos quidem cogere posse. Necessitatem ne dii quidem superant.

635. Necessitas ab homine, quae vult, impetrat. [Publílio Siro] A necessidade obtém do homem tudo que quer.

636. Necessitas amicum probat. [Cassiodoro / Bernardes, Nova Floresta 1.178] A necessidade mostra o amigo.

637. Necessitas ante rationem est maxime in bello, quod raro permittitur tempora eligere. [Quinto Cúrcio, De Rebus Alexandri 1.7] A necessidade tem precedência sobre a razão, principalmente na guerra, porque raramente se pode escolher a ocasião.

638. Necessitas arbitrium excludit. A necessidade dispensa julgamento. A necessidade não tem lei. VIDE: Necessitas caret lege.

639. Necessitas artis magistra. A necessidade é a mestra da arte. A necessidade é mãe da invenção. VIDE: Artis magistra necessitas. Cuncta docet necessitas. Cuncta docuit necessitas. Durum flagellum est paedagogus ingenii. Durum flagellum est paedagogus ingens. Mater artium est necessitas. Necessitas magistra. Nullus praestantior doctor est necessitate.

640. Necessitas caret lege. [Rezende 3790] A necessidade não tem lei. (=Traduzido jocosamente por A necessidade tem cara de herege). A necessidade carece de lei. VIDE: Legem non habet necessitas. Necessitas arbitrium excludit. Necessitas dat legem, non ipsa accipit. Necessitas frangit legem. Necessitas non habet legem. Omnem legem frangit necessitas.

641. Necessitas cogit te facere domum, non libera voluntas. [S.Agostinho, In Psalmum 134.10] É a necessidade que te obriga a fazer casa, não o livre arbítrio.

642. Necessitas dat ingenium. A necessidade dá talento. A necessidade espicaça o engenho. A necessidade é a mãe da invenção. VIDE: Necessitas largitrix ingenii. Necessitas ingenium dedit.

643. Necessitas dat legem, non ipsa accipit. [Publílio Siro] A necessidade não obedece à lei; ela faz a lei. A necessidade não tem lei. A necessidade não tem lei, mas a da fome sobre todas pode. Por se sustentar em toda idade, tudo faz a vital necessidade. [Camões, Lusíadas, Canto 8] VIDE: Legem non habet necessitas. Necessitas caret lege. Necessitas non habet legem. Omnem legem frangit necessitas.

644. Necessitas durum telum. [Binder, Medulla 1071] A necessidade é um punhal cruel.

645. Necessitas egentem mendacem facit. [Publílio Siro] A necessidade faz do indigente um mentiroso. VIDE: Rara viget probitas, ubi regnat grandis egestas.

646. Necessitas enim et deos cogit. A necessidade obriga até os deuses.

647. Necessitas est lex temporis. [Jur] A necessidade faz a lei do momento. Necessitas est lex temporis et loci. [Jur / Black 1227] A necessidade faz a lei do momento e do lugar.

648. Necessitas facit ius. A necessidade faz a lei.

649. Necessitas facit iustum quod de iure non est licitum. [Jur] A necessidade torna justo o que de direito não é lícito. Necessitas facit licitum quod alias non est licitum. [Coke / Black 1227] A necessidade torna lícito o que em outra ocasião seria ilícito.

650. Necessitas feriis caret. [Paládio, Opus Agriculturae 1.6.7] A necessidade não tem descanso. A necessidade mui pouco descanso tem. VIDE: Feriis caret necessitas. Necessitas non habet ferias.

651. Necessitas frangit legem. [Gaal 1226; Spalding, Pequeno Dicionário 82] A necessidade rompe a lei. VIDE: Necessitas caret lege. Necessitas tollit arbitrium.

652. Necessitas inducit privilegium quoad iura privata. [Jur / Broom 8] No domínio do direito privado, a necessidade cria privilégio.

653. Necessitas largitrix ingenii. A necessidade é distribuidora de talento. A necessidade espicaça o engenho. A necessidade é a mãe da invenção. Necessitas ingenium dedit. [CODP 192] A necessidade deu-nos talento. VIDE: Necessitas dat ingenium.

654. Necessitas magistra. [Suidas / Erasmo, Adagia 4.7.55] A necessidade é uma mestra. Não há melhor mestra que a necessidade e a pobreza. A necessidade faz o sapo pular. Mais ensina a necessidade que dez anos de universidade. VIDE: Artis magistra necessitas. Durum flagellum est paedagogus ingenii. Durum flagellum est paedagogus ingens. Mater artium est necessitas. Necessitas artis magistra. Necessitas omnia docet. Nullus praestantior doctor est necessitate.

655. Necessitas magistra de rudi doctum facit. A mestra necessidade do ignorante faz um homem douto.

656. Necessitas magnum humanae imbecillitatis patrocinium est. [Sêneca Retórico 9.4.5] A necessidade é uma grande justificativa para a fraqueza humana.

657. Necessitas nihil intentatum relinquit. A necessidade nada deixa sem experimentar. Quem precisa é quem se estira. VIDE: Cui igne opus est, quaeritat et in cinere.

658. Necessitas non habet ferias. A necessidade não tem descanso. A necessidade mui pouco descanso tem. VIDE: Feriis caret necessitas. Necessitas feriis caret.

659. Necessitas non habet legem. [DAPR 475; Black 1227] A necessidade não tem lei. Necessitas non habet legem, sed ipsa sibi facit legem. A necessidade não tem lei, mas ela mesma faz a lei para si. Necessitas non frangit legem. A necessidade não quebra a lei. Necessitas nulli legi est subiecta. A necessidade não está sujeita a nenhuma lei. VIDE: Legem non habet necessitas. Necessitas caret lege. Necessitas dat legem, non ipsa accipit. Omnem legem frangit necessitas.

660. Necessitas omnia docet. A necessidade ensina tudo. Mais ensina a necessidade que dez anos de universidade. VIDE: Artis magistra necessitas. Necessitas magistra.

661. Necessitas plus posse quam pietas solet. [Sêneca, Troades 582] A necessidade costuma ser mais poderosa do que o amor. Primeiro os dentes, depois os parentes. VIDE: Mihi magis quam aliis consulere debeo. Propensiores sumus ad nostra quam ad aliena.

662. Necessitas publica maior est quam privata. [Jur / Black 1227] A necessidade pública é maior que a privada.

663. Necessitas quam pertinax regnum tenet! [Publílio Siro] Como a necessidade teima em manter seu domínio! Por se sustentar em toda idade tudo faz a vital necessidade. [Camões, Lusíadas, Canto VIII).

664. Necessitas quod cogit, defendit. [Jur / Black 1227] A necessidade justifica aquilo que ela impõe.

665. Necessitas quod poscit, nisi des, eripit. [Publílio Siro] O que a necessidade pede, se não se lhe dá, ela o toma.

666. Necessitas rationum inventrix. [Grynaeus 369 / Rezende 3792] A necessidade inventa soluções. A necessidade é mãe da invenção. VIDE: Inventrix nimirum est rationum necessitas.

667. Necessitas, rudem prius, doctum facit. [Schottus, Adagia 625] A necessidade torna sábio quem antes era ignorante. A necessidade faz os homens espertos. Necessitas vel rudem docet. [Schottus, Adagia 574] A necessidade ensina até o ignorante.

668. Necessitas tollit arbitrium. [Sêneca. De Beneficiis 2.18.7] A necessidade tira a capacidade de decidir. VIDE: Necessitas frangit legem.

669. Necessitas vincit legem. A necessidade vence a lei. Necessitas vincit legem; legum vincula irridet. [Jur / Black 1227] A necessidade vence a lei; ela zomba das leis.

670. Necessitate, non voluntate. [Amiano Marcelino, Historiae 18.6] Por necessidade, não por vontade.

671. Necessitate quae fiunt, in fraudem fieri non dicuntur. [Jur / Rezende 3793] O que se faz por necessidade não se considera fazer-se por fraude. Necessidade não é fraude.

672. Necessitate urgente nil potentius. [Schottus, Adagia 609] Nada tem mais força do que a necessidade, quando nos impele.

673. Necessitatem ferre, non flere, addecet. [Publílio Siro] Convém suportar a necessidade, não lamentá-la.

674. Necessitatem in virtutem commutare. [DAPR 475] Transformar a necessidade em coragem. Fazer das tripas coração. VIDE: Fac de necessitate virtutem. Faciamus de necessitate virtutem.

675. Necessitatem ne deos quidem cogere posse. Nem os deuses conseguem domar a necessidade. Necessitatem ne dii quidem superant. [Tosi 502] Nem os deuses podem mais do que a necessidade. VIDE: Adversum necessitatem ne di quidem resistunt. Cum necessitate ne di quidem pugnant. Necesse ne vitet quidem vel Iuppiter.

676. Necessitati datur venia. À necessidade dá-se perdão. A necessidade não tem lei.

677. Necessitati nec deus repugnat. Ao destino nem o deus resiste. Necessitati ne dii quidem repugnant. [Homero / Apostólio 3.49] Nem os próprios deuses resistem ao destino. Necessitati ne dii quidem ipsi repugnant. [Schottus, Adagia 356] Necessitati ne dii quidem resistunt. [Manucio, Adagia 540] Necessitati nec Deus ipse repugnat. [Grynaeus 533] Ao destino nem o próprio Deus se opõe. VIDE: Ne Deus quidem unquam visus est cum fato pugnare. Pareatur necessitati, quam ne di quidem superant.

678. Necessitati parendum est. É preciso obedecer ao inevitável. VIDE: Danda erit opera, ut omnes intellegant, si salvi esse velint, necessitati esse parendum. Tempori cedere, id est, necessitati parere, semper sapientis est habitum.

679. Necessitati quodlibet telum utile est. [Publílio Siro] Para a necessidade toda arma é boa.

680. Necessitati sapiens nihil unquam negat. [Publílio Siro] O sábio jamais recusa coisa alguma à necessidade.

681. Necessitatis est remedium parcitas. [Publílio Siro] O remédio da indigência é a economia.

682. Necessitatis inventa antiquiora sunt quam voluptatis. [Cícero, Orator 185] As invenções da necessidade são mais antigas que as do prazer. VIDE: Inventa necessitatis antiquiora sunt quam voluptatis.

683. Necessitudo est cui nulla vi obsisti potest. [Cícero, De Inventione 2.170, adaptado] Necessidade é aquilo a que não se pode opor com nenhuma força.

684. Necessitudo etiam timidos fortes facit. [Salústio, Catilina 58.5] A necessidade torna valentes até os medrosos. A necessidade faz o sapo pular.

685. Necessum est, qui multa habeat, multis indigere. [Aulo Gélio, Noctes Atticae 9.8] Quem tem muito fatalmente terá falta de muito. Temos muito, falta-nos muito.

686. Necessum omne est malum. [Schottus, Adagia 635] Toda necessidade é um mal.

687. Nefas est dictu quod est inhonestum factu. É indigno dizer o que é desonroso fazer. O que não se pode fazer não se deve dizer. VIDE: Neque dicere fas erat quod turpe dictu, neque facere quod inhonestum factu videretur.

688. Nefas est nocere patriae: ergo civi quoque, nam hic pars patriae est: sanctae partes sunt, si universum venerabile est. [Sêneca, De Ira 2.31.7] É desonroso fazer mal à pátria, portanto também ao cidadão, porque este é uma parte da pátria: são sagradas as partes, se o todo é venerável.

689. Nefasti dies. Os dias nefastos. (=Dias em que não se podia ministrar justiça). VIDE: Dies nefasti.

690. Negandi causa avaro nunquam deficit. [Publílio Siro] Ao avarento nunca falta pretexto para negar.

691. Neganti incumbit probatio. [Jur] A quem nega cabe apresentar prova.

692. Negare, tacere vel obscure respondere idem est. [Jur] Negar, calar-se ou responder obscuramente é a mesma coisa.

693. Negat Epicurus iucunde posse vivi, nisi cum virtute vivatur. [Cícero, Tusculanae Disputationes 3.49] Epicuro nega que se possa viver feliz, se não se vive com virtude.

694. Negat quis: nego; ait: aio. [Terêncio, Eunuchus 252] Quando alguém diz que não, eu digo que não; se diz que sim, eu digo que sim. VIDE: Ais, aio; negas, nego.

695. Negat sibi ipse, qui, quod difficile est, petit. [Publílio Siro] Quem deseja coisa difícil nega-a a si mesmo.

696. Negatio duplex est affirmatio. [Jur / Black 1229] Negação dupla é afirmação. VIDE: Duae negationes affirmant.

697. Negatio facit rem dubiam. [Jur] A negação torna a causa duvidosa.

698. Neglecta solent incendia sumere vires. [Horácio, Epistulae 1.17.85] Fogueiras desprezadas costumam ganhar força. Antes que o mal cresça, corta-lhe a cabeça.

699. Neglectis propriis, intendunt stulti alienis. [Pereira 117] Os tolos não fazem caso do próprio e se preocupam com o alheio. O sandeu trata do alheio, deixando o seu. VIDE: Negotiis amicorum intentus, sua neglexit.

700. Neglectis urenda filix innascitur agris. [Horácio, Sermones 1.3.37] Nasce a má erva nos campos abandonados.

701. Neglegenda mors est. [Cícero, Tusculanae Disputationes 4.23] A morte deve ser desprezada.

702. Neglegens non dicitur qui non potest facere. [Jur] Não se considera negligente quem não pode fazer.

703. Neglegentia imputari non debet ignoranti. [Jur] Não se deve imputar negligência ao ignorante.

704. Neglegentia semper habet infortunium comitem. [Jur / Black 1234] A negligência sempre tem o infortúnio como companheiro.

705. Negotia pluribus comissa segnius expediuntur. [Binder, Medulla 1086] As atividades cometidas a muitos se resolvem mais devagar. Muitos concertadores desconcertam a noiva. VIDE: Frustra fit per plura, quod fieri potest per pauciora. Multi medici regem perdiderunt. Ubi multa capita, ibi nullum consilium.

706. Negotia vigilanter peragenda, quia ius vigilantibus, et non dormientibus, favet. [Jur] Os negócios devem ser feitos com cuidado, pois o direito favorece aos que vigiam, não aos que dormem. VIDE: Dormientibus non succurrit ius. Iura vigilantibus subveniunt. Leges vigilantibus, non dormientibus, subveniunt. Vigilantibus, non dormientibus iura subveniunt. Vigilantibus, non dormientibus iura succurrunt.

707. Negotiatio otiosa est negotiatio ruinosa. A negociação feita sem cuidado é negociação ruinosa.

708. Negotiatores militant, milites negotiantur, student pilae senes, aleae iuvenes, armis eunuchi, litteris foederati. [Sidônio Apolinário] Os comerciantes batalham, os soldados negociam, os velhos amam a bola, os jovens amam os dados, os eunucos amam as armas, os povos submetidos amam as letras.

709. Negotii quantum in muliere una est! [Plauto, Poenulus 224] Quanto trabalho dá uma só mulher!

710. Negotiis amicorum intentus, sua neglexit. [Salústio, Catilina 54.1] Atento aos negócios dos amigos, negligenciou os próprios. VIDE: Neglectis propriis, intendunt stulti alienis.

711. Negotiorum gestio. [Institutiones 3.28.1] A gerência dos negócios.

712. Negotiorum gestor. [Codex Iustiniani 2.18.24] O gerente dos negócios. VIDE: Gestor negotii.

713. Negotiosus dies. [Tácito, Annales 13.41] Dia de trabalho.

714. Negotium ante voluptatem. A obrigação antes do prazer. Primeiro a obrigação, depois a devoção.

715. Negotium in herba est. [Pereira 112] A questão ainda está na rama. Ainda temos muito que ver. Ainda temos muitas noites que dormir fora. VIDE: Adhuc seges in herba est. Adhuc tua messis in herba est. Adhuc est herba. Nimium properas, et adhuc tua messis in herba est.

716. Negotium populo Romano melius quam otium. [Ápio Cláudio / Valério Máximo, Dicta et Facta Memorabilia 7.2.1] Para o povo romano a atividade é mais querida que a inatividade.

717. Nemine contradicente. [Jur / Black 1238] Sem que ninguém contradiga. (=Por unanimidade). Nemine discrepante. Nemine dissentiente. VIDE: Una voce, uno ore. Una voce. Unanime consensu. Unanimi voce. Unanimiter. Uno animo. Uno consensu. Uno ore.

718. Neminem absolvi posse, nisi qui dixerit causam. [Quinto Cúrcio, Historiae 7.2] Ninguém pode ser absolvido, se não defender sua causa.

719. Neminem accusaveris, nec laudaveris cito. Não acusarás nem louvarás ninguém apressadamente. VIDE: Cito accusaveris aut laudaveris neminem. Neminem cito accusaveris, nec cito laudaveris. Neminem cito accusaveris, neminem cito laudaveris. Neminem cito laudaveris, neminem cito accusaveris; semper puta te coram dis testimonium dicere.

720. Neminem adversa fortuna comminuit, nisi quem secunda decipit. [Sêneca, Ad Helviam 5.4] A adversidade esmaga somente aquele a quem a sorte favorável enganou.

721. Neminem aequum est cum alterius damno locupletari. [Jur] É justo que ninguém se locuplete com o prejuízo alheio. Ninguém deve locupletar-se com a jactura alheia. VIDE: Locupletari nemo debet cum alterius iactura. Naturale aequum est neminem cum alterius iactura fieri locuplectiorem. Nemo cum alterius damno locupletior fieri debet. Nemo debet lucrari ex alieno damno.

722. Neminem autem ei satis fidum esse quem metuat. [Quinto Cúrcio, Historiae 10.8] Ninguém é fiel a quem teme.

723. Neminem binas uxores habere posse vulgo patet. [Iustiniani Codex 5.5.2] É sabido de todos que ninguém pode ter duas mulheres. VIDE: Duas uxores eodem tempore habere non licet. Neque eadem duobus nupta esse potest, neque idem duas uxores habere.

724. Neminem casura delectant. [Sêneca, De Brevitate Vitae 17] O que está para cair não atrai ninguém. Todos adoram o sol nascente.

725. Neminem cito accusaveris, vel laudaveris. [Binder, Medulla 1089] A ninguém criticarás ou elogiarás apressadamente. Neminem cito accusaveris, nec cito laudaveris. A ninguém acusarás apressadamente, nem louvarás apressadamente. Neminem cito accusaveris, neminem cito laudaveris. Neminem cito laudaveris, neminem cito accusaveris; semper puta te coram dis testimonium dicere. [DM 76] Não louvarás ninguém apressadamente, não acusarás ninguém apressadamente; imagina-te sempre testemunhando diante dos deuses. VIDE: Cito accusaveris aut laudaveris neminem. Neminem accusaveris, nec laudaveris cito.

726. Neminem concutiatis. [Vulgata, Lucas 3.14] Não façais violência a ninguém.

727. Neminem despexeris. [Sêneca, De Beneficiis 3.28.3] Não menosprezes ninguém.

728. Neminem id agere ut ex alterius praedetur inscitia. [Cícero, De Officiis 3.72] Ninguém deve procurar obter vantagem da ignorância alheia.

729. Neminem ignorantia legis excusat. [Jur] O desconhecimento da lei não desculpa a ninguém. VIDE: Ignorantia iuris quod quisque tenetur scire, neminem excusat. Ignorantia iuris neminem excusat. Ignorantia legis neminem excusat. Ignorantia legis non excusat. Ignorantia legis non exculpat.

730. Neminem in delictis aetas excusat. [Jur] Nos delitos, a ninguém excusa a idade.

731. Neminem irridebis. [Schrevelius 1174] Não ridicularizarás ninguém. VIDE: Neminem riseris.

732. Neminem laede. Não faças mal a ninguém. Neminem laede, immo omnes, quantum potes, iuva. [Schopenhauer] Não faças mal a ninguém; ao contrário, ajuda a todos quanto puderes. VIDE: Honeste vivere, alterum non laedere, suum cuique tribuere.

733. Neminem laedit qui iure suo utitur. [Jur / Black 1236] Quem usa de seu direito não prejudica a ninguém.

734. Neminem metuit innocens. [Binder, Thesaurus 2035] O inocente não teme a ninguém. Quem não deve não teme.

735. Neminem nostrum esse sine culpa. [Sêneca, De Ira 2.28.1] Nenhum de nós está sem pecado. Ninguém há sem pecado. Todos têm os seus podres.

736. Neminem oportet esse sapientiorem legibus. [Jur / Black 1236] Ninguém deve ser mais sábio que as leis.

737. Neminem pecunia divitem fecit. [Sêneca, Epistulae Morales 119.9] O dinheiro nunca fez ninguém rico.

738. Neminem riseris. [Dionísio Catão, Monosticha 21] Não ridicularizes ninguém. VIDE: Neminem irridebis.

739. Neminem stolidum consilium capite luere debere; defuturos enim qui suaderent, si suasisse periculum esse. [Quinto Cúrcio, Historiae 3.8] Ninguém deve pagar com a cabeça por ter dado um conselho imprudente; se dar conselho fosse arriscado, faltaria quem os desse.

740. Neminem stultum tacere posse. [Sólon / Rezende 3853] Nenhum tolo consegue ficar calado. VIDE: Nemo stultus tacere potest. Stultus tacere nescit.

741. Neminem tibi adiungas amicum, priusquam exploraveris quomodo prioribus amicis sit usus. [Schrevelius 1177] Não tomarás ninguém por amigo antes de saberes como ele agiu com seus amigos anteriores.

742. Neminem vidi, qui numero sciret quicquid scito opus est. [Névio / Festo, De Verborum Significatione 170] Nunca vi ninguém que soubesse prontamente tudo o que é preciso saber.

743. Nemini credo qui large blandus est. Não acredito em ninguém que é exageradamente lisonjeiro. Quem me faz festa, não costumando fazer, ou me quer enganar, ou me há mister. Nemini credo qui large blandus est dives pauperi. [Plauto, Aulularia 153] Não acredito em nenhum homem rico que é exageradamente lisonjeiro com o pobre.

744. Nemini dixeris quae nolis efferri. [Robert Burton, The Anatomy of Melancholy, nota 4045] Não digas a ninguém aquilo que não queres que seja divulgado. Não digas segredo ao teu amigo, porque ele outro tem.

745. Nemini, dum vivit, dicere licet: hoc non patiar. [DAPR 38] A ninguém, enquanto vive, é permitido dizer: isto não me acontecerá. N