DICIONÁRIO DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER
Home - Introdução - Bibliografia - Abreviaturas
A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U VZ
A1 A2 A3 A4 A5 A6 A7 A8 A9 A10 A11 A12 A13 A14 A15 A16 A17
A3: 401-600
401. Absenti nemo non nocuisse velit. [Propércio, Elegiae 2.19.32] Ninguém respeita um ausente. ■O ausente nunca tem razão. ■Os ausentes são assassinados a golpes de língua.
402. Absenti non nocet anguis. [Binder, Thesaurus 33] A serpente não faz mal a quem está ausente. VIDE: ●Procul a Iove, procul a fulmine.
403. Absentia cor amantior fit. Com a ausência o coração fica mais apaixonado. ■Amor ausente, amor para sempre. ■De longe também se ama.
404. Absentia eius qui reipublicae causa abest, neque ei, neque aliis damnosa esse debet. [Digesta 50.17.140] A ausência daquele que se ausenta por causa do país não pode ser danosa nem a ele, nem a outros.
405. Absentia longa et mors aequiparantur. [Jur] A longa ausência e a morte se equiparam. VIDE: ●Absentes habentur pro mortuis.
406. Absentia longa sensim amorem dissuit. A longa ausência aos poucos acaba com o amor. ■Ausência aparta amor.
407. Absentia omnis doloris. [Divisa da Sociedade Brasileira de Anestesiologia] Ausência de toda dor.
408. Absentum causas contra maledicta tuere. [Dionísio Catão, Monosticha, Appendix 78] Defendei a causa dos ausentes contra as injúrias.
409. Absim, vos animo semper adesse meo. [Ovídio, Tristia 3.4.74] Embora eu esteja ausente, vós estais sempre presentes no meu coração.
410. Absit. Ausente-se. (=Fórmula usada como autorização para alguém ausentar-se). ●Absit! Fora com isso! Que isso não aconteça! ■Deus me livre!
411. Absit, absit hoc a me. [Vulgata, 2Reis 20.20] Longe, longe de mim isso.
412. Absit, absit tantum nefas et ignominia! [Martim Figueiredo / Ramalho 150] Longe, fique longe tão grande sacrilégio e ignomínia.
413. Absit clamor in colloquio, aut lusu. [Erasmo, Adagia 3.9.37] Na conversa ou na brincadeira não haja gritaria.
414. Absit hic error. [S.Agostinho, De Civitate Dei 1.18] Longe de nós esse erro.
415. Absit iactantia verbis. [Branco 496] Que não haja jactância nestas palavras. ●Absit iactantia dicto. ●Absit iactantia. VIDE: ●Citra arrogantiam hoc dico.
416. Absit iniuria verbo. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 9.19.15] Não haja ofensa na palavra. Seja dito sem ofensa. ■Com perdão da palavra. ■Não leves a mal o que te digo. ●Absit iniuria dicto. ●Absit iniuria verbis. ●Absit invidia verbo. [Bacon, Advancement of Learning 2.25.18] ●Absit verbo invidia. [Branco 594] ●Absit invidia. VIDE: ●Sit venia verbo. ●Verbis meis absit invidia.
417. Absit omen! Fora com esse (mau) agouro! ■Sai, azar! ■Que Deus não permita! ■Vira essa boca para lá!
418. Absit qui mea manducat mecum, et sua secum. [Pereira 112] Fora quem come o meu comigo e o seu consigo mesmo. ■Não me pago do amigo que come o seu só e o meu comigo. ■Arrenego do amigo que come o meu comigo e o seu consigo.
419. Absoluta sententia expositore non indiget. [Jur / Black 15] A sentença que não dá margem a dúvida não precisa de intérprete.
420. Absolutio ab instantia. [Jur] Absolvição da instância. (=Extinção do processo pela inexistência de um ou mais pressupostos exigidos para a sua formação).
421. Absolutio criminis. [Jur] Desistência do propósito criminoso.
422. Absolutus de certo crimine de eodem iterum accusari non potest. [Decretalia Gregorii Papae IX 1.6] Quem foi absolvido de determinada acusação não pode ser novamente acusado pelo mesmo crime. VIDE: ●De his criminibus, de quibus absolutus est accusatus, non potest accusatio replicari.
423. Absolvere debet iudex potius in dubio, quam condemnare. [Jur] Na dúvida, o juiz deve antes absolver que condenar.
424. Absolvere nocentem satius est quam condemnare innocentem. [Rezende 39] É preferível absolver um criminoso a condenar um inocente. VIDE: ●In multis rebus melius est nocentem absolvere quam innocentem damnare. ●Levius est nocentem absolvere quam innocentem condemnare. ●Melius est impune delictum relinquere quam innocentem damnare. ●Nocentem absolvere satius est quam innocentem damnare. ●Satius est impunitum relinqui facinus nocentis quam innocentem damnari.
425. Absolvo. [Jur] Eu absolvo.
426. Absque aere mutum est Apollinis oraculum. [Binder, Thesaurus 35] Sem dinheiro, o oráculo de Apolo fica mudo. ■Sem dinheiro nada se alcança.
427. Absque argento omnia vana. [Rezende 40] ■Sem dinheiro, tudo é vão. ■Homem sem dinheiro, morto que caminha. VIDE: ●Extra pecuniam non est vita. ●Homo sine pecunia, imago mortis.
428. Absque baculo ne ingreditor. [Erasmo, Adagia 3.4.61] Não caminhes sem teu cajado. (=Para proteger-se dos cães). ■Homem prevenido vale por dois. ●Absque baculo non ingreditor. [Apostólio 3.58]
429. Absque bona fide nulla valet praescriptio. [Jur] Nenhuma prescrição vale sem a boa-fé.
430. Absque canibus et retibus. [Grynaeus 93] Sem cães nem redes. (=Com os próprios recursos). VIDE: ●Sine canibus et retibus.
431. Absque consideratione curiae. [Jur / Black 16] Sem consideração do tribunal. Sem julgamento.
432. Absque dubio. Sem dúvida. VIDE: ●Sine dubio.
433. Absque labore gravi non possunt magna parari. [Andreas Capellanus, De Amore 1.6.65] Sem trabalho pesado não se pode fazer coisas grandes. ■Sem trabalho, só a pobreza. ■O trabalho tenaz vence todas as dificuldades. VIDE: ●Absque sudore et labore, nullum opus perfectum est.
434. Absque labore nihil. [Divisa] Sem esforço, nada (se consegue).
435. Absque modo tractus saepissime frangitur arcus. [Tosi 1733] O arco esticado em excesso na maioria das vezes se quebra. ■Arco muito retesado é arco quebrado. ■Nem tanto puxar que se quebre a corda. ■Arco sempre armado, ou frouxo ou quebrado. VIDE: ●Arcum nimia frangit intentio. ●Arcus nimis intensus rumpitur. ●Arcus qui nimis intenditur, rumpitur. ●Arcus tensus saepius rumpitur. ●Arcus, si nunquam cesses tendere, mollis erit. ●Cito rumpes arcum, semper si tensum habueris; at si laxaris, cum voles, erit utilis. ●Intensus arcus nimium facile rumpitur.
436. Absque oleo pingere. [Grynaeus 338] Pintar sem tinta. (=Fazer trabalho inútil).
437. Absque praeiudicio. [Grynaeus 432] Sem opinião preconcebida.
438. Absque praeparatione praevia. Sem preparação prévia.
439. Absque sanitate nemo felix. [Grynaeus 104] Sem saúde ninguém é feliz. ■Saúde e paz, dinheiro atrás. ■Saúde é riqueza. VIDE: ●Firma valetudine nihil melius: sani aegris ditiores. ●Homini nihil utilius sanitate. ●Nil sanitate vita habet praestantius. ●Nihil utilius firma valetudine. ●Valetudine firma nihil melius.
440. Absque scopo iacularis. [Schottus, Adagia 589] Atiras sem objetivo. ■Atiras a esmo.
441. Absque sole, absque usu. [Inscrição em quadrante solar] Sem sol, (o quadrante solar fica) sem utilidade.
442. Absque sudore et labore, nullum opus perfectum est. [Schrevelius 1176] Sem suor e trabalho, não se faz nenhuma obra. ■Sem trabalho, só a pobreza. VIDE: ●Absque labore gravi non possunt magna parari.
443. Absque ulla condicione. Sem qualquer condição. Incondicionalmente. VIDE: ●Sine ulla condicione.
444. Absque ulla nota. Sem qualquer marca. Sem qualquer anotação.
445. Absque ullo remorsu conscientiae. Sem nenhuma mordida da consciência. (=Sem remorso. Com a consciência tranqüila). VIDE: ●Sine remorsu conscientiae ac praeiudicio.
446. Absque vado fluvius, nec stat sine paelice proles. [Pereira 103] ■Não há rio sem vau, nem geração sem mau. ■Em longa geração há conde e ladrão.
447. Abstine et sustine. [Epícteto] Abstém-te e suporta. VIDE: ●Abstinete et sustinete.
448. Abstine manus! Não ponhas as mãos! ●Abstine alieno. Fica longe do alheio. VIDE: ●A rebus alienis manus abstine.
449. Abstine te a lite, et minues peccata. [Vulgata, Eclesiástico 28.10] Abstém-te de litígios e diminuirás os erros.
450. Abstineas avidas, Mors, modo, nigra, manus. [Tibulo, Elegiae 1.3.4] Ó negra Morte, contém tuas mãos insaciáveis.
451. Abstinebis alieno sanguine, abstinebis alieno matrimonio. [DM 29] Ficarás longe do sangue alheio, ficarás longe do casamento alheio.
452. Abstinenda vis a regibus. [Erasmo, Adagia 3.10.43] A força deve ser evitada pelos reis. ■Deve temer a muitos aquele a quem muitos temem. ●Qui terret, plus ipse timet.
453. Abstinendum est a mutua pecunia. Devemos ficar longe de dinheiro emprestado.
454. Abstinentia et quiete multi morbi curantur. Muitas doenças são curadas com abstinência e descanso. VIDE: ●Multi morbi curantur abstinentia.
455. Abstineri debet aeger. [Celso, De Medicina 2.12] O doente deve abster-se.
456. Abstinete et sustinete. Abstende-vos e suportai. VIDE: ●Abstine et sustine.
457. Absumpta suilla, bubulam ne exspecta. [Gaal 193] Acabada a carne de porco, não esperes por carne de vaca. VIDE: ●Posteriora solent esse deteriora.
458. Absurdo uno dato, sequitur alterum. [Signoriello 371] Permitido um absurdo, logo se segue outro. ■Um abismo atrai outro. VIDE: ●Dato uno absurdo, sequitur alterum. ●Uno absurdo dato, infinita sequuntur.
459. Absurdum est illum commoda hereditatis habere, alium onera sustinere. [Digesta 37.5.15.4] É um absurdo um ter as vantagens da herança e outro suportar os encargos. ●Absurdum est alium commoda hereditatis habere, alium onera portare.
460. Absurdum est ut alios regat, qui seipsum regere nescit. [Jur / Stevenson 2060] É inaceitável que governe a outros quem não sabe governar a si. ■Quem não se governa a si, como quer governar os outros? ●Absurdum est ut alios regat, qui seipsum regere nequit. [Jur] É inaceitável que governe a outros quem não pode governar a si. VIDE: ●Alios enim praesumitur male regere qui seipsum regere nescit.
461. Abundans cautela non nocet. [Jur / Black 17; Rodrigues 46] Precaução copiosa não prejudica. ■Cautela e caldo de galinha nunca fizeram mal a doentes.
462. Abundans corporis, exiguusque animi. Grande de corpo e pequeno de espírito.
463. Abundantia contemptum parit. A abundância gera desprezo. ■Barriga cheia, goiabada tem mofo. ■Quando a barriga está cheia, toda goiabada tem mofo.
464. Abundat divitiis, non honoribus. É rico de dinheiro, mas não de prestígio.
465. Abundat divitiis, nulla re caret. [Lhomond, Grammaire 149] Tem muitas riquezas, nada lhe falta.
466. Abundat dulcibus vitiis. [Quintilino] É rico em vícios agradáveis. (=Refere-se a autor em cujos erros encontram-se coisas que agradam).
467. Abundat virtutibus, qui virtutes alienas amat. Tem virtudes de sobra quem ama as virtudes alheias.
468. Abunde accipit solus is qui memor est beneficii. [Schrevelius 1176] Só recebe em abundância quem não se esquece do benefício.
469. Abunde est! [Sêneca, Thyestes 278] Basta!
470. Abusus non est usus, sed corruptela. [Jur] Abuso não é uso, mas degradação.
471. Abusus non tollit usum. [Signoriello 24] O abuso não impede o uso. (=O abuso não pode ser usado como argumento para impedir o uso). ■O abuso não tira o uso. ■Um erro não justifica outro. VIDE: ●Ab abusu ad usum non valet consequentia. ●Ex abusu non arguitur in usum. ●Usus propter abusum minime tollendus.
472. Abusus optimi pessimus. O abuso do ótimo é o pior.
473. Abusus potus caffeae tremores producit. [Nenter 96] O abuso da bebida de café produz tremores.
474. Abyssus abyssum invocat. [Vulgata, Salmos 41.8] ■Um abismo atrai outro. ■Um abismo chama outro. ■Uma desgraça nunca vem só. ■Desgraça só quer princípio. VIDE: ●Aliud ex alio malum gignitur. ●Ex peccato peccatum nascitur.
475. Ac etiam. E também.
476. Accedas ad curiam. [Jur] Compareças ao tribunal.
477. Accede ad ignem hunc, iam calesces plus satis. [Terêncio, Eunuchus 85] Chega perto deste fogo, logo te aquecerás mais.
478. Accedere ad rempublicam plerumque homines nulla re bona dignos, cum quibus comparari sordidum. [Cícero, De Republica 1.5] A maior parte dos homens que se dedicam aos negócios públicos são indignos, e é vergonhoso se ajuntar a eles.
479. Accelera, nec quid futuras differ in horas: qui non est hodie, cras minus aptus erit. [Gaal 891] Apressa-te, não deixes nada para depois: quem não está preparado hoje, amanhã estará ainda menos preparado. VIDE: ●Propera, nec venturas differ in horas.
480. Accendit magis, quae refugit, Venus. [Claudiano, Epithalamium] O amor que foge, excita mais.
481. Accendit praeterea et stimulat animos dolor, iniuria, indignitas. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 21.44] Além disso a dor, a injustiça, a indignidade provocam e estimulam os espíritos.
482. Accensa candela, candelabrum quaerebamus. [Grynaeus 16] Estando acesa a vela, procurávamos o candelabro. ■Busca o asno e está montado em cima. VIDE: ●Accepta candela, candelabrum quaerebamus. ●Ardente candelabra quaerimus lychno. ●Frondem in silvis non cernit. ●Intus habet quod poscit. ●Quaerit aquas in aquis.
483. Accensa domo proximi, tua quoque periclitatur. [Schrevelius 1178] Quando a casa do vizinho pegou fogo, a tua também corre perigo. ■Quando vires a barba do vizinho pegar fogo, põe a tua de molho. VIDE: ●Nam tua res agitur, paries cum proximus ardet. ●Qui videt ardere vicini tecta, timere debet de propriis: nequeunt sua tuta manere. ●Res agitur tua, paries cum proximus ardet. ●Tua res agitur, et de tuo periculo, non de meo agitur. ●Tunc tua res agitur, paries dum proximus ardet.
484. Accepisti alapam, para alteram maxillam. [S.Agostinho, De Vera Religione 1.3] Recebeste uma bofetada; oferece a outra face. VIDE: ●Si quis te percusserit in dexteram maxillam tuam, praebe illi et alteram.
485. Accepta candela, candelabrum quaerebamus. [Manúcio, Adagia 1133] Depois de termos recebido a vela, procurávamos o candelabro. VIDE: ●Accensa candela, candelabrum quaerebamus. ●Ardente candelabra quaerimus lychno.
486. Accepta et expensa. [Sêneca, Epistulae Morales 81.18] A receita e a despesa. VIDE: ●Accepti et expensi tabulae.
487. Accepta reddito, homo, recipies denuo. [Schottus, Adagia 615] Paga o que recebeste, homem, que receberás de novo. ■Quem paga dívida faz cabedal.
488. Acceptans actum, cum omnibus suis qualitatibus acceptare videtur. [Jur] Considera-se que quem aceita um ato aceita-o com todas as suas qualidades.
489. Accepti et expensi tabulae. [Cícero, In Verrem 2.2.186] Os registros de receitas e de despesas. VIDE: ●Accepta et expensa.
490. Accepti memores nos decet esse boni. [Gualterius Anglicus, Fabulae Aesopicae 41.30] Devemos lembrar-nos sempre do favor recebido.
491. Accepti nunquam, cito dati obliviscere. Esquece logo o que deste, mas nunca te esqueças do que recebeste. VIDE: ●Alter statim oblivisci debet dati, alter accepti nunquam.
492. Acceptissima semper munera sunt, auctor quae pretiosa facit. [Ovídio, Heroides 17.72] São muito bem recebidas as dádivas que o doador torna valiosas. VIDE: ●Auctor pretiosa facit dona.
493. Accepto claudenda est ianua damno. [Juvenal, Satira 13.129] Depois de recebido o prejuízo, é preciso trancar a porta. ■Casa arrombada, trancas às portas. ●Accepto damno, ianuam claudis. Recebido o prejuízo, trancas a porta. VIDE: ●Nihil iuvat amisso claudere saepem grege. ●Sero accepto clauditur ianua damno.
494. Acceptum beneficium aeternae memoriae infigendum. [Júlio César / Cecílio Balbo, De Nugis Philosophorum] O favor recebido deve ser gravado na memória para sempre.
495. Acceptum habeo. [Jur] Tenho como aceito.
496. Acceptum reddimus officium. [Emblema] Retribuímos o favor recebido.
497. Accessio cedat principali. [Ulpiano, Digesta 34.2.19] O acréscimo faz parte do principal. VIDE: ●Accessorium sequitur naturam sui principalis. ●Accessorium sequitur suum principale.
498. Accessio possesionis. [Jur] O acréscimo da posse.
499. Accessio temporis. [Digesta 44.3.15.3] Acréscimo de tempo. Aumento de prazo.
500. Accessit. Atingiu. (=Fórmula usada para indicar que o candidato obteve votos suficientes para a aprovação). VIDE: ●Proxime accessit.
501. Accessit huic patellae dignum operculum. [S.Jerônimo, Epistulae 7.5] Deu-se a esta marmita uma tampa digna dela. ■Achou forma para seu pé. ■Não há panela feia que não ache seu cobertouro. ■Tais alfaces para tais beiços. ■A cada santo a sua lâmpada. VIDE: ●Cascus cascam ducit; reperit patella operculum. ●Dignum patella operculum. ●Invenit patella operculum. ●Nacta est suum patella operculum. ●Reperit patella operculum. ●Semper similem ducit Deus ad similem. ●Similes habent labra lactucas.
502. Accessoria sequuntur ius et dominium rei principalis. [Jur / Rodrigues 58] Os acessórios acompanham o direito e o domínio da coisa principal.
503. Accessorium corruit sublato principali. [Jur] Retirado o principal, o acessório se perde. VIDE: ●Sublato principali tollitur adiunctum.
504. Accessorium non ducit, sed sequitur suum principale. [Jur / Broom 376] O que é acessório não conduz, mas segue seu principal. ●Accessorium non trahit principale. [Broom 381] O acessório não atrai o principal.
505. Accessorium sequitur suum principale. [Gaio, Lex 26.1] O acessório segue o (regime jurídico de) seu principal. ●Accessorium sequitur naturam sui principalis. [Jur] O acessório segue a natureza do seu principal. ●Accessorium naturam sequi congruit principalis. [Regulae Iuris Bonifacii VIII] É congruente que o acessório siga a natureza do principal. VIDE: ●Accessio cedit principali. ●Res accessoria sequitur rem principalem.
506. Accessorius sequitur naturam sui principalis. [Jur / Black 22] O cúmplice segue a natureza do seu chefe.
507. Accidentalia negotii. [Jur] Coisas acidentais do negócio. Acontecimentos imprevistos do negócio.
508. Accidit divinitus. [Brewer, Dictionary of Phrase and Fable] Aconteceu por inspiração divina. ■Foi a mão de Deus. ●Accidit casu. [César, De Bello Gallico 6.30] Aconteceu por acaso.
509. Accidit in puncto quod non contingit in anno. [Abraham France, Victoria, Ato 4; Goldoni, Il Servitore di Due Padroni, Ato 1] Acontece num instante o que não acontece num ano. ■O que não acontece num ano, acontece num minuto. ■Do prato à boca perde-se a sopa. ●Accidit uno puncto quod non speratur in anno. [Rezende 54] Acontece num momento o que não se espera em um ano. ●Accidit in puncto quod non speratur in anno. [Binder, Thesaurus 37] VIDE: ●Inter os et offam multa cadunt. ●Praestat saepe dies, annus quod ferre recusat. ●Quod donare mora nequit annua, dat brevis hora. ●Quod non factum anno, puncto fit temporis uno. ●Quod praestare mora nequit annua, dat brevis hora. ●Saepe dat una dies quod non evenit in anno. ●Saepe dat una dies quod totus denegat annus. ●Solet hora, quod multi anni abstulerunt, reddere.
510. Accipe daque fidem. [Ênio / Macróbio, Saturnalia 6.1; Virgílio, Eneida 8.150] Aceita a minha palavra e dá-me a tua.
511. Accipe librum et devora illum. [Vulgata, Apocalipse 10.9] Toma o livro e devora-o.
512. Accipe non dura supplicis aure preces. [Ovídio, Ex Ponto 2.8.44] Recebe com ouvidos favoráveis os pedidos do suplicante.
513. Accipe quale datur, si cupis esse satur. [Binder, Thesaurus 39] Aceita o que te é dado, se desejas matar a fome. ■Quem tem fome, cardos come. VIDE: ●Quae dantur necesse est accipere.
514. Accipe quam primum, brevis est occasio lucri. [Marcial, Epigrammata 8.9] Pega o mais rápido possível, pois a oportunidade de vantagem dura pouco. ■Quando te derem o porquinho, acode com o baracinho. VIDE: ●Arripienda quae offeruntur. ●Noli oblatam occasionem praetermittere. ●Quae dantur necesse est accipere. ●Statim arripienda oblata occasio lucri.
515. Accipe quod tuum, alterique da suum. [Rezende 58] Recebe o que é teu e dá ao outro o que é dele. ■O seu, a seu dono.
516. Accipe, redde, cave. [Rezende 59] Recebe, retribui, toma cuidado.
517. Accipe! Sume! Cape! sunt verba placentia cuique. [Sweet 263] Aceita! Recebe! Pega! são palavras que agradam a todos.
518. Accipe, sume, cape, sunt verba placentia Papae. [Rabelais, Gargantua 42] Aceita, recebe, pega, são palavras que agradam ao Papa.
519. Accipere est libertatem vendere. Aceitar favor é vender a liberdade.
520. Accipere humanum est, inopi donare, deorum. [Owen, Epigrammata 4.67.2] Receber é humano, doar ao necessitado é dos deuses.
521. Accipere quam facere praestat iniuriam. [Platão / Cícero, Tusculanae Disputationes 5.56] É melhor receber uma injúria do que praticá-la. ■Antes sofrer o mal que fazê-lo. ■Em matéria de ofender, antes réu que autor ser. ●Accipere praestat quam inferre iniuriam. ●Accipias praestat quam inferas iniuriam. [Publílio Siro] VIDE: ●Facere iniuriam peius est quam pati. ●Melius est iniuriam accipere quam facere.
522. Accipere quid ut iustitiam facias, non est tam accipere quam extorquere. [Jur / Black 24] Receber qualquer coisa (como recompensa) por fazer justiça é mais extorquir do que aceitar.
523. Accipias paleam, si non vult solvere nequam. [DAPR 506] Aceita até mesmo uma palha, se o maroto não quer pagar. ■De ruim pagador, em farelos. VIDE: ●Ab improbo debitore quidvis accipe. ●Arripias paleas, si non vult solvere nequam debitor; accipias, si miser est, paleas. ●Debita si vetera sunt, accipiatur avena. ●Debitor, accipias, si miser est, paleas. ●Pro veteri debito accipimus stramen avenae.
524. Accipiat cineres terra paterna meos. [Ovídio, Ars Amatoria 2.26] Que a terra dos antepassados receba minhas cinzas.
525. Accipiat felis quae vellent rodere mures. [Pereira 115] Receba o gato o que os ratos querem roer. ■Dá ao gato o que há de levar o rato. ■Se há de se dar ao rato, dê-se ao gato.
526. Accipis ut taceas. [Marcial, Epigrammata 1.95.2] Recebes (dinheiro) para ficar calado.
527. Accipit et glaebam erro. [Plutarco / Erasmo, Adagia 2.3.36] O vagabundo também aceita um pedacinho de terra. ■Homem pobre com pouco se alegra. VIDE: ●Etiam glaebam erro admittit. ●Etiam pauper glaebam capit erro. ●Glaebam quoque accipit erro.
528. Accipit optatum finem, qui coeperit apte. Atinge o objetivo desejado quem começar corretamente. ■O que bem começa bem acaba. VIDE: ●Boni principii bonus finis. ●Principii boni finis bonus.
529. Accipite uxores, et generate filios et filias; et date filiis vestris uxores, et filias vestras date viris, et pariant filios et filias, et multiplicamini ibi, et nolite esse pauci numero. [Vulgata, Jeremias 29.6] Tomai mulheres, e gerai filhos e filhas, e daí a vossos filhos mulheres, e daí maridos a vossas filhas, e criem filhos e filhas, e multiplicai-vos aí, e não queirais ser poucos em número.
530. Accipitri timidas credis, furiose, columbas! [Ovídio, Ars Amatoria 2.1.363] Tu confias, ó louco, as temerosas pombas ao gavião!
531. Accusare et amare tempore uno ipsi vix fuit Herculi ferendum. [Petrônio / Tosi 1646] Acusar e amar ao mesmo tempo ao próprio Hércules teria sido difícil de suportar.
532. Accusare et iudicare simul fas non est. [Binder, Thesaurus 43] Não é justo acusar e ao mesmo tempo julgar. ■Quem acusa, não pode julgar. ■Ninguém pode ser juiz em causa própria. ●Accusare et iudicare idem non potest. A mesma pessoa não pode acusar e julgar.
533. Accusare nemo se debet nisi coram Deo. [Jur / Black 80] Ninguém deve acusar-se senão perante Deus. (=A lei não deve forçar ninguém a fazer declarações ou apresentar provas contra si mesmo).
534. Accusator post rationabile tempus non est audiendus, nisi se bene de omissione excusaverit. [Jur / Black 30] O acusador, depois de um tempo razoável, não deve ser ouvido, salvo se justifique adequadamente a omissão.
535. Accusatores multos esse in civitate utile est, ut metu contineatur audacia. [Cícero, Pro Roscio 56] É útil que haja muitos delatores na cidade, para que a audácia seja contida pelo medo.
536. Acer in absentes linguae iactator. [Claudiano. In Eutropium 2.380] É um acerbo agitador de língua contra os ausentes.
537. Acer iudex. Um juiz severo.
538. Acerba audire tolerabilius est quam videre. Ouvir (o relato de) fatos cruéis é mais tolerável que presenciá-los. VIDE: ●Quamquam haec etiam auditu acerba sunt, tamen audire tolerabilius est quam videre.
539. Acerba lingua. Uma língua ferina.
540. Acerba sunt bella fratrum. [Medina 595] São cruéis as guerras entre irmãos. ■Ira de irmãos, ira do diabo. ●Acerba enim bella fratrum. [Manúcio, Adagia 101] VIDE: ●Fratrum irae acerbissimae.
541. Acerba sunt tempora, quibus lupum lupus est. É terrível o tempo em que um lobo come outro. ■Quando um lobo come outro, fome há no souto.
542. Acerbum nuntium. [Cícero, Pro Balbo 64] Uma notícia amarga.
543. Acerrima proximorum odia sunt. [Tácito, Historiae 4.70] O ódio dos parentes é o mais violento. ■Ódio de irmãos, ódio de diabos.
544. Acerrima virtus est, quam ultima necessitas extundit. [Sêneca, De Clementia 1.12.5] A coragem mais impetuosa é a impelida pelo extremo desespero. ●Acerrima virtus est, quam ultima necessitas excutit.
545. Acerrimus ex omnibus nostris sensibus est sensus videndi. [Cícero, De Oratore 87.3] O mais agudo dos nossos sentidos é o sentido da visão.
546. Aceto acrius. [Grynaeus 389] Mais azedo que o vinagre.
547. Acetum habet in pectore. [Erasmo, Adagia 2.3.52] Tem vinagre no coração.
548. Acheronta movebo, flectere si nequeo superos. [Albertatius] Se eu não conseguir dobrar os deuses superiores, comoverei os deuses infenais. VIDE: ●Flectere si nequeo superos, Acheronta movebo. ●Si non possum flectere superos, commovebo inferos.
549. Acherontis pabulum. [Plauto, Casina 678] Comida de Aqueronte. (=Um cadáver). VIDE: ●Pabulum Acherontis.
550. Achivos a turre iudicare. [Pereira 101] Julgar os gregos da torre. (=Julgar de longe, sem ver, sem conhecer a questão). ■Dar sentença de baque e boque. VIDE: ●De muris iudicare Achivos. ●Quid Achivos a turre iudicatis? ●Quid Achivos iudicatis ex moenibus?
551. Acies hebescit. A espada perde o fio. VIDE: ●Ingenium studio si non acuatur, hebescit. ●Mentis acies nonnunquam hebescit.
552. Acquisisti aurum? Somnum perdidisti. [S.Agostinho / Bernardes, Luz e Calor 1.220.42] Adquiriste ouro? Perdeste o sono. ■Ouro adquirido, sono perdido.
553. Acribus initiis, incurioso fine. [Tácito, Annales 6.17] Com começo difícil, com fim sem interesse. ■Princípios ruins, desgraçados fins.
554. Acrior est cupiditas ignota cognoscendi quam nota repetendi. [Sêneca Retórico, Controversiae 4.1] É mais ardente o desejo de conhecer coisas desconhecidas do que o de rever coisas conhecidas.
555. Acrius appetimus nova quam iam parta tenemus. [DC, Monosticha, Appendix 33] Desejamos com mais intensidade coisas novas do que conservarmos o que já temos.
556. Acta agimus. [Cícero, De Amicitia 85] Fazemos o que já está feito. ●Acta agis. [Albertatius 18] Fazes o que já está feito. VIDE: ●Actam rem ago.
557. Acta Apostolicae Sedis. [Nome de publicação oficial do Vaticano] Atos da Sé Apostólica.
558. Acta deos nunquam mortalia fallunt. [Ovídio, Tristia 1.2.97] Os atos dos mortais nunca enganam os deuses.
559. Acta diurna. [Jur / Black 37] Atos do dia. Acontecimentos diários. Crônica. (=Registros públicos dos procedimentos diários do senado, das assembléias do povo, dos tribunais, etc).
560. Acta eruditorum. Documentos elaborados por eruditos. (=Nome de gazeta publicada em Leipzig, Alemanha, no período de 1682-1731).
561. Acta est fabula. Acabou-se o espetáculo. ■Acabou-se a comédia. ■Acabou-se a festa. ■Acabou-se o que era doce. ●Acta est fabula, plaudite! [Suetônio, Augustus 99.1] Acabou-se o espetáculo, aplaudi! (=Últimas palavras do imperador Augusto). VIDE: ●Spectatores, fabula haec est acta: vos plausum date.
562. Acta exteriora indicant interiora secreta. [Jur / Broom 248] Os atos exteriores indicam os pensamentos ocultos. ■Pela obra se conhece o obreiro.
563. Acta ne agamus. [Cícero, Ad Atticum 9.6.7] Não cuidemos do que está feito. ■Não penses mais nisso. ■É negócio consumado.