DICIONÁRIO DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER
Home - Introdução - Bibliografia - Abreviaturas
A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U VZ
S1 S2 S3 S4 S5 S6 S7 S8 S9 S10 S11 S12 S13 S14 S15
S8: 1401-1600
1401. Si sapiens fuerit animus tuus, gaudebit tecum cor meum. [Vulgata, Provérbios 23.15] Se o teu ânimo for sábio, alegrar-se-á contigo o meu coração.
1402. Si sapientia Deus est, per quem facta sunt omnia, verus philosophus est amator Dei. [S.Agostinho, De Civitate Dei 8.1] Se Deus, criador de todas as coisas, é sabedoria, o verdadeiro filósofo é aquele que ama a Deus.
1403. Si sapis, mussitabis. [Plauto, Miles Gloriosus 476] Se tens juízo, ficarás de bico fechado. ■Em boca fechada não entra mosca. ●Si sapis, quod scis nescis. [Terêncio, Eunuchus 721] Se tens juízo, não sabes o que sabes. VIDE: ●Sapiens, sile.
1404. Si sapis, utaris totis diebus extremumque tibi semper adesse putes. [Marcial, Epigrammata 4.54.3] Se fores sábio, aproveitarás todos os teus dias, e considerarás cada um deles como o teu último. VIDE: ●Extremum diem semper adesse putes.
1405. Si sapis, uxori sit stata forma tuae. [DAPR 739] Se tens juízo, a beleza da tua mulher seja comum.
1406. Si satis est, multum est. Se é suficiente, é muito.
1407. Si scires totam Bibliam exterius et omnium philosophorum dicta, quid totum prodesset sine caritate Dei et gratia? [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 1.1.10] Se souberes toda a Bíblia exteriormente e as palavras de todos os filósofos, a que serviria tudo isso sem o amor e a graça de Deus?
1408. Si sciret paterfamilias, qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam. [Vulgata, Lucas 12.39] Se o pai de família soubesse a hora em que viria o ladrão, vigiaria, sem dúvida, e não deixaria minar a sua casa.
1409. Si semper beatus et gaudens, sis sobrius. [Rezende 6356] Se queres estar sempre alegre e satisfeito, sê sóbrio.
1410. Si sequaris iustitiam, apprehendes illam. [Vulgata, Eclesiástico 27.9] Se fores atrás da justiça, apanhá-la-ás.
1411. Si sequeris, fugiet; si fugeris, umbra sequetur; sic optata fugit laus et contempta tenetur. [Sweet 244] Se perseguires a sombra, ela fugirá; se fugires, ela te perseguirá; assim a glória desejada foge e a desprezada permanece.
1412. Si sero quaeris, cena erit ipsa brevis. [Rezende 6357] Se buscas tarde a ceia, ela será breve. ■Quem quer mal cear, à noite o vá buscar. VIDE: ●Sero si quaeris, cena erit ipsa brevis.
1413. Si servo nequam palmus datur, accipit ulnam. [DAPR 674] A um mau servo, se lhe é dada a mão, ele toma o braço. ■Ao vilão, se deres um dedo, tomar-te-á a mão. ■Se fartas o criado de pão, também te quer o requeijão. VIDE: ●Digitum stulto ne permittas. ●Fatuo digitum ne ostendas, ne et manum tibi deglutiat. ●Si digitum porrexeris stulto, manum invadet. ●Stulto digitum ne ostenderis, ut ne palmam etiam devoret. ●Stulto ne permittas digitum.
1414. Si sine uxore vivere possemus, omnes ea molestia careremus. [Aulo Gélio, Noctes Atticae 1.6.2] Se pudéssemos viver sem mulher, ficaríamos todos sem esse incômodo.
1415. Si sitis, nihil interest utrum aqua sit an vinum. Se tens sede, não importa se é água ou vinho.
1416. Si sol silet, sileo. [Inscrição em quadrante solar] Se o sol se cala, eu me calo.
1417. Si sol splendescat Maria purificante, maior erit glacies post festum quam fuit ante. [Brewer, Dictionary of Phrase and Fable] Se o sol brilhar no dia da Purificação de Nossa Senhora, o inverno depois da festa será mais rigoroso do que foi antes. ■Quando a Candelária chora, o inverno já está fora; quando a Candelária ri, o inverno está para vir.
1418. Si solus sapias, nempe quis usus erit? [Grynaeus 336] Se souberes só para ti, na verdade qual será a utilidade? ■O saber escondido da ignorância vista pouco dista. VIDE: ●Abdita quid prodest generosi vena metalli, si cultore caret? ●Condita tabescit, vulgata scientia crescit. ●Egregia musica quae sit abscondita nullius rei est. ●Musica abscondita nulli rei est. ●Musicae occultae nullus respectus. ●Non erit ignotae gratia magna lyrae. ●Nullus latentis musicae respectus est. ●Occultae musicae nullum esse respectum. ●Occultae musicae nullus respectus. ●Scire tuum nihil est, nisi te scire, hoc sciat alter.
1419. Si sorex obstrepat, protinus expavescunt. [Manúcio, Adagia 222] Se a ratazana faz barulho, logo se apavoram. ■Temem a própria sombra. VIDE: ●Vel muscas metuit praetervolitantes.
1420. Si stas, ne cadas. Se estás de pé, cuida para não caíres. ■Quem está bem, não se mexe. VIDE: ●Qui se existimat stare, videat ne cadat. ●Qui se putat stare, videat ne cadat. ●Qui stat, videat ne cadat.
1421. Si stimulos pugnis caedis, manibus plus dolet. [Plauto, Truculentus 767] Se deres murros num aguilhão, sentirás mais dor nas mãos. VIDE: ●Contra stimulos calces iacere.
1422. Si studia et mores populi cognoscere curas, res facilis: vitam principis inspicias. [M.Verinus / Grynaeus 518] Se queres conhecer os desejos e caráter de um povo, é coisa fácil: observa a vida do príncipe.
1423. Si stulto clam illudas, illudet tibi palam. [Pereira 124] Se zombares do tolo em casa, ele zombará de ti na praça. ■Zomba com o tolo em casa, zombará contigo na praça.
1424. Si sufflasses, cecidissent. [Petrônio, Satiricon 45.11] Se soprasses, cairiam.
1425. Si tacuisses, philosophus mansisses. [Rezende 6364] Se tivesses ficado calado, serias tido por filósofo. ■Burro calado se torna sábio. ■Burro calado por sábio é contado. ●Si tacuisset, philosophus mansisset. Se tivesse ficado calado, por sábio seria contado. VIDE: ●Dum tacet insipiens, sapiens tantisper habetur. ●Est tacens qui invenitur sapiens. ●Intellegis me esse philosophum? Intellexeram, si tacuisses. ●Quando tacet stolidus, prudenti corde putatur. ●Sapiens est, qui tacere novit. ●Sile et philosophus esto. ●Stultitiam dissimulare non potes, nisi taciturnitate. ●Stultus quoque si tacuerit, sapiens reputabitur. ●Stultus tacebit: pro sapiente habebitur. ●Taciturnitas stulto homini pro sapientia. ●Tunc sapient stolidi, cum fuerint taciti.
1426. Si tanti vitrum, quanti vero margaritum? [Tertuliano, Ad Martyres 4.9] Se um vidro vale tanto, quanto valerá uma pérola?
1427. Si tardus eris, errabis. [Tibulo, Elegiae 1.4] Se fores lento, errarás.
1428. Si te ad studia revocaveris, omne vitae fastidium effugeris. [Sêneca, De Tranquillitate Animi 3.6] Se te dedicares aos estudos, escaparás a todo tédio da vida.
1429. Si terrena tibi fuerit collata potestas, parcere subiectis noveris esse pium. [Tosi 1010] Se te for conferido o poder terreno, fica sabendo que é virtuoso preservar os submissos.
1430. Si tibi amicum, nec mihi inimicum. [Erasmo, Adagia 2.1.33] Se te agrada, a mim não desagrada. VIDE: ●Si tibi ita gratum est, neque mihi molestum erit. ●Si tibi res placet, mihi non displicit.
1431. Si tibi copia, si sapientia, formaque detur, sola superbia destruit omnia, si comitetur. [VES 15] Se te for dada a riqueza, a sabedoria e a beleza, se a insolência vier junto, destruirá tudo.
1432. Si tibi cura mei, sit tibi cura tui. [Ovídio, Heroides 13.164] Se tens algum cuidado comigo, cuida de ti.
1433. Si tibi deficiant medici, medici fiant haec tria: mens laeta, requies, moderata diaeta. [Regimen Sanitatis Salernitanum, Praefatio 8] Se te faltarem médicos, sejam teus médicos estes três: espírito alegre, descanso, dieta moderada. ■Mais cura a dieta que a lanceta. ●Si tibi deficiant medici, medici tibi fiant haec tria: mens hilaris, labor, moderata diaeta. [Stevenson 598] Se te faltarem médicos, sejam teus médicos estes três: espírito alegre, trabalho, dieta moderada. VIDE: ●Medici tibi fiant haec tria: mens hilaris, et requies, et moderata diaeta.
1434. Si tibi di favent. [Catulo, Carmina 13.2] Se os deuses te são favoráveis.
1435. Si tibi do mannus, numeres ne dentibus annos. [Binder, Thesaurus 3136] Se eu te dou um cavalo, não lhe contes nos dentes os anos. ■Cavalo dado não se lhe abre a boca. ■A cavalo dado não se olham os dentes. ●Si tibi donatur quis equus non dens videatur. Se te for dado um cavalo, não se lhe olhe o dente. VIDE: ●Donati non sunt ora inspicienda caballi. ●Donato non sunt ora inspicienda caballo. ●Equi donati dentes non inspiciuntur. ●Gratis quando datur equus, os non inspiciatur, non contemnatur, si morbidus. ●Noli equi dentes inspicere donati. ●Non oportet equi dentes inspicere donati. ●Si quis dat mannos, ne quaere in dentibus annos.
1436. Si tibi ipsi non imperasti ut taceres, quomodo ab alio silentium quaeris? [DM 16] Se não te controlaste para ficar calado, como exiges silêncio de outrem?
1437. Si tibi ita gratum est, neque mihi molestum erit. Se a coisa assim te agrada, a mim também não será desagradável. VIDE: ●Si tibi amicum, nec mihi inimicum.
1438. Si tibi parva est res, est tibi magna quies. [Eiselein 286] Se tens poucos bens, tens grande tranqüilidade. VIDE: ●Parva domus, parva cura.
1439. Si tibi parvus equus, tunc parvus erit labor eius. Se tens um cavalo pequeno, então o trabalho dele será pequeno. ■A pequeno passarinho, pequeno ninho.
1440. Si tibi placet. Se te agrada.
1441. Si tibi quid detur, cur detur respice. [Gualterius Anglicus, Fabulae Aesopicae 13.23] Se te for dada alguma coisa, procura saber por que te foi dada. ■Debaixo desse angu há torresmo.
1442. Si tibi res placet, mihi non displicit. [Manúcio, Adagia 452] Se te agrada, a mim não desagrada. VIDE: ●Si tibi amicum, nec mihi inimicum.
1443. Si tibi serotina noceat potatio, vina hora matutina rebibas, et erit medicina. [Regimen Sanitatis Salernitanum, De Potatione 1] Se a bebida à noite te fizer mal, torna a beber vinho de manhã, que te será remédio.
1444. Si transire velis maris undas, utere velis. [Jogo de palavras / Georgin 120] Se queres atravessar as águas do mar, usa as velas.
1445. Si tu recta facis, ne cures verba malorum. [Columbano / Binder, Thesaurus 3139] Se fazes as coisas certas, não te importes com as palavras dos desonestos.
1446. Si tua des cunctis omnia, multa feres. [Pereira 118] Se deres tudo que é teu a todos, sofrerás muito. ■Quem dá antes da morte terá má sorte. ■Quem dá o seu antes de morrer aparelhe-se para bem sofrer.
1447. Si tum actor tum reus sint contumaces, ad expensas litis tenentur in solidum. [Codex Iuris Canonici (1917), Canon 1851.2] Se tanto o autor como o réu são contumazes, ambos serão solidariamente responsáveis pelas custas.
1448. Si tumeas, timeas. [Emblema] Se inchares, terás medo. ■Quem se exalta, será humilhado. VIDE: ●Navis inflatis nimium ex vento velis mergitur.
1449. Si tutemet te amaris, erunt qui te oderint. [Publílio Siro] Se tu (só) amares a ti mesmo, haverá pessoas que te odiarão. ■Não é amado quem só de si tem cuidado. VIDE: ●Multi oderint, si temetipse diligas. ●Multi te oderint, si te amabis. ●Multi te oderint, si te amas. ●Multi te oderint, si te ipsum amaris. ●Multi te odio habebunt, si teipsum ames. ●Multi te odio prosequentur, si te ipse amaris. ●Nemo erit amicus, ipse si te ames nimis.
1450. Si unam rem sero feceris, omnia opera sero facies. [Marcos Catão, De Re Rustica 5.7] Se te atrasares para fazer uma coisa, tu te atrasarás em todos os trabalhos.
1451. Si unum castigaveris, centum emendabis. Se castigares um, corrigirás um cento. ■Quem castiga um, avisa cento. VIDE: ●Una scutica omnes impellit. ●Una scutica concitat omnes. ●Unum castigabis, centum emendabis.
1452. Si unus ceciderit, ab alio fulcietur. Vae soli, quia cum ceciderit, non habet sublevantem se. [Vulgata, Eclesiastes 4.10] Se um cair, outro o sustentará; ai do que está só, porque, quando cair, não tem quem o levante.
1453. Si ut amicum me colis, mala aurea mitte; si adversarium probas, stricto me pete mucrone. Se me respeitas como amigo, manda-me maçãs douradas; se me consideras inimigo, persegue-me com a espada nua.
1454. Si vel maxima flumina in rivos diducantur, qualibet transitum praebent. Até os maiores rios, se forem divididos em pequenos braços, em qualquer lugar darão passagem. ■Dividir para reinar.
1455. Si velit felicem agere vitam, domi vivat. [Manúcio, Adagia 773] Se alguém quiser viver uma vida feliz, viva em casa. ■Quem está bem deixe-se estar. VIDE: ●Domi manendum est, cuncta cui sint prospera. ●Domi manendum est, fata cui sunt prospera. ●Domi manere convenit felicibus. ●Domi manere oportet belle fortunatum. ●Domi manere virum fortunatum decet. ●Domi manendum fortunato est.
1456. Si ventre bene, si lateri est pedibusque tuis, nil divitiae poterunt regales addere maius. [Horácio, Epistulae 1.12.5] Se teu estômago, se teu peito e teus pés não estão doentes, riquezas reais não poderiam trazer-te nada mais.
1457. Si vera est fama. [Virgílio, Georgica 4.42] Se é verdadeiro o boato.
1458. Si vera sunt exposita. [Rezende 6385] Se são verdadeiros os fatos narrados.
1459. Si verba sequetur exitus. [Ovídio, Fasti 3.351] Se o resultado seguir as palavras.
1460. Si veritas te liberabit, vere liber eris. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 3.4.1] Se a verdade te fizer livre, tu serás verdadeiramente livre.
1461. Si vero impiger fueris, veniet ut fons messis tua, et egestas longe fugiet a te. [Vulgata, Provérbios 6.11] Se tu fores diligente, virá a tua messe como uma fonte, e a indigência fugirá longe de ti.
1462. Si verum audire vis. [Quinto Cúrcio, Historiae 3.7] Se queres ouvir a verdade.
1463. Si vestem repares, longum durabit in annum. [Pereira 121] Se remendares tua roupa, ela durará por um longo ano. ■Remenda teu pano, te durará mais um ano. ■Remenda teu pano, chegar-te-á ao ano.
1464. Si vicinus tuus equum meliorem habeat quam tuus est, tuumne equum malis an illius? [Cícero, De Inventione 1.52] Se o teu vizinho tivesse um cavalo melhor que o teu, tu preferirias o teu ou o dele?
1465. Si videris fratrem tuum fame morientem nec paveris, occidisti. [Albertano da Brescia, Liber de Amore 6] Se vires teu irmão morrendo de fome e não o alimentares, mataste-o. VIDE: ●Pasce fame morientem; si non pavisti, occidisti.
1466. Si vidua est locuples, lacrimoso lumine ridet. [Pereira 97] Se a viúva é rica, ri com o olho lacrimoso. ■Viúva rica com um olho chora, com o outro repica.
1467. Si vinco vincentem te, multe fortius vincam te. [Rezende 6389] Se venço quem te vence, com muito mais razão vencerei a ti.
1468. Si violandum est ius, imperii gratia violandum est; aliis rebus pietatem colas. [Eurípides / Suetônio, Caesar 30; Cícero, De Officiis 3.21] Se o direito deve ser violado, que o seja para alcançar o poder; para as outras coisas que se respeite a justiça. (=Diz Suetônio que Júlio César repetia constantemente essa sentença de Eurípides).
1469. Si virgula nequit, cadit causa. Se faltar uma vírgula, perde-se a causa.
1470. Si vis ad summum progredi, ab infimo ordire. [Publílio Siro] Se queres chegar ao alto, começa do baixo.
1471. Si vis amari, ama. [Hecatão de Rodes / Sêneca, Epistulae Morales 9.6] ■Se queres ser amado, ama. ■Amor com amor se paga. VIDE: ●Amor amorem gignit. ●Amor amore compensatur. ●Habes amicos, quia amicus ipse es. ●Magnes amoris amor. ●Sit procul omne scelus; ut ameris amabilis esto! ●Ut ameris, ama. ●Ut redameris, ama.
1472. Si vis apte nubere, nube pari. [Pereira 121] ■Se queres bem casar, casa com o teu igual. ■Casar e compadrar, cada qual com seu igual. ■Casar e viajar, cada qual com seu igual. ■Casar, com os da sua igualha. ■Casa mal quem não casa com igual. VIDE: ●Aequalem uxorem quaere. ●Aequalem tibi uxorem quaere. ●Aequalem uxorem ducito. ●Aequalem tibi mulierem inquire. ●Si qua voles apte nubere, nube pari. ●Si quietem mavis, duc uxorem parem. ●Si vis nubere, nube pari. ●Tuae sortis uxorem ducito. ●Uxorem duc ex aequalibus.
1473. Si vis beatus esse, cogita hoc primum: contemne contemni. [DM 24] Se queres ser feliz, pensa primeiro nisto: não te importes com seres desprezado.
1474. Si vis domum tuam puram et immaculatam habere, caveas a columbis. [DAPR 357] Se queres ter tua casa limpa e imaculada, cuidado com os pombos. ■Primos e pombos é que sujam a casa.
1475. Si vis me flere, dolendum est primum ipsi tibi; tunc tua me infortunia laedent. [Horácio, Ars Poetica 102] Se queres que eu chore, é preciso primeiro que sofras; só então é que os teus infortúnios me tocarão.
1476. Si vis nubere bene, nube pari. ■Se queres bem casar, casa com o teu igual. ■Casar e compadrar, cada qual com seu igual. ■Casar e viajar, cada qual com seu igual. ■Casa mal quem não casa com igual. ●Si vis nubere, nube pari. [Stevenson 1541] Se queres casar, casa com teu igual. VIDE: ●Aequalem uxorem quaere. ●Aequalem tibi uxorem quaere. ●Aequalem uxorem ducito. ●Aequalem tibi mulierem inquire. ●Si qua voles apte nubere, nube pari. ●Si quietem mavis, duc uxorem parem. ●Si vis apte nubere, nube pari. ●Tuae sortis uxorem ducito. ●Uxorem duc ex aequalibus.
1477. Si vis nunquam tristis esse, bene vive. Se queres nunca ficar triste, vive honestamente. VIDE: ●Vis nunquam tristis esse? Recte vive!
1478. Si vis omnia tibi subicere, te subice rationi; multos reges, si ratio te rexerit. [Sêneca, Epistulae Morales 37.4] Se queres submeter tudo a ti, submete-te à razão; governarás a muitos, se a razão te governar.
1479. Si vis pacem, cole iustitiam. [Divisa da Organização Internacional do Trabalho] Se desejas a paz, respeita a justiça.
1480. Si vis pacem, para bellum. [Rezende 6393] ■Se queres a paz, prepara-te para a guerra. ■Não tem seguro o seu estado rei desarmado. VIDE: ●Pacis tempore, cogitandum de bello. ●Qui desiderat pacem, praeparet bellum; qui victoriam cupit, milites imbuat diligenter; qui secundos optat eventus, dimicet arte, non casu. ●Si pace frui volumus, bellum gerendum est. ●Solum bellum gignit pacem. ●Spes pacis affulget, cum serio bellum geritur. ●Suscipienda quidem bella sunt ob eam causam, ut sine iniuria in pace vivatur. ●Tempore pacis cogitandum de bello.
1481. Si vis perfectus esse, vade, vende quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo. [Vulgata, Mateus 19.21] Se queres ser perfeito, vai, vende o que tens e dá-o aos pobres, e terás um tesouro no céu.
1482. Si vis, potes. [Horácio, Sermones 2.6.39; Rezende 6395] Se queres, podes. ■Querer é poder. ■Quem quer, já fez metade. VIDE: ●Fac velis, perficies.
1483. Si vis regnare, divide. [Tosi 1011] Se queres reinar, divide. ■Dividir para reinar. VIDE: ●Divide et impera. ●Divide ut imperes. ●Divide ut regnes. ●Divide et regna. ●Separa et impera.
1484. Si vis sanare de morbo nescio quali, accipias herbam, sed quam vel nescio qualem ponas nescio quo, sanabere nescio quando. [Frase medieval] Se queres tratar não sei que doença, pega não sei que erva nem quanto, coloca-a não sei onde, e ficarás curado não sei quando.
1485. Si vis scire, doce. Se queres saber, ensina. VIDE: ●Bis discit qui docet. ●Cum docemus, discimus. ●Docendo, discimus. ●Docendo, discitur. ●Dum docent, discunt. ●Homines discunt, dum docent. ●Homines, dum docent, discunt. ●Qui docet, discit.
1486. Si vis turpitudinem tuam taceri, ne vituperes alios. [Bebel, Adagia Germanica] Se queres que teus defeitos sejam mantidos em silêncio, não critiques os outros. ■Quem tem telhado de vidro, não joga pedra no do vizinho.
1487. Si vis ut loquar, ipse tace. [Marcial, Epigrammata 5.52.6] Se queres que eu fale, cala-te.
1488. Si vis utiliter alta scire et discere, ama nesciri et pro nihilo reputari. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 1.2.15] Se queres saber e aprender com proveito coisas elevadas, ama ser desconhecido e ser considerado como nada.
1489. Si vitae huius callem vacuus viator intrasses coram latrone cantares. [Boécio, De Consolatione Philosophiae 2.5.34] Se entrasses no caminho desta vida como um viajante sem bagagem, cantarias diante do salteador. VIDE: ●Cantabit pauper coram latrone viator. ●Cantabit vacuus coram latrone viator. ●Cantabunt vacui coram latrone clientes. ●Vacuus cantat coram latrone viator.
1490. Si vitare potes, ne plurima pocula potes. [Jogo de palavras / Georgin 119] Se puderes evitar, não bebas mais copos.
1491. Si voluptati cessero, cedendum est dolori. [Sêneca, Epistulae Morales 51.8] Se eu me entregar ao prazer, devo entregar-me também à dor.
1492. Si vos omnibus imperitare vultis, sequitur ut omnes servitutem accipiunt. [Tácito, Historiae 2] Se vós quereis mandar em todos, seguir-se-á que todos serão escravos.
1493. Si vox est, canta, si mollia brachia, salta. [Ovídio, Ars Amatoria 1.593] Se tens voz, canta; se tens membros flexíveis, dança.
1494. Si vultis nihil timere, cogitate omnia esse timenda. [Sêneca, Naturales Quaestiones 6.2.13] Se quereis não ter medo de nada, pensai que todas as coisas devem ser temidas. ■A desconfiança é a sentinela da segurança. VIDE: ●Si nihil velis timere, metuas omnia.
1495. Si vultur es, cadaver exspecta! [Erasmo, Adagia 1.7.14] Se és abutre, espera um cadáver! (=Vultur, abutre, pessoa que está a espera de herança). ■Onde há carniça, há urubu. VIDE: ●Vultur erit semper ubi cernitur esse cadaver. ●Vultur est, cadaver exspectat.
1496. Sibi amantes somnia fingunt. Os apaixonados inventam os próprios sonhos. VIDE: ●Amantes sibi somnia fingunt. ●An qui amant ipsi sibi somnia fingunt? ●Qui amant, ipsi sibi somnia fingunt.
1497. Sibi bene facit qui bene facit amico. [Erasmo, Colloquia 4, Responsio] Quem favorece a um amigo, favorece a si. ■Quem faz bem a seu amigo, para si o faz.
1498. Sibi dedit poenam qui peccavit. [Sêneca, De Ira 2.30.2, adaptado] Quem pecou já se puniu.
1499. Sibi est adversarius unus acerrimus. [Cícero, Ad Atticum 10.8.8] Ele é o pior inimigo de si mesmo.
1500. Sibi habeat suam fortunam. [Cícero, Ad Atticum 7.11.1] Que ele tenha para si sua sorte. ■Não lhe invejo a sorte.
1501. Sibi imperare difficillimum est. Governar a si mesmo é muito difícil. ■Vencer-se a si é mais que vencer o mundo. ●Sibi imperare difficillimum omnium. Governar a si mesmo é a coisa mais difícil de todas.
1502. Sibi imperare est imperiorum maximum. [Publílio Siro] A maior das autoridades é governar a si mesmo. ■Governa-te bem e governarás os outros. VIDE: ●Honorem et imperium si vis habere, dabo tibi magnum: impera tibi. ●Imperare sibi maximum imperium est. ●Vis habere honorem? dabo tibi magnum imperium: impera tibi.
1503. Sibi imputet. [Rezende 6201] Que ele se queixe de si mesmo. ●Sibi imputet, si, quod saepius cogitare poterat et evitare, non fecit. [Codex Iustiniani 4.29.22.1] Que ele culpe a si mesmo, se não fez o que poderia prever e evitar.
1504. Sibi ipsa improbitas cogit fieri iniuriam. [Publílio Siro] O próprio vilão obriga a que o ofendam.
1505. Sibi ipse auctor malorum. Ele mesmo é o autor de seus males.
1506. Sibi ipse finxit fortunam. [Branco 479] Ele próprio construiu sua sorte. ■Ele se fez por si mesmo. VIDE: ●Ortus est a se. ●Sibi uni fortunam debet.
1507. Sibi ipsi dat supplicium, quem admissi pudet. Castiga a si mesmo quem se envergonha do que fez. VIDE: ●Sibi supplicium dat quem admissi paenitet.
1508. Sibi non cavet, et aliis consilium dat. Não cuida de si e dá conselho aos outros. ■Cego não pode guiar cego. ●Sibi non cavere, et aliis consilium dare stultum est. [Fedro, Fabulae 1.9.1] Não cuidar de si e dar conselho aos outros é tolice.
1509. Sibi parat malum, qui alteri parat. [Erasmo, Adagia 4.8.56] Prepara um mal para si, quem o prepara para outro. ■Quem faz o mal espere outro tal. VIDE: ●Qui struit insidias alii, sibi damna dat ipse.
1510. Sibi primum auxilium eripere, est leges tollere. [Publílio Siro] Destruir as leis é privar-se da defesa mais preciosa.
1511. Sibi prospera somnia fingere. Inventar para si sonhos favoráveis. ■Fazer castelos no ar.
1512. Sibi quisque amicus est, at egomet mihi sum proximus. Cada um é amigo de si mesmo, mas eu sou meu parente. VIDE: ●Proximus sum egomet mihi.
1513. Sibi quisque habeat quod suum est. [Plauto, Curculio 185] Cada um fique com o que é seu.
1514. Sibi quisque, non fortunae, incrementa sua debet. Cada um deve seu progresso a si mesmo, não à sorte. ■Cada qual é filho de suas obras.
1515. Sibi quisque peccat. [Petrônio, Satiricon 45.10] Cada um faz o mal para si mesmo. ■Quem faz mal para si o faz.
1516. Sibi quisque profecto est deus. [Ovídio, Metamorphoses 8.72] Cada um é seu próprio deus. VIDE: ●Per nosmet ipsos agendum quod recte curari volumus.
1517. Sibi quisque ruri metit. [Plauto, Mostellaria 790] No campo, cada um colhe para si. ■Cada qual procura as suas melhoras. ■Cada um trata de si. ■Cada um por si.
1518. Sibi servire gravissima est servitus. [Sêneca, Naturales Quaestiones 3, Praefatio] Ser escravo de si mesmo é a pior das escravidões.
1519. Sibi supplicium ipse dat quem admissi paenitet. [Publílio Siro] Castiga a si mesmo quem se arrepende do que fez. VIDE: ●Sibi ipsi dat supplicium, quem admissi pudet.
1520. Sibi uni fortunam debet. [Branco 479] Ele deve sua sorte unicamente a si. ■Ele se fez por si mesmo. VIDE: ●Ortus est a se. ●Sibi ipse finxit fortunam.
1521. Sibilabo eis, et congregabo illos, quia redemi eos; et multiplicabo eos sicut ante fuerant multiplicati. [Vulgata, Zacarias 10.8] Eu lhes darei um assobio, e os congregarei, porque os remi; e multiplicá-los-ei assim como antes se tinham multiplicado.
1522. Sic. Assim. (=A palavra sic - abreviatura de Sic in originale. Está assim no original. - coloca-se entre parênteses, posposta ao texto, ou nele intercalada, para indicar que se está reproduzindo fielmente o texto original, mesmo que contenha algum erro ou algo questionável).
1523. Sic age alienum, ut tuum non obliviscaris negotium. [Publílio Siro] Trata do negócio alheio de modo a não te esqueceres do teu. ■Amigo até a bolsa. VIDE: ●Amicis ita prodesto, ne noceas tibi. ●Sic prodesto amico, ne tibi noceas.
1524. Sic age ne timeas. [Rezende 6210 / Divisa] Procede de modo a nada temeres. VIDE: ●Viriliter age, ne timeas, neque paveas.
1525. Sic age ut actus tuus sit secundum rectam rationem. [S.Tomás de Aquino] Age de tal maneira, que o teu ato se conforme à reta razão.
1526. Sic agitur censura et sic exempla parantur cum iudex alios quod monet ipse facit. [Ovídio, Fasti 6.647] Assim procede a censura, e assim se apresentam exemplos, quando o próprio juiz faz o que reprova nos outros.
1527. Sic autem inter ignem et aquam tenenda est via, ut nec exuratur homo nec demergatur, sic inter apicem superbiae et voragine desidiae iter nostrum temperare debemus. [S.Agostinho, Epistula 48.2] Do mesmo modo que se deve manter o caminho entre o fogo e a água, para que o homem não se queime nem se afogue, assim também devemos regular nosso caminho entre o fastígio da soberba e o abismo da preguiça.
1528. Sic canibus catulos similes, sic matribus haedos noram, sic parvis componere magna solebam. [Virgílio, Bucolicas 1.23] Sabendo que os cachorrinhos são iguais aos cães, como os cabritos são iguais às suas mães, eu costumava comparar as coisas grandes com as pequenas. VIDE: ●Parvis componere magna solebam.
1529. Sic cum inferiore vivas, quemadmodum tecum superiorem velles vivere. [Sêneca, Epistulae Morales 47.11] Trata teu inferior do mesmo modo que gostarias que o teu superior te tratasse.
1530. Sic demus, quomodo vellemus accipere. [Sêneca, De Beneficiis 2.1.1] Devemos dar da mesma maneira que gostaríamos de receber.