DICIONÁRIO DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER
Home - Introdução - Bibliografia - Abreviaturas
A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U VZ
S1 S2 S3 S4 S5 S6 S7 S8 S9 S10 S11 S12 S13 S14 S15
S6: 1001-1200
1001. Sero domum est reversurus titubanti pede. [Fedro, Fabulae 4.16.10] Voltará para casa tarde, com o passo vacilante.
1002. Sero in periculis est consilium quaerere. [Publílio Siro] É tardia a busca de conselho no meio do perigo. ■Conselho só serve cedo. VIDE: ●Serum consilium est, sacram cum stabis ad arcam.
1003. Sero medicina paratur cum mala per longas convaluere moras. [Ovídio, Remedium Amoris 91] Chega tarde o remédio, quando o mal se fortaleceu com a longa demora. ■Ao perigo com tento, e ao remédio com tempo. VIDE: ●Principiis obsta: sero medicina paratur cum mala per longas convaluere moras.
1004. Sero molunt deorum molae. [Erasmo, Adagia 4.4.82] Os moinhos dos deuses moem devagar. ■O castigo tarda, mas não falha. VIDE: ●Deus non est velox ad poenam. ●Dii habent laneos pedes, sed ferreas manus. ●Dii lenti, sed certi vindices. ●Serae deum molae, sed graviter molunt.
1005. Sero paras stabulum taurum iam fure trahente. [Walther 28111.1 / Tosi 1593] É tarde para reforçares o estábulo, quando o ladrão já está levando o touro. VIDE: ●Claudit eques stabulum, cum latro cepit equum. ●Interdum stabulum reparatur post grave damnum. ●Sero seram ponis stabulo post furta latronis. ●Sero subtractis reparas praesaepe caballis.
1006. Sero post tempus venis. [Plauto, Captivi 870] Chegas tarde, depois do momento oportuno. ■Chegaste ao atar das feridas.
1007. Sero recusat ferro, quod subiit, iugum. [Sêneca, Hippolytus 135] É tarde para recusar com a espada o jugo a que se submeteu.
1008. Sero sapit, quem tu desipuisse vides. [Medina 606] Demora a curar-se quem tu viste perder o juízo. ■Quem de loucura enfermou tarde sarou. ■Quem de doidice adoece tarde ou nunca guarece.
1009. Sero sapiunt Phryges. [Erasmo, Adagia 1.1.28] Os frígios aprendem tarde demais. (=Diz-se de quem se arrepende, ou de quem toma decisão correta tarde demais). ●Sero sapiunt principes. [Walther 28115ª / Tosi 937] Os governantes aprendem tarde demais.
1010. Sero seram ponis stabulo post furta latronis. [VES 12] Pões tarde a tranca no estábulo depois do furto do ladrão. ■Casa roubada, trancas à porta. ●Sero subtractis reparas praesaepe caballis. [Werner 89] Roubados os cavalos, tarde consertas a estrebaria. VIDE: ●Extractis bobus stabulum sero reparatur. ●Interdum stabulum reparatur post grave damnum. ●Sero paras stabulum taurum iam fure trahente.
1011. Sero si quaeris, cena erit ipsa brevis. [Pereira 120] Se vais cear tarde, a ceia será acanhada. ■Quem quer mal cear, à noite o vá buscar. VIDE: ●Si sero quaeris, cena erit ipsa brevis.
1012. Sero venientes male sedentes. [DAPR 623] ■Quem tarde chega, mal se acomoda.
1013. Sero venientibus ossa. [Binder, Thesaurus 3092] Aos que chegam tarde, os ossos. ■Quem tarde vier comerá do que houver. VIDE: ●Habeat scabiem quisquis ad me venerit novissimus. ●Tarde venientibus ossa.
1014. Sero venis, cito vadis, nunquam bonus scholaris. Chegas tarde, vais embora cedo, nunca és um bom estudante.
1015. Sero venisti! [Erasmo, Adagia 4.3.97; Pereira 118] Chegaste tarde! ■Tarde piaste! ■Que horas para colher amoras! VIDE: ●Tarde venit.
1016. Serotinae hiemes noxiae silvestribus quoque. [Plínio Antigo, Naturalis Historia 17.16] O inverno tardio faz mal até aos que moram nas florestas.
1017. Serpens eiciundus e domo. [Grynaeus 213] Deve-se expulsar de casa a serpente. ■Acalenta a serpente, que ela te dará o pago. ■Criai o corvo, e tirar-vos-á o olho.
1018. Serpens erat callidior cunctis animantibus terrae. [Vulgata, Gênesis 3.1] A serpente era o mais astuto de todos os animais da terra.
1019. Serpens in gremio. (Isso é como) uma serpente no seio. ■Acalenta a serpente, que ela te dará o pago.
1020. Serpens nisi serpentem comederit non fit draco. [Bacon, De Fortuna 1] A serpente, se não comer outra serpente, não vira dragão. ■Peixe grande come peixe pequeno. ●Serpens ni edat serpentem, draco non fiet. [Erasmo, Adagia 3.3.61] ●Serpens nisi serpentem edat, non futurus est draco. [Manúcio, Adagia 840] ●Serpens nisi serpentem deglutiat non fit draco. VIDE: ●Stultitiam unius alterius fortunam promovere.
1021. Serpentem foves, et is te. [Grynaeus 492] Tu acalentas a serpente, e ela a ti.
1022. Serpentem in sinu foves. [Stevenson 2148] Acalentas uma serpente no próprio seio. ■Acalenta a serpente, que ela te dará o pago. ■Quem afaga mula, receberá coices. ●Serpentem in sinu calefacis. ●Serpentem in sinu calefeci. [Boncompagno, Palma 26.5] Aqueci uma serpente em meu peito. ●Serpentem in sinu nutris. Alimentas uma serpente em teu seio. VIDE: ●Colubram foves in sinu. ●Colubrum foves in sinu. ●Colubrum in sinu fove. ●Mus in pera , ignis in sinu, serpens in gremio male suos remunerant hospites. ●Qui serpentem in sinu nutrit, percutietur ab eo. ●Tu viperam sub alis nutricas. ●Viperam sub ala nutricas.
1023. Serpentum maior concordia. [Juvenal, Satirae 14.159] Há mais entendimento entre cobras (que entre homens).
1024. Serum auxilium post proelium. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 3.6] É tardio o reforço que chega depois da batalha. ■Chegar ao atar das feridas.
1025. Serum consilium est, sacram cum stabis ad arcam. [Schottus, Adagia 581] Chega tarde a decisão, quando já estiveres diante do altar. VIDE: ●Sero in periculis est consilium quaerere.
1026. Serum esse, canes vetulos loris assuefacere. [Manúcio, Adagia 106] É tarde para cachorros velhos se acostumarem com coleira. ■Cachorro velho não aprende truque. ■Cachorro velho não se acostuma com coleira.
1027. Serum est cavendi tempus in mediis malis. [Sêneca, Thyestes 486] Não é mais tempo de ficar alerta, no meio da desgraça. VIDE: ●Incipientibus malis obstruendae sunt viae. ●Multo quam finem, medicari initia praestat. ●Pharmaca nascenti sunt adhibenda malo. ●Praestat principio mederi quam fini. ●Principio melius quam fini tu medearis. ●Principio praestat, quam fini adhibere medelam. ●Quandoquidem accepto claudenda est ianua damno. ●Satius mederi est initiis quam finibus. ●Satius est initiis mederi quam fini.
1028. Serum est post facta consilium. É tardio o conselho depois de consumado o fato. ■Conselho só serve cedo. VIDE: ●Post factum, nullum consilium. ●Res peracta nihil opus est consultatione.
1029. Serum post male gestam rem auxilium. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 27.20] É tardio o auxílio depois de uma ação mal realizada.
1030. Serus in caelum redeas. [Horácio, Carmina 1.2.45] Que demores a voltar ao céu. ■Que tenhas uma vida longa!
1031. Serva me, servabo te. [Petrônio, Satiricon 44.3] Protege-me, que eu te protegerei. ■Quem faz o bem o encontra.
1032. Serva ordinem, et ordo servabit te. Respeita a ordem, e a ordem te defenderá.
1033. Serva te tamquam peregrinum et hospitem super terram, ad quem nihil spectat de mundi negotiis. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 1.23.43] Conduze-te na terra como um peregrino e estrangeiro, a quem nada dos negócios do mundo diz respeito.
1034. Servabo fidem. Guardarei a palavra dada.
1035. Servanda est consuetudo loci ubi causa agitur. [Jur / Black 1606] Devem ser seguidos os costumes do lugar onde a causa tem curso.
1036. Servare cives, maior virtus est patriae patri. [Sêneca, Octavia 444] Proteger os cidadãos é a maior virtude do pai da pátria.
1037. Servare leges patrias pulchrum ac bonum. [Apostólio 13.77] Defender as leis da pátria é belo e bom.
1038. Servare modum, finemque tenere, naturamque sequi. [Lucano, Bellum Civile 2.381] Guardar a medida, observar o limite, seguir a natureza.
1039. Servari haud una navis ancora solet. [Apostólio 13.56] Com uma única âncora o navio não fica seguro. VIDE: ●Ancoris duabus niti ratem bonum est. ●Bonum est duabus ancoris niti ratem. ●Bonum est duabus fundari navem ancoris. ●Duabus nititur ancoris. ●Duabus ancoris fultus. ●Fortius astringunt duo vincula, simplice nodo. ●Melius duo defendunt retinacula navim. ●Navis tua fulta est duabus ancoris.
1040. Servat multos fortuna nocentes. [Lucano, Pharsalia 3.448] A sorte protege muitos culpados.
1041. Servat placidos obscura quies, praebetque senes casa securos. [Sêneca, Hippolytus 1126] A obscura quietude protege os pacíficos, e a cabana guarda os velhos em segurança.
1042. Servata aequitate. [Jur] Guardando-se a eqüidade.
1043. Servatis servandis. [Rezende 6174] Conservadas as coisas que devem ser conservadas.
1044. Servemus in necessariis unitatem, in non necessariis libertatem, in utrisque caritatem. [Meldenius, adaptado / Fumagalli, Chi l'ha detto? 808] Preservemos nas coisas essenciais a unidade, nas não essenciais a liberdade, tanto naquelas como nestas o amor. VIDE: ●In fide unitas; in dubiis, libertas; in omnibus caritas. ●In necessariis unitas, in dubiis libertas, in omnibus caritas.
1045. Servi, subditi in omni timore dominis, non tantum bonis et modestis, sed etiam dyscolis. [Vulgata, 1Pedro 2.18] Servos, sede obedientes aos vossos senhores com todo temor, não somente aos bons e moderados, mas também aos de dura condição. VIDE: ●Oboedite praepositis vestris et subiacete eis. ●Oboedite praepositis vestris etiam dyscolis.
1046. Serviendum est tempori. Devemos adaptar-nos ao tempo. VIDE: ●Tempori serviendum est.
1047. Serviet aeternum, parvo qui nesciet uti. [Horácio, Epistulae 1.10.41] Sempre será escravo quem não souber aproveitar o pouco. ■Quem não aproveita real, não ajunta cabedal.
1048. Servire Deo regnare est. [S.Agostinho / Rezende 6178] Servir a Deus é reinar.
1049. Servire non possunt, ita nec imperare. [Sêneca, De Ira 2.15.4] Não podem servir, portanto também não podem dar ordens. ■Quem não sabe sofrer não sabe reger.
1050. Servire populo. [Divisa] Servir ao povo.
1051. Servire tuto melius est quam cum periculo dominari. [Fabulae Aesopicae, Vulpes et Leo] É melhor servir em segurança do que ser senhor com risco.
1052. Servit scaenae. [Pereira 93] Atende à platéia. (=Acomoda-se ao tempo, ao lugar e às circunstâncias). ■Andar com o tempo. ●Servit tempori. ●Servire scaenae. [Erasmo, Adagia 1.1.91] VIDE: ●Scaenae serviendum est.
1053. Servis imperare moderate laus est. [Sêneca, De Clementia 1.18.1] É digno de louvor governar os servos com moderação.
1054. Servis regna dabunt, captivis fata triumphum. [Juvenal, Satirae 7.201] O destino dará reinos aos escravos e triunfos aos cativos.
1055. Servite Domino in laetitia. [Vulgata, Salmos 99.2] Deveis servir ao Senhor em alegria.
1056. Servitia coacta non habent meritum. [Bebel, Adagia Germanica / DAPR 316] Gentilezas impostas não têm mérito. ■Amor adquirido a pau nunca é bom, sempre é mau. VIDE: ●Beneficia imperata non habent gratiam. ●Beneficium invito non datur. ●Invite data non sunt grata. ●Invito non datur beneficium. ●Officium ne collocaris in invitum. ●Omnis coacta res molesta est.
1057. Servitus est ius quod quis habet in re aliena, ut sibi serviat. [Jur] Servidão é o direito que alguém tem sobre coisa alheia, para que ela lhe sirva.
1058. Servitutem mortalitati fere comparamus. [Ulpiano, Digesta 50.17.209] Equiparamos a escravidão quase à morte.
1059. Servo non est otium. [Gaal 290] Servo não tem descanso.
1060. Servoque servus potior est, eroque erus. [Schottus, Adagia 609] Tanto um servo vale mais que outro, como um senhor vale mais que outro. ■Os dedos das mãos não são iguais. VIDE: ●Servus servo praestat, dominus domino.
1061. Servus a manibus. O secretário. VIDE: ●A manu servi.
1062. Servus eiusdem naturae est cuius tu. Teu escravo é da mesma natureza que tu. ■Todos somos filhos de Adão e Eva; só a vida nos diferencia.
1063. Servus erit, qui ducet pravam uxorem. [Bebel / Eiselein 336] Será escravo quem se casar com mulher má. ■Quem tem mulher má está na vizinhança do purgatório.
1064. Servus es, alterius cum fercula pinguia quaeris. Pane tuo potius vescere, liber eris. [William Langland, Piers Plowman 5] Tu és escravo, enquanto desejas alimentos abundantes de outrem. É melhor comeres teu pão, que serás livre.
1065. Servus est. Sed fortasse liber animo. Servus est. Hoc illi nocebit? Ostende quis non sit. Alius libidini servit, alius avaritiae, alius ambitioni, omnes timori. [Sêneca, Epistulae Morales 47.17] É um escravo. Mas talvez livre de espírito. É um escravo. Isso fará mal a ele? Aponta alguém que não o seja. Um é escravo do prazer, outro, da avareza, outro, da ambição, todos, do medo.
1066. Servus facit ut erus det. [Jur / Black 892] O empregado faz (o trabalho) para que o patrão pague (o salário). VIDE: ●Erus dat ut servus faciat.
1067. Servus non est qui mortem neglegit. [Rezende 6184] Quem desdenha a morte não é escravo. VIDE: ●Haud servus est quicumque mortem despuit. ●Haud servus est quicumque mortem despicit.
1068. Servus servo praestat, dominus domino. [Homero / Erasmo, Adagia 2.3.61] Um escravo vale mais que outro, um senhor vale mais que outro. ■Os dedos das mãos não são iguais. VIDE: ●Servoque servus potior est, eroque erus.
1069. Servus servorum Dei. O servo dos servos de Deus. (=Título adotado por S.Gregório Magno e que depois foi constantemente usado pelos papas).
1070. Sese omnes amant. [Plauto, Captivi 476] Todos os homens amam a si mesmos.
1071. Sesquipedalia verba. [Horácio, Ars Poetica 97] Palavras de pé e meio de comprimento. (=Vocábulos de tamanho desmedido).
1072. Severitas assidua amittit auctoritatem. [Publílio Siro] A severidade constante perde a autoridade. ■Arco sempre retesado, ou frouxo ou quebrado.
1073. Severitas in vitio est, quia proximus iniustitiae locus severitas. [DM 95] A severidade é um defeito, pois ela está próxima da injustiça.
1074. Severitatem abditam, clementiam in procinctu habe. [Publílio Siro] Mantém a severidade afastada, e a clemência à mão.
1075. Sex diebus operaberis, et facies omnia opera tua. [Vulgata, Êxodo 20.9; Deuteronômio 5.13] Trabalharás seis dias, e farás neles tudo que tens para fazer.
1076. Sex diebus operaberis; die septimo cessabis arare, et metere. [Vulgata, Êxodo 34.21] Trabalharás seis dias, e ao sétimo cessarás de lavrar e de segar.
1077. Sex diebus operaberis, septimo die cessabis, ut requiescat bos et asinus tuus. [Vulgata, Êxodo 23.12] Trabalharás seis dias, e ao sétimo dia descansarás, para que descanse o teu boi e o teu jumento.
1078. Sex horas somno, totidem des legibus aequis; quattuor orabis, des epulis duas; quod superest ultra sacris largire Camenis. [Edward Coke, Institutes of the Laws of England 2.1.85] Seis horas dedica ao sono, o mesmo ao estudo das leis justas; quatro horas dedicarás à oração, dá duas às refeições; o que sobrar concede à sagrada poesia.
1079. Sex horis dormire sat est iuvenique senique, septem vix pigro; nulli concedimus octo. [Regimen Sanitatis Salernitanum / Rezende 6189] Dormir seis horas basta tanto ao jovem como ao velho, sete ao preguiçoso; a ninguém concedemos oito.
1080. Sexus uterque potens, sed praevalet imperio mas. [Ausônio, Opuscula, De Inconexis] Os dois sexos são poderosos, mas prevalece o masculino pela autoridade.
1081. Si ad fructum nostrum referemus, non ad illius commoda, quem diligimus, non erit ista amicitia, sed mercatura quaedam utilitatum suarum. Prata, et arva, et pecudum greges diliguntur isto modo, quod fructus ex eis capiuntur. Hominum caritas et amicitia gratuita est. [Cícero, De Natura Deorum 1.122] Se cuidamos somente do nosso lucro, não do interesse de quem amamos, isso não será amizade, mas administração das próprias vantagens. Aos campos e às lavouras ama-se de tal modo que deles se obtenham lucros. O amor e a amizade dos homens são desinteressados.
1082. Si ad naturam vivas, nunquam eris pauper; si ad opiniones, nunquam eris dives. [Epicuro / Sêneca, Epistulae Morales 16.7] Se viveres de acordo com a natureza, nunca serás pobre; se viveres de acordo com as opiniões dos outros, nunca serás rico.
1083. Si aestate cecinisti, hieme salta. [Esopo, Fabulae, Formica et Cicada] Se no verão cantaste, baila no inverno. ●Si aestate cantasti, hieme salta. VIDE: ●Aestate cantasti, hieme tripudiasti. ●Aestate cecinistis, hieme igitur saltate. ●Proxima aestate cecinistis, nunc choros ducitote.
1084. Si algebis, tremes. [Cícero, De Oratore 2.70] Se sentires frio, tremerás.
1085. Si alia membra vino madeant, cor sit saltem sobrium. [Plauto, Truculentus 855] Se as outras partes do corpo são tratadas com vinho, fique sóbrio pelo menos o coração.
1086. Si aliquid cogitaveris, cito apparebit conversantibus. [DM 125] Se imaginares alguma coisa, ela logo será evidente para teus companheiros.
1087. Si aliquid est necessarium, non est voluntarium. [S.Tomás de Aquino, Summa Theologica 1.82.1] O que é obrigatório não é voluntário.
1088. Si amas illum qui te non amat, perdes amorem tuum. [J.-P.Migne, Dictionnaire des Apocryphes 875] Se amas a quem não te ama, perdes teu amor. ■Amar sem ser amado, é ser desventurado.
1089. Si amor minuatur, cito deficit et raro convalescit. [Stendhal, De l'Amour 306] Se o amor diminui, ele logo acaba, e raramente se restabelece.
1090. Si ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam Tu mecum es. [Vulgata, Salmos 22.4] Quando eu andar no meio da sombra da morte, não temerei males, porquanto Tu estás comigo.
1091. Si animus est sincerus, sermo est simplex. [Carlos Pascácio / Rezende 6193] Se o coração é puro, a linguagem é simples.
1092. Si animus hominem pepulit, actum est, animo servavit, non sibi. [Plauto, Trinummus 270] Se as paixões dominaram o homem, está acabado, ele tornou-se escravo das paixões, não de si mesmo.
1093. Si aperto vincere Marte nequeas, fraude utendum. [Schottus, Adagia 185] Se não se consegue vencer usando a luta aberta, deve-se usar da trapaça. ■Se não basta a pele do leão, põe uma de raposa. VIDE: ●Si negotium obiectum superare nequeas, dolo utendum. ●Si robore adversarium vincere nequeas, dolo et arte reliquias persequere.
1094. Si apud claudum habitas, claudicabis. Se moras perto de um manco, mancarás. ■Quem com coxo anda, aprende a mancar. ■Quem com lobos anda, aprende a uivar. VIDE: ●Claudo propinquus, claudicare mox scies. ●Iuxta claudum claudicare disces. ●Si cum claudo cohabites, subclaudicare disces. ●Si iuxta claudum habites, subclaudicare disces.
1095. Si aquam hauris, puteum corona. [Bernardes, Nova Floresta 2.193] Se bebes a água, coroa o poço.
1096. Si ascenderit asinus per scalas. [Brewer, Dictionary of Phrase and Fable] (Isso só acontecerá) se o burro subir pelas escadas. ■Quando a galinha criar dentes. ■No dia de São Nunca. VIDE: ●Asinus in tegulis. ●Asinus ad tegulas. ●Cum asinus in tegulis ascenderit.
1097. Si assuetis mederi possis, nova non sunt tentanda. [Coke / Black 1625] Se podes curar-te com os remédios costumeiros, não devem ser tentados novos.
1098. Si attendis quid apud te sis intus, non curabis quid de te loquantur homines. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 2.6.20] Se te preocupares com o que és dentro de ti, não te preocuparás com o que de ti dizem os homens.
1099. Si autem de veritate scandalum sumitur, utilius permittitur nasci scandalum, quam veritas reliquatur. [S.Gregório Magno, Homilia 7.5 / Rezende 6197] Se da verdade nasce um escândalo, é preferível deixar nascer o escândalo a renunciar à verdade.
1100. Si bene barbatum faceret sua barba beatum, nullus in hoc circo queat esse beatior hirco. [Eiselein 55] Se ao bem barbado sua barba o fizesse feliz, ninguém neste circo poderia ser mais feliz que o bode. VIDE: ●Si omnis barbatus foret in orbe beatus, in mundi circo non esset praestantior hirco. ●Si quem barbatum faceret sua barba beatum, in mundi circo non esset sanctior hirco.
1101. Si bene commemini, causae sunt quinque bibendi: hospitis adventus, praesens sitis, atque futura, aut vini bonitas, aut quaelibet altera causa. [Père Sirmond / Rezende 6198] Se bem me lembro, são cinco as causas de beber: a chegada de uma visita, a sede atual, e a futura, ou a qualidade do vinho, ou qualquer outra causa.
1102. Si bene quid facias, facies cito, nam cito factum gratum erit: ingratum gratia tarda facit. [Ausônio, Epigrammata 86; Schottus, Adagialia Sacra 122] Se queres fazer algum bem, faze-o logo, pois o que se faz logo é digno de agradecimento: o favor que demora faz um ingrato. VIDE: ●Ingratum gratia tarda facit.
1103. Si biberis undam, nil boni unquam feceris. [Schottus, Adagia 625] Bebendo água, nunca farás nada de bom. VIDE: ●Aquam bibens nihil boni paries. ●Aquam bibendo, nil boni produxeris. ●Aquam bibens probum et utile paries nihil.
1104. Si binas sectere feras, neutra potieris. [Schottus, Adagia 583] Se perseguires dois bichos, não tomarás nenhum. ■Quem corre a duas lebres não apanha nenhuma. VIDE: ●Ad duo festinans, neutrum bene peregeris. ●Duos insequens lepores, neutrum capit. ●Duos qui sequitur lepores neutrum capit. ●Lepores duos qui insequitur, is neutrum capit. ●Lepores duos insequens neutrum capit. ●Qui binos lepores una sectabitur hora, uno quandoque, quandoque carebit utroque. ●Qui binos lepores una sectabitur hora, non uno saltem, sed saepe carebit utroque. ●Qui duos insectatur lepores, neutrum capit. ●Qui duos lepores sequitur, neutrum capit. ●Qui duos sectatur lepores, neutrum capiet. ●Qui simul duplex captat commodum, utroque frustratur.
1105. Si bona existimatio divitiis praestat. [Cícero, De Oratore 2.172] Se bom nome vale mais que riquezas. VIDE: ●Bona existimatio pecuniis praestat. ●Bona opinio hominum tutior pecunia est. ●Honesta fama est alterum patrimonium. ●Honestus rumor alterum est patrimonium. ●Melius est nomen bonum quam divitiae multae. ●Nomen bonum melius est quam divitiae multae. ●Plus valet bonum nomen, quam divitiae multae. ●Praeclarior est bona existimatio quam pecunia.
1106. Si bona suscepimus de manu Dei, mala quare non suscipiamus? [Vulgata, Jó 2.10] Se nós temos recebido os bens da mão de Deus, por que não receberemos também os males?
1107. Si bonus ignis, bonus coquus. [Bebel, Adagia Germanica] Se o fogo é bom, o cozinheiro é bom.
1108. Si bovem non possis, asinum agas. [Suidas / Erasmo, Adagia 2.8.4] Se não puderes levar um boi, leva um burro. ■Quem não pode como quer, faça como puder. ●Si bovem non potes, asinum age. [Schottus, Adagia 412] VIDE: ●Bovem si nequeas, asinum agas. ●Si nequeas bovem, asinum agito. ●Si non potes bovem, asinum agito. ●Si non queas boves, agas asinos licet.
1109. Si caecum caecus ducit, ambo in foveam cadunt. [Rezende 6208] Se um cego guia outro cego, ambos caem no fosso. ■Cego não pode guiar cego. VIDE: ●Caecus autem si caeco ducatum praestet, ambo in foveam cadunt. ●Caecus caecos ducat in foveam. ●Potest caecus caecum ducere?
1110. Si caelum caderet, multae caperentur alaudae. [Maloux 489] Se o céu caísse, seriam apanhadas muitas andorinhas. (=Resposta utilizada para ridicularizar uma suposição absurda). ■Se o céu caísse, morriam as andorinhas todas. VIDE: ●Si ruerit caelum, multae caperentur alaudae.
1111. Si caelum stetit, si terra movit, si fames, si lues, statim ‘Christianos ad leones!’ acclamatur. [Tertuliano, Apologeticus 40.2] Se o céu parou, se a terra estremeceu, se há fome, se há peste, imediatamente se grita: Atirem os cristãos aos leões! VIDE: ●Christianos ad leones!
1112. Si caput doleat, cetera membra dolent. [Rezende 6212] Se a cabeça doer, os outros membros doem. ■A quem dói o dente, dói a dentuça. ■Quando a cabeça não regula, quem paga é o corpo. ●Si caput dolet, omnia membra languent. [Stevenson 1099] ●Si caput aegrotet, valeant et cetera membra? Se a cabeça adoecer, os demais membros passarão bem? ●Si caput aegrotet, valeant et cetera membra? Se a cabeça estiver doente, os outros membros estarão sadios?VIDE: ●Cui caput infirmum, cetera membra dolent. ●Cum caput aegrotat, corpus simul omne laborat. ●Dum caput aegrotat, omnia alia membra dolent. ●Dum caput dolet, cetera membra dolent. ●Dum caput dolet, omnia alia membra dolent. ●Dum male pastori vadit, vadit male gregi. ●Dum pastori male succedit, idem fit in detrimentum gregis. ●Membra deficiunt cum caput deprimitur. ●Si rex laborat, respublica non bene habetur.
1113. Si careas aere, cupiet te nemo videre. [Binder, Thesaurus 3104] Se não tens dinheiro, ninguém desejará ver-te. ■Quem não tem dinheiro não tem graça. VIDE: ●Pauper ubique iacet, dum sua bursa tacet.
1114. Si carnes non affuerint, in salsamentis acquiescendum. [Schottus, Adagia 356] Se não há carne, é preciso consolar-se com peixe salgado. ■Quem não tem pão alvo come do ralo. ■Quem não tem cão caça com gato. ●Si caro non adsit, salsamentum adhibendum. [Schottus, Adagia 24] VIDE: ●Probanda salsamenta egenti carnium. ●Probanda salsamenta ubi desunt carnes. ●Salsamento egenti carnibus contentum esse oportet. ●Si deficit faenum, accipe stramen. ●Si non adsunt carnes, tarico contentos esse oportet. ●Taricus bone consulitur, ubi desunt carnes.
1115. Si caseum haberem, non desiderarem obsonium. [Erasmo, Adagia 3.4.89] Se eu tivesse queijo, não quereria outra comida. ■Pão e queijo, mesa posta é. ●Si caseum haberem, non indigerem obsonio. [Apostólio 7.81] Se eu tivesse queijo, não me faltaria comida. ●Si caseum haberem, non egerem obsonio. [Grynaeus 267]
1116. Si ceciderit lignum ad austrum aut aquilonem, in quocumque loco ceciderit, ibi erit. [Vulgata, Eclesiastes 11.3] Se a árvore cair para o sul ou para o norte, em qualquer lugar onde cair, aí ficará.
1117. Si charta cadit, tota scientia galoppat. [Latim macarrônico / Rezende 6217] Se cai o papel, foge toda a sabedoria. (=Diz-se dos que dão aula ou discursam lendo apontamentos). ●Si charta cadit, tota scientia evadit. VIDE: ●Cum charta cadit, omnis scientia vadit.
1118. Si collis ad Mahometem accedere nolit, ad collem ibit Mahometes. [Bacon, De Audacia] Se a montanha não quer vir a Maomé, Maomé irá à montanha.
1119. Si compascuus ager est, ius est compascere. [Cícero, Topica 12] Se o campo é de pastagem comum, o correto é pastar em comum.
1120. Si componere magnis parva mihi fas est. [Ovídio, Metamorphoses 416-7] Se me é permitido comparar coisas pequenas a grandes. VIDE: ●Si parva licet componere magnis.
1121. Si contingat. Se acontecer.
1122. Si contra veritatem iniuriam pertuleris, lucrum puta. [S.Gregório Magno / Bernardes, Nova Floresta 5.244] Se contra a verdade te fizeram injúria, conta-a por lucro.
1123. Si contuderis stulto in pila quasi ptisanas feriente desuper pilo, non auferetur ab eo stultitia eius. [Vulgata, Provérbios 27.22] Se tu pisares o imprudente num gral, como se pisam os grãos de cevada, ferindo-os de cima a mão do mesmo gral, não se lhe tirará a estultícia.
1124. Si corpus non reficitur, certum est quod vox ipsa subtrahatur. [S.Tomás de Aquino, Catena Aurea In Mateum, Lectio 15] É certo que, se o corpo não se recupera, a própria voz se perderá. VIDE: ●Corpus si non reficitur, vox ipsa subtrahitur.
1125. Si corvus posset tacitus pasci, haberet plus dapis. [Erasmo, Adagia 4.1.94] Se o corvo pudesse comer em silêncio, teria mais comida. ■Ovelha que berra, bocado que perde. ■Grande saber é não falar e comer. ●Si corvus tacuisset, haberet plus dapis, et rixae multo minus invidiaeque. [Gaal 1262] Se o corvo ficasse calado, teria mais comida e multo menos brigas e inveja. VIDE: ●Balatu perdit stulta capella bolum. ●Propter invidia vela opulentiam. ●Sus taciturna vorat, dum garrula voce laborat. ●Tacitus pasci si possit corvus, haberet plus dapis.
1126. Si crebro iacias, aliud alias ieceris. [Aristóteles / Erasmo, Adagia 1.2.13] Se lanças com freqüência, cada coisa lançarás de outra maneira. ■Insiste, não desiste. ■Perseverança tudo alcança. VIDE: ●Crebro si iacias, aliud alias ieceris. ●Si multa iacias, aliud alias ieceris. ●Si saepe iacias, aliud alias ieceris.
1127. Si cui mutuum quid dederit, fit pro proprio perditum. [Plauto, Trinnumus 1016] Se alguém deu um empréstimo, fica perdido o que era seu. ■Quem empresta perde o amigo e o dinheiro.
1128. Si culpare velis, culpa