DICIONÁRIO DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER
Home - Introdução - Bibliografia - Abreviaturas
A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U VZ
A1 A2 A3 A4 A5 A6 A7 A8 A9 A10 A11 A12 A13 A14 A15 A16 A17
A10: 1801-2000
1801. Amarus vitiorum fructus. O fruto do pecado é amargo.
1802. Amat enim qui se sic amari putat, ut taedium non pertimescat. [Plínio Moço, Epistulae 8.21.5] Ama verdadeiramente quem se crê amado de tal maneira que não receie o enfado.
1803. Amat Fortuna parum cordatos, amat audaciores et quibus illud placet ‘alea iacta est’. At Sapientia timidulos reddit. [Erasmo, Moriae Encomium 61] A Fortuna pouco ama as pessoas prudentes, ela ama os mais audaciosos e aqueles a quem agrada dizer ‘a sorte está lançada’. A Sabedoria, ao contrário, faz os tímidos.
1804. Amat me, ut lupus ovem. Ele me ama como o lobo ama a ovelha.
1805. Amat nox atra nauclero scio parere metum. [Ésquilo / Manúcio, Adagia 1256] A noite negra gosta de assustar o patrão de barco competente. VIDE: ●Docto gubernatori nox metum parit. ●Nox gubernatorem prudentem terret.
1806. Amat victoria curam. [Catulo, Carmina 62.16] A vitória aprecia o esforço. ■Quem trabalha tudo alcança.
1807. Amata res caecos amantes efficit. [Binder, Thesaurus 146] A coisa amada cega os amantes. ■O amor cega.
1808. Amatorem amicae vitia ipsa delectant. [Branco 465] Os defeitos da mulher amada encantam o namorado. ■Quem o feio ama, formoso lhe parece.
1809. Amatores amant flores. Namorados gostam de flores.
1810. Ambabus manibus arripere. Agarrar com ambas as mãos.
1811. Ambigua responsa dare proprium est aularum. [Eiselein 32] Dar respostas ambíguas é próprio dos palácios.
1812. Ambigua responsio contra proferentem est accipienda. [Jur / Black 101] A resposta ambígua deve ser tomada contra quem a profere.
1813. Ambiguas in vulgum spargere voces. [Virgílio, Eneida 2.99] Espalhar boatos entre o povo.
1814. Ambiguis alis labilis hora volat. [Inscrição em quadrante solar] Com asas misteriosas, a hora escorregadia voa.
1815. Ambiguis casibus semper praesumitur pro rege. [Jur / Black 101] Nos casos duvidosos, a presunção é sempre a favor do rei.
1816. Ambiguitas latens. [Jur / Black 102] Ambigüidade latente.
1817. Ambiguitas patens. [Jur / Black 102] Ambigüidade patente.
1818. Ambiguitas vel dubietas in meliorem semper partem est interpretanda. [Jur] A ambigüidade ou a dúvida sempre devem ser interpretadas no sentido mais favorável.
1819. Ambiguum pactum contra venditorem interpretandum est. [Jur / Black 102] O contrato ambíguo deve ser interpretado contra o vendedor.
1820. Ambiguum placitum interpretari debet contra proferentem. [Jur / Black 102] Um pleito ambíguo deve ser interpretado contra quem o enuncia.
1821. Ambitio et invidia sit procul. [Divisa do Barão do Amparo] Fiquem longe de mim a ambição e a inveja.
1822. Ambitio mentes agitat vesana superbas. A ambição desenfreada agita as mentes arrogantes.
1823. Ambitio nihil aliud est quam immoderata cupiditas bonorum aut gloriae. A ambição não é senão o desejo desmedido de bens ou de glória.
1824. Ambitio non respicit. O ambicioso não olha atrás de si. VIDE: ●Habet hoc vitium omnis ambitio: non respicit.
1825. Ambitionem ambitio excitat. [Sêneca, De Brevitate Vitae 17] Ambição desperta ambição. ■Quem mais tem mais quer. ■Mais arde o fogo quando tem mais lenha.
1826. Ambitiosa non est fames. A fome não é ambiciosa. ■Quem tem fome cardos come. ■À fome não há pão duro. ●Ambitiosa non est fames, contenta desinere est; quo desinat non nimis curat. [Sêneca, Epistulae Morales 119.14] A fome nada tem de ambiciosa: dá-se por contente com que a matem, sem escolher instrumentos. VIDE: ●Anima esuriens et amarum pro dulci sumet. ●Esuriens stomachus fertur coquus optimus esse. ●Fames est optimus coquus. ●Ieiunus venter est fercula libenter.
1827. Ambitiosa recidet ornamenta. [Horácio, Ars Poetica 447] (O poeta) suprimirá os ornamentos pomposos.
1828. Ambo concupiscens, neutrum assecutus es. [Grynaeus 271] Desejando os dois, não conseguiste alcançar nenhum deles. ■Quem muito quer tudo perde. ■Quem corre a duas lebres nenhuma alcança. VIDE: ●Duo cum cuperes, neutrum es consecutus.
1829. Ambo florentes aetatibus, Arcades ambo, et cantare pares, et respondere parati. [Virgílio, Eclogae 7.4] Ambos na flor da idade, ambos árcades, igualmente hábeis no cantar e prontos a responder. VIDE: ●Arcades ambo.
1830. Ambulate dum lucem habetis. [Inscrição em quadrante solar] Caminhai enquanto tendes luz. ●Ambulate dum lucem habetis, ut non vos tenebrae comprehendant. [Vulgata, João 12.35] Andai enquanto tendes luz, para que vos não apanhem as trevas. ●Ambulate dum lucem habetis; veniet enim dies cum tempus non erit amplius. [Inscrição em quadrante solar] Andai enquanto tendes luz; virá o dia em que não haverá mais tempo.
1831. Ambulatoria est voluntas defuncti usque ad vitae supremum exitum. [Digesta 34.4.4] É mutável a vontade do testador até o último momento de vida. VIDE: ●Sit ambulatoria voluntas usque ad vitae supremum exitum. ●Voluntas hominis ambulatoria est usque ad vitae supremum exitum.
1832. Ambulavimus vias difficiles. [Vulgata, Sabedoria 5.7] Trilhamos caminhos difíceis.
1833. Ambulemus in lumine Dei. [Inscrição em quadrante solar] Caminhemos na luz de Deus.
1834. Ambulet ut cancer recte, haud effeceris unquam. [Aristófanes / Manúcio, Adagia 942] Nunca conseguirás que o caranguejo ande en linha reta. ■Quem nasce torto, morre envergado. VIDE: ●Nunquam efficies ut recte ingrediantur cancri.
1835. Ambulo pedibus: nandi imperitus scilicet. Eu ando a pé, pois não sei nadar. ■Quem não pode morder arranha. ■Se não posso como quero, faço como posso. VIDE: ●Natare non didici, pedibus ambulo. ●Pedibus ingredior: natare enim non didici. ●Pedibus ingredior, nam natare non didici.
1836. Amemus patriam. [Cícero, Pro Sestio 143] Amemos a pátria.
1837. Amens amansque. [Plauto, Mercator 82] Louco de amor.
1838. Amens nemo magis quam male sanus amans. Ninguém é mais louco do que um namorado insensato.
1839. Ames parentem, si aequus est; si aliter, feras. [Publílio Siro] Ama teu pai, se ele é justo; se não for, suporta-o. ■Se o pai é bom, adora-se; se não presta, respeita-se.
1840. Ames probatos, non amatos post probes. [Cecílio Balbo] Sejam teus amigos pessoas que já tenhas provado; não proves teus amigos. VIDE: ●Amicum proba, probatum ama.
1841. Amica pax, sed magis amica veritas. [Dengg 12] A paz é amiga, mas a verdade é mais amiga.
1842. Amica salutatio gratum responsium invenit. [Bebel, Adagia Germanica] Cumprimento amável encontra resposta gentil. ■Como falares, assim ouvirás.
1843. Amice, ad quid venisti? [Vulgata, Mateus 26.86] Amigo, a que vieste?
1844. Amice, ascende superius. [Vulgata, Lucas 14.10] Amigo, assenta-te mais para cima.
1845. Amice, non facio tibi iniuriam. [Vulgata, Mateus 20.13] Amigo, eu não te faço agravo.
1846. Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? [Vulgata, Mateus 22.12] Amigo, como entraste aqui, não tendo vestido nupcial?
1847. Amici cum vitiis ferendi. [S.João Crisóstomo] Devem-se aceitar os amigos com seus defeitos. ■O amigo há de se levar com sua tacha. ■Defeitos de meu amigo, lamento, mas não maldigo. ■A falta do amigo hás de conhecer e não aborrecer. VIDE: ●Amicus cum vitiis ferendus.
1848. Amici, diem perdidi! [Suetônio, Titus 8.1] Amigos, perdi o dia! (=Palavras do imperador Tito, ao verificar que naquele dia não tinha concedido nenhum benefício).
1849. Amici firmamentum sapientia. [Publílio Siro] O apoio do amigo é a sabedoria.
1850. Amici fugiunt ubi probantur. [Sêneca, Epistulae Morales 9] Os amigos fogem quando são postos a prova. ■O amigo se conhece na adversidade.
1851. Amici fures temporis. [Bacon, Advancement of Learning 2.23.3] Os amigos são ladrões do nosso tempo. ■Conversa de amigos, roubo de tempo. ●Amici fures temporum. [Binder, Thesaurus 148]
1852. Amici mores noveris, non oderis. [Publílio Siro] Conhecerás o caráter do teu amigo, mas não o aborrecerás. ■Defeitos de meu amigo, lamento, mas não maldigo. ■A falta do amigo hás de conhecer e não aborrecer. VIDE: ●Amicus cum vitiis ferendus. ●Mores amici noveris, non oderis.
1853. Amici multi, amicus nemo. Muitos amigos, nenhum amigo. ■Amigo de todos, amigo de ninguém. VIDE: ●Multus amicus, nullus amicus.
1854. Amici nec multi, nec nulli. ■Amigos nem muitos, nem nenhum. ●Amici nec multi, nec nullus. VIDE: ●Amandi nec multi nec nulli. ●Nec multis, ac nec nulli dicaris amicus. ●Nec nulli sis amicus, nec omnibus. ●Neque nulli sis amicus, neque multis.
1855. Amici officiis et fide pariuntur. Os amigos se fazem pelos favores e pela fidelidade. VIDE: ●Non exercitus, neque thesauri praesidia regni sunt, verum amici. ●Non exercitus, neque thesauri praesidia regni sunt, verum amici, quos neque armis cogere neque auro parare queas: officio et fide pariuntur.
1856. Amici ollares. [Cornélio Alápide / Bernardes, Nova Floresta 1.139] Amigos da panela. (=Amigos interesseiros). ■Amigos de seu proveito. ■Amigo de mesa não é de firmeza. VIDE: ●Amicus dum olla fervet. ●Amicus ollaris. ●Fervet olla, vivit amicitia. ●Mensae amicus. ●Ollae amicitia. ●Ollae amicus.
1857. Amici optima vitae supellex. [Cícero, De Amicitia 55, adaptado] Os amigos são ótima bagagem para a vida.
1858. Amici probantur rebus adversis. Os amigos se conhecem nas situações adversas. ■Na adversidade se conhece a amizade. ■É nos tempos maus que se conhecem os amigos bons. VIDE: ●Amicum res secundae parant, adversae probant. ●Amicus certus in re incerta cernitur. ●Amicus certus in necessitate cernitur. ●Amicus certus in re incerta. ●Amicus in necessitate probatur. ●Difficile est in re prospera amicos probare, in adversa facile. ●In angustiis amici apparent. ●In adversis et paupertate cognoscitur amicus. ●In necessitate probatur amicus. ●Noscitur adverso tempore verus amor. ●Noscitur in magno discrimine quis sit amicus. ●Rebus in adversis certa probanda fides. ●Rebus incertis amor est probandus. ●Ut fulvum spectatur in ignibus aurum, tempore sic duro est inspicienda fides. ●Vera amicitia in calamitatibus dignoscitur.
1859. Amici tui sunt quos inimicos vocas. [VES 33] São teus amigos aqueles a quem chamas de inimigos.
1860. Amici vero divitum multi. [Vulgata, Provérbios 14.20] Os amigos dos ricos serão muitos.
1861. Amici vitia noveris, sed non oderis. [Binder, Thesaurus 150] Conhecerás os vícios do teu amigo, mas não o odiarás.
1862. Amici vitia si feras, facias tua. [Publílio Siro] Se tolerares os erros do teu amigo, tu os farás teus.
1863. Amici vitium ni feras, prodis tuum. Se não toleras o defeito do teu amigo, revelas o teu.
1864. Amicis aequa ibit hora. [Inscrição em quadrante solar] Entre amigos, a hora passará serena.
1865. Amicis carere peius est quam habere inimicos. [K.F.W.Wander, Deutsches Sprichwörter-Lexikon 1186] Não ter amigos é pior do que ter inimigos. VIDE: ●Peius est non habere amicos quam habere inimicos.
1866. Amicis communia inter se omnia. [Binder, Thesaurus 154] Para os amigos, tudo é comum a todos. VIDE: ●Amicorum omnia sunt communia.
1867. Amicis in laeta pariter et tristi fortuna eumdem teipsum exhibe. [Periandro / Rezende 285] Mostra-te o mesmo aos teus amigos nos bons e nos maus momentos.
1868. Amicis inest adulatio. A lisonja é própria dos amigos. ●Amicis inesse adulationem. [Tácito, Annales 2.12]
1869. Amicis ita prodesto, ne noceas tibi. [Publílio Siro] Serve a teus amigos de modo que não te prejudiques. ■Amigo até a bolsa. ■Dá que não peças. ●Amico ita prodesto, ne noceas tibi. Favorece teu amigo de tal maneira que não prejudiques a ti. VIDE: ●Sic age alienum, ut tuum non obliviscaris negotium. ●Sic prodesto amico, ne tibi noceas.
1870. Amicis opitulare. Ajuda teus amigos.
1871. Amicis quaelibet hora. [Inscrição em quadrante solar] Para atender aos amigos, não importa qual seja a hora.
1872. Amicis semper fidelis. [Divisa] Sempre fiel aos amigos.
1873. Amicitia adiutrix virtutum. A amizade é auxiliar das virtudes. VIDE: ●Virtutum amicitia adiutrix.
1874. Amicitia, aequalitas. [Erasmo, Adagia 1.1.2] Amizade é igualdade. VIDE: ●Aequalitas amicitia. ●Aequalitas est amicitia.
1875. Amicitia aeterna est, si vera est; si autem desierit, nunquam vera fuit. A amizade, se é verdadeira, é eterna; mas, se tiver acabado, nunca foi verdadeira. ■Quem deixa de ser amigo nunca o foi. VIDE: ●Amicitia quae desinere potest vera nunquam fuit. ●Amicitia quae desiit nunquam vera fuit. ●Amor qui desinere potest, nunquam verus fuit. ●Non est amicus hic qui amare desinit. ●Non est amicus quisquis amare desiit. ●Quae desiit amicitia, nec coepit quidem.
1876. Amicitia est Amor sine alis. Amizade é Amor sem asas.
1877. Amicitia est iucundissima quam morum similitudo coniugavit. É muito agradável a amizade estabelecida pela semelhança de caráter. VIDE: ●Coniugat amicitiam morum similitudo. ●Morum similitudo mater amicitiae.
1878. Amicitia est rerum humanarum et divinarum cum benevolentia et caritate consensio. Amizade é o entendimento, com gentileza e afeição, sobre as coisas humanas e divinas. VIDE: ●Est enim amicitia nihil aliud nisi omnium divinarum humanarumque rerum cum benevolentia et caritate consensio.
1879. Amicitia et prodest et delectat. A amizade não só é útil como dá prazer.
1880. Amicitia fucata vitanda. [Alciato, Emblemata] Deve-se evitar a amizade fingida.
1881. Amicitia in malo esse non potest. [S.Agostinho / Rezende 286] Não pode haver amizade no homem de mau caráter.
1882. Amicitia inter pocula contracta plerumque vitrea. [DAPR 61] A amizade nascida entre copos geralmente é de vidro. ■Amigos de bom tempo mudam-se com o vento.
1883. Amicitia interdum non videt, et inimicitia in ipso lumine obcaecatur. [Boncompagno, Breviloquium 7.5] A amizade algumas vezes não vê, e a inimizade fica cega na própria luz.
1884. Amicitia nisi inter bonos esse non potest. A amizade só pode existir entre pessoas de bem. VIDE: ●Amicitiam nisi inter bonos esse non posse. ●Nisi in bonis amicitiam esse non posse. ●Nisi inter bonos amicitiam esse non potest. ●Verum est amicitiam nisi inter bonos esse non posse.
1885. Amicitia nullo loco excluditur. [Cícero, De Amicitia 1.22] A amizade não é excluída de nenhum lugar.
1886. Amicitia pares aut accipit, aut facit. [Publílio Siro] A amizade ou aceita iguais ou faz iguais. ■A amizade deve achar a igualdade ou estabelecê-la. ●Amicitia parem, aut facit, aut accipit. [S.Jerônimo / Bernardes, Nova Floresta 1.137] VIDE: ●Amor vel pares invenit vel pares facit.
1887. Amicitia pauperum certior est quam divitum. A amizade dos pobres é mais segura que a dos ricos.
1888. Amicitia quae desinere potest vera nunquam fuit. [S.Jerônimo, Epistulae 3.6.16] A amizade que pode acabar, nunca foi verdadeira. ■Quem deixa de ser amigo, nunca o foi. ●Amicitia quae desiit nunquam vera fuit. A amizade que acabou, nunca foi verdadeira. VIDE: ●Amicitia aeterna est, si vera est; si autem desierit, nunquam vera fuit. ●Amor qui desinere potest, nunquam verus fuit. ●Non est amicus hic qui amare desinit. ●Non est amicus quisquis amare desiit. ●Quae desiit amicitia, nec coepit quidem.
1889. Amicitia remissior esse debet et liberior et dulcior. [Cícero, De Amicitia 18] A amizade deve ser não só jovial como também franca e agradável.
1890. Amicitia semper prodest, amor aliquando etiam nocet. [Sêneca, Epistulae Morales 35.1] A amizade é sempre benéfica; o amor, às vezes, até prejudica. ■O amor pede, a amizade dá. ●Amicitia semper prodest, amor et nocet.
1891. Amicitia vera in calamitate agnoscitur. É na desgraça que se conhece a verdadeira amizade. ■Amigo fingido, conhecê-lo-ás no arruído. VIDE: ●Amicum, an nomen, habeas, aperit calamitas. ●Amicus certus in re incerta cernitur.
1892. Amicitia vera, rara avis in terra. Amizade verdadeira é ave rara no mundo.
1893. Amicitia vera similis est consanguinitati proximiori. [Rezende 290] A verdadeira amizade assemelha-se ao mais próximo parentesco por consangüinidade. ■Amigo velho é parente.
1894. Amicitiae coagulum unicum est fides. [Publílio Siro] O único vínculo da amizade é a lealdade.
1895. Amicitiae effectrices sunt voluptatum tam amicis quam sibi. [Cícero, De Finibus 01.67] As amizades realizam a felicidade tanto dos nossos amigos quanto a nossa.
1896. Amicitiae fundamentum sapientia. O alicerce da amizade é a razão.
1897. Amicitiae immortales, inimicitiae mortales esse debent. As amizades devem ser imortais; as inimizades, mortais. VIDE: ●Amicitias immortales esse oportet.
1898. Amicitiae sanctum et venerabile nomen. [Ovídio, Tristia 1.8.15] Amizade, aquela palavra sagrada e venerável.
1899. Amicitiam nisi inter bonos esse non posse. [Cícero, De Amicitia 65] A amizade só pode existir entre pessoas de bem. VIDE: ●Amicitia nisi inter bonos esse non potest. ●Nisi in bonis amicitiam esse non posse. ●Nisi inter bonos amicitiam esse non potest. ●Verum est amicitiam nisi inter bonos esse non posse.
1900. Amicitias immortales esse oportet. [Erasmo, Adagia 4.5.26] É preciso que as amizades sejam imortais. ●Amicitias immortales, mortales inimicitias debere esse. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 40.46] As amizades devem ser eternas, e as inimizades, passageiras. VIDE: ●Amicitiae immortales, inimicitiae mortales esse debent.
1901. Amicitias tibi iunge pares. [Ovídio, Tristia 3.4.44] Escolhe tuas amizades entre os teus iguais. VIDE: ●Vive sine invidia, mollesque inglorios annos exige: amicitias tibi iunge pares.
1902. Amico ea exhibeto, quae velis tibi. [Publílio Siro] Faze ao teu amigo o mesmo que queres para ti.
1903. Amico firmo nihil emi melius potest. [Publílio Siro] Não se pode conseguir nada melhor do que um amigo certo. ■Amigo velho mais vale que dinheiro.
1904. Amico Hercule. [Pereira 103] Tendo Hércules por amigo. (=Com a sorte a favor). ●Em boa hora. VIDE: ●Dives amico Hercule.
1905. Amico inimicoque bonum semper praebe consilium, quia amicus accepit, inimicus spernit. [Gregório de Tours, Historia Francorum 6.32] Tanto ao amigo como ao inimigo dá sempre bom conselho, pois o amigo o aceita, e o inimigo o despreza.
1906. Amico mutuam me roganti pecuniam si dedero, et ipsum et pecuniam perdo. [Cecílio Balbo] Se eu atender ao amigo que me pede dinheiro emprestado, perco tanto o amigo como o dinheiro. ■Quem empresta a amigo, perde o dinheiro e o amigo. ■Dinheiro emprestaste, inimigo ganhaste.
1907. Amicorum absentium colloquia, epistulae. [Cícero, Philippica 2.7, adaptado] As cartas são conversas com amigos ausentes.
1908. Amicorum est admonere mutuum. [Erasmo, Adagia 3.8.52] É próprio dos amigos aconselharem-se mutuamente. ■Conselho de amigo vale um reino. VIDE: ●Bonus est affatus amici admonitoris.
1909. Amicorum limina rarius sunt frequentanda. [Binder, Thesaurus 155] As casas dos amigos devem ser visitadas muito raramente. ■Onde te querem muito, não vás amiude.
1910. Amicorum omnia sunt communia. Todas as coisas dos amigos são comuns. ■Quem a mim quer bem, diz-me do que sabe e dá-me do que tem. ●Amicorum bona sunt communia. ●Amicorum communia omnia. [Erasmo, Adagia 1.1.1] ●Amicorum esse communia omnia. [Platão / Cícero, De Officiis 1.16] ●Amicorum inter sese communia esse omnia. [Albertatius] ●Amicorum res communes. [Apostólio 11.40] ●Amicorum omnia sunt communia: amicus est alter ego. Todas as coisas dos amigos são comuns: um amigo é um outro eu. VIDE: ●Communia esse amicorum inter se omnia. ●Inter enim amicos cuncta sunt communia. ●Res amicorum communes sunt.
1911. Amicos aeque ac semetipsum diligere oportet. Devemos amar os amigos como a nós mesmos.
1912. Amicos cole. [Sólon / Rezende 294] Honra teus amigos.
1913. Amicos non cito comparabis: quos autem comparaveris, non statim reicies. [Sólon / Rezende 293] Não terás pressa em fazer amigos; e os que tiveres feito, não os repelirás em seguida. ●Amicos ne cito pares, quos autem paraveris ne reice. [Grynaeus 42]
1914. Amicos pecuniae faciunt. Dinheiro faz amigos. ■Quem é rico tem amigos. ■Quem tem dinheiro tem graça e amigos. VIDE: ●Divitiae addunt amicos plurimos.
1915. Amicos, quantum fieri poterit, vacuos a cupiditatibus eligamus. [Sêneca, De Tranquillitate Animi 7.1] Na medida do possível, escolhamos amigos isentos de ambições.
1916. Amicos res invenit. O dinheiro encontra amigos. ■Com dinheiro à vista, toda gente é benquista.
1917. Amicos res optimae pariunt. A prosperidade nos dá amigos. ■Em tempo de figos não faltam amigos. ●Amicos res optimae pariunt; adversae probant. [Publílio Siro] A prosperidade faz os amigos; a adversidade os prova. ■Vê-se na adversidade o que vale a amizade. ■É nos tempos maus que se conhecem os amigos bons. ●Amicos res optimae parant; adversae probant. ●Amicos res opimae pariunt; adversae probant. ●Amicos res secundae parant, adversa probant. [Binder, Thesaurus 156] ●Amicos secundae res optime parant, adversae autem certissime probant. [DM 51] VIDE: ●Dum fervet olla, fervet amicitia. ●Ipsae amicos res opimae pariunt, adversae probant.
1918. Amicos secreto admone, palam lauda. [DM 12] Adverte os amigos em sigilo; louva-os em público. VIDE: ●Amicum in secreto mone, palam lauda. ●Amicum secreto mone, palam lauda. ●Castiga amicum clanculum, lauda palam. ●Clam coarguas propinquum, quem palam laudaveris. ●Clam coarguas propinquum, propalam laudaveris. ●Secreto amicos admone, lauda palam. ●Secreto admone amicos, palam lauda.
1919. Amicum, an nomen, habeas, aperit calamitas. [Publílio Siro] A desgraça mostra se tens um amigo de verdade ou só no nome. ■Amigo fingido, conhecê-lo-ás no arruído. VIDE: ●Amicitia vera in calamitate agnoscitur. ●Amicus certus in re incerta cernitur.
1920. Amicum cum vides, obliviscere miserias. [Appius Claudius Caecus] Quando vires um amigo, esquece os sofrimentos.
1921. Amicum esse alterum se. Um amigo é um segundo eu. VIDE: ●Alter ego est amicus. ●Alter ipse amicus. ●Alter se. ●Amicus alter ego. ●Amicus alter ipse. ●Amicus est tamquam alter idem. ●Est amicus tamquam alter idem. ●Verus amicus est is qui est tamquam alter idem.
1922. Amicum in secreto mone, palam lauda. Adverte o amigo em sigilo; louva-o em público. VIDE: ●Amicos secreto admone, palam lauda. ●Amicum secreto mone, palam lauda. ●Castiga amicum clanculum, lauda palam. ●Clam coarguas propinquum, quem palam laudaveris. ●Clam coarguas propinquum, propalam laudaveris. ●Secreto amicos admone, lauda palam. ●Secreto admone amicos, palam lauda.
1923. Amicum infidum fugito. Foge do amigo infiel. ■Amigo disfarçado, inimigo dobrado. Amicum inimicum fuge.
1924. Amicum ita habeas posse ut fieri hunc inimicum scias. [Labério / Macróbio, Saturnalia 2.7] Trata o amigo de tal maneira que saibas que ele poderá tornar-se teu inimigo. VIDE: ●Ama tamquam osurus, oderis tamquam amaturus. ●Amare oportet tamquam osuros, et odisse tamquam amaturos. ●Et ama tamquam inimicus futurus, et odi tamquam amaturus. ●Ita amare oportere, ut si aliquando esset osurus. ●Ita amicum habeas, posse ut facile fieri hunc inimicum putes. ●Sicut osurus adama, oderis velut amaturus.
1925. Amicum laedere ne ioco quidem licet. [Publílio Siro] Não se pode ofender um amigo, nem por brincadeira. ■Ao amigo molestar, nem a rir, nem a brincar.
1926. Amicum perdere est damnorum maximum. [Publílio Siro] Perder um amigo é o maior de todos os prejuízos. ●Amicum perdere damnum est maximum.
1927. Amicum proba, probatum ama. Prova o amigo; depois de provado, ama-o. VIDE: ●Ames probatos, non amatos post probes.
1928. Amicum res secundae parant, adversae probant. [Beda, Proverbiorum Liber] A prosperidade nos dá os amigos; a adversidade os confirma. ■Na adversidade se conhece a amizade. ■É nos tempos maus que se conhecem os amigos bons. VIDE: ●Amici probantur rebus adversis. ●Amicus certus in re incerta cernitur. ●Amicus certus in necessitate cernitur. ●Amicus certus in re incerta. ●Amicus in necessitate probatur. ●Difficile est in re prospera amicos probare, in adversa facile. ●In angustiis amici apparent. ●In necessitate probatur amicus. ●Noscitur adverso tempore verus amor. ●Noscitur in magno discrimine quis sit amicus. ●Rebus incertis amor est probandus. ●Vera amicitia in calamitatibus dignoscitur.
1929. Amicum secreto mone, palam lauda. Adverte o amigo em sigilo; louva-o em público. VIDE: ●Amicos secreto admone, palam lauda. ●Amicum in secreto mone, palam lauda. ●Castiga amicum clanculum, lauda palam. ●Secreto amicos admone, lauda palam. ●Secreto admone amicos, palam lauda.
1930. Amicus alter ego. Um amigo é um outro eu. ●Amicus alter ipse. [Aristóteles / Erasmo, Adagia 1.1.2] VIDE: ●Alter ipse amicus. ●Amicum esse alterum se. ●Amicus est tamquam alter idem. ●Est amicus tamquam alter idem. ●Verus amicus est is qui est tamquam alter idem.
1931. Amicus amico, cum quo audacter posses in tenebris micare. [Petrônio, Satiricon 44.7] Ele é amigo dos seus amigos, com quem tu poderias sem medo jogar par-ou-ímpar no escuro.
1932. Amicus amico, manu plena, uncta mensa. [Petrônio, Satiricon 43.7] Ele é amigo de seus amigos, tem a mão cheia, a mesa lauta.
1933. Amicus amicum adiuvat. Um amigo ajuda ao outro. ■Uma mão lava a outra. ■É dando que se recebe. VIDE: ●Abluit manus manum: da aliquid et accipe. ●Manus manum lavat. ●Manus manum, digitumque digitus abluit. ●Manus manum lavat, et digitus digitum. ●Palma palmam piet, illota vel utraque fiet. ●Una manus reliquam lavat, ut relavetur ab ipsa. ●Utraque mundatur, dum palma palma lavatur.
1934. Amicus animae dimidium. Um amigo é a metade de nossa vida.
1935. Amicus certus in re incerta cernitur. [Ênio / Cícero, De Amicitia 17.64] O amigo verdadeiro se reconhece na adversidade. ■No aperto e no perigo se conhece o amigo. ■Nos trabalhos se vêem os amigos. ■O amigo fingido, conhecê-lo-ás no arruído. ●Amicus certus in necessitate cernitur. ●Amicus certus in re incerta. ●Amicus in necessitate probatur. [Beda, Proverbiorum Liber] VIDE: ●Amici probantur rebus adversis. ●Amici probantur rebus adversis. ●Difficile est in re prospera amicos probare, in adversa facile. ●In angustiis amici apparent. ●In bonis viri, inimici illius in tristitia; et in malitia illius, amicus agnitus est. ●In necessitate probatur amicus. ●Noscitur adverso tempore verus amor. ●Noscitur in magno discrimine quis sit amicus. ●Probare amicos difficile est re prospera. ●Rebus in adversis certa probanda fides. ●Rebus incertis amor est probandus. ●Sors aspera monstrat amicum. ●Sorte patet misera, quae sit dilectio vera. ●Vera amicitia in calamitatibus dignoscitur.
1936. Amicus certus, rara avis. Um amigo verdadeiro é uma ave rara. VIDE: ●Amicus, res rara. ●Amicus verus, rara avis.
1937. Amicus cum vitiis ferendus. [Grynaeus 48] Deve-se aceitar o amigo com seus defeitos. ■O amigo há de se levar com sua tacha. ■Defeitos de meu amigo, lamento, mas não maldigo. ■A falta do amigo hás de conhecer e não aborrecer. VIDE: ●Amici cum vitiis ferendi. ●Amici mores noveris, non oderis. ●Mores amici noveris, non oderis.
1938. Amicus curiae. [Jur / Black 105] Um amigo da corte. (=Pessoa que não é parte no processo, mas que fornece informação que contribui para esclarecer a questão. Um conselheiro. Um aliado). ●Amicus curialis.
1939. Amicus diu quaeritur, vix invenitur, difficile servatur. [S.Jerônimo, Epistulae 3.6] Um amigo procura-se por longo tempo, custa-se a encontrar, conserva-se com dificuldade. VIDE: ●Amicus raro acquiritur, cito amittitur.
1940. Amicus dum olla fervet. [Branco 233] Amigo enquanto a panela ferve. ■Amigo de seu proveito. ■Comida feita, companhia desfeita. VIDE: ●Amici ollares. ●Amicus socius mensae non permanebit in die necessitatis.