DICIONÁRIO DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER
Home - Introdução - Bibliografia - Abreviaturas
A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U VZ
S1 S2 S3 S4 S5 S6 S7 S8 S9 S10 S11 S12 S13 S14 S15
S2: 201-400
201. Salve, parens rerum omnium Natura! [Plínio Antigo, Naturalis Historia 37.205] Salve, ó Natureza, mãe de todas as coisas!
202. Salve, Regina Misericordiae. [Da liturgia católica] Salve, Rainha da Misericórdia.
203. Salvis legibus. [Cícero, Ad Familiares 1.2] Respeitadas as leis. Sem transgressão das leis.
204. Salvo iure. [Jur] Resguardado o direito. Sem prejuízo de seu direito.
205. Salvo iure proprietatis et translationis. [Jur] Reservado o direito de propriedade e de tradução.
206. Salvo officio. Sem faltar à obrigação.
207. Salvo pudore. Sem ofensa ao pudor.
208. Salvum fac regem, o Domine. Senhor, guarda o rei. ■Deus guarde o rei. VIDE: ●Salvam fac reginam, o Domine.
209. Sana me, Domine, et sanabor; salvum me fac, et salvus ero. [Vulgata, Jeremias 17.14] Cura-me, Senhor, e eu serei curado; salva-me, e serei salvo.
210. Sana meditari incipe, et placida fare. [Sêneca, Medea 537] Trata de pensar coisas saudáveis e de dizer coisas suaves.
211. Samsone fortior. É mais forte que Sansão. VIDE: ●Hercule fortior. ●Nec sanctior Davide, nec Samsone fortior, nec Salomone potes esse sapientior.
212. Sana quippe ratio etiam exemplis anteponenda est. [S.Agostinho, De Civitate Dei 1.22] Deve-se preferir a sã razão até aos exemplos.
213. Sanabimur, si volemus. [Cícero, Tusculanae Disputationes 3.5] Ficarei bom, se eu quiser.
214. Sanabit nulla vulnera cordis ope. [Ovídio, Ex Ponto 1.3.22] Nenhum poder curará as feridas do coração.
215. Sanae mentis. De mente sã. (=Em plena posse das faculdades mentais). ●Sanae mentis et bonae memoriae. [Black 233] De mente sã e boa memória. (=Afirmação da capacidade mental do testador). VIDE: ●Homo sanae mentis. ●Id qui neget, vix eum sanae mentis existimem.
216. Sanare mortuum et senem monere idem est. Medicar morto e repreender velho é a mesma coisa. ■Repreender velho e expulgar cão duas doidices são. VIDE: ●Mortuo mederi, senem monere. ●Mortuo mederi, et senem admonere idem esse.
217. Sanat, sanctificat et ditat te surgere mane. Acordar cedo mantém a saúde, abençoa e enriquece. ■Deus ajuda a quem madruga. ■Quem cedo se deita e cedo se levanta, doença, pobreza e velhice espanta. ●Sanat, sanctificat, ditat quoque surgere mane.
218. Sancta parvis habitat in tectis Venus. [Sêneca, Hippolytus 211] O amor puro habita nas cabanas.
219. Sancta sancte tractanda sunt. [Rezende 6004] As coisas sagradas devem ser tratadas com respeito.
220. Sancta sanctorum. [Vulgata, Números 4.19] O Santuário. (=A parte mais secreta do templo hebreu, onde somente o sumo-sacerdote podia entrar). VIDE: ●Sanctum sanctorum.
221. Sanctae nomine crucis. [Divisa] Em nome da santa cruz.
222. Sanctae partes sunt, si universum venerabile est. [Sêneca, De Ira 2.31.7] Se o todo é venerável, as partes são sagradas.
223. Sancti habentur legati. [Digesta 50.7.18] Os embaixadores são considerados invioláveis. VIDE: ●Legatus nec violatur nec laeditur. ●Legatus non laeditur, nec violatur. ●Legatus nec cogitur nec violatur. ●Legatus haud violatur, haudque caeditur. ●Legatus non caeditur, neque violatur. ●Nuntio nihil imputandum. ●Orator nec percutitur, nec violatur. ●Sanctum per saecula nomen legatus.
224. Sanctio legis. [Jur] A sanção da lei.
225. Sanctissimum est meminisse, cui te debeas. [Publílio Siro] É dever sagrado lembrar-se daquele a quem se deve a existência.
226. Sanctitas est scientia colendorum deorum. [Cícero, De Natura Deorum 1.116] A religiosidade é o conhecimento dos deuses que devem ser venerados.
227. Sanctius est ac reverentius visum de actis deorum credere quam scire. [Tácito, Germania 34] É considerado mais justo e mais respeitoso confiar nos atos dos deuses do que entendê-los.
228. Sanctorum vitas legere et non vivere frusta est; sanctorum vitas degite, non legite. [John Owen, Epigrammata 3.80] Ler as vidas dos santos e não vivê-las é inútil; vivei as vidas dos santos, não as leiais.
229. Sanctum est vetus omne poëma. [Horácio, Epistulae 2.1.54] Todo poema antigo é sagrado.
230. Sanctum per saecula nomen legatus. [DAPR 442] O nome do mensageiro é eternamente respeitado. ■Mensageiro não merece pancada. VIDE: ● Legatus nec violatur nec laeditur. ●Legatus non laeditur, nec violatur. ●Legatus nec cogitur nec violatur. ●Legatus haud violatur, haudque caeditur. ●Legatus non caeditur, neque violatur. ●Ne impediatur legatio. ●Nuntio nihil imputandum. ●Orator nec percutitur, nec violatur.
231. Sanctum sanctorum. [Vulgata, Êxodo 29.37] O santo dos santos. (=Lugar sagrado proibido aos profanos. Coisa consagrada por Deus). VIDE: ●Sancta sanctorum.
232. Sanctum Sepulchrum. O Santo Sepulcro. VIDE: ●Sacrum Sepulchrum.
233. Sanctus amor patriae dat animum. [Divisa] O sagrado amor dá pátria nos dá coragem.
234. Sanctus Yvo erat Brito, advocatus et non latro, res miranda populo. Santo Ivo era bretão, advogado e não ladrão, coisa prodigiosa aos olhos do povo. ("Dizem alguns escritores que estes três versos eram de uma ladainha da Idade Média, quando parece que a moral profissional dos advogados não era lá muito elevada; outros, porém, sustentam que não se trata de uma seqüência litúrgica, mas de três versos satíricos contra os bretões, que gozavam de muito mau nome, como assassinos e ladrões." Rezende 6010).
235. Sane enim inter fratrem sororemque nuptiae prohibitae sunt, sive ab eodem patre eademque matre nati sunt, sive ex alterutro eorum. [Institutiones 1.10.3] Certamente é proibido o casamento entre o irmão e a irmã, quer tenham nascido do mesmo pai e da mesma mãe, quer de um ou de outro destes.
236. Sane magnus equus lepido sunt vina poëtae. [Schottus, Adagia 585] Sem dúvida o vinho é para o poeta espirituoso um grande cavalo. VIDE: ●Egregio vati vinum fit equus celer omni. ●Vinum poëtarum caballus.
237. Sane peccat qui hoc audet asserere. [VES 42] Sem dúvida erra quem ousa afirmar isso.
238. Sanguine flere. [Erasmo, Adagia 2.4.65] Chorar sangue. ■Chorar lágrimas de sangue. ●Sanguine plorare.
239. Sanguine humano abstine, quicumque regnas: scelera taxantur modo maiore tua. [Sêneca, Hercules Furens 745] Abstém-te do sangue humano, ó tu que governas, pois teus crimes são avaliados com mais rigor.
240. Sanguinis coniunctio benevolentia devincit homines et caritate. [Cícero, De Officiis 1.17] O laço de sangue prende os homens pela benevolência e pelo amor.
241. Sanguinis effusione. [Divisa / Rezende 6012] Com derramamento de sangue. VIDE: ●Sine sanguinis effusione non fit remissio.
242. Sanguis aqua densior est. O sangue é mais denso que a água. ■Sangue não é água.
243. Sanguis martyrum semen Christianorum. [Diderot, Dictionnaire Enciclopédique, vi. 182 / Maloux 333] O sangue dos mártires é a semente dos cristãos. ●Sanguis martyrum est semen Ecclesiae. O sangue dos mártires é a semente da Igreja. VIDE: ●Plures efficimur quotiens metimur a vobis; semen est sanguis Christianorum. ●Semen est sanguis Christianorum.
244. Sanguis meus. Meu sangue. (=Meu filho).
245. Sani medico non indigent. Quem tem saúde não precisa de médico. ●Sani medico non habent opus. VIDE: ●Non egent qui sani sunt medico, sed qui male habent. ●Sanus non eget medico, sed male habens.
246. Sanis hominibus publica privatis potiora sunt. [Sêneca, De Clementia 1.4.3] Para os homem de senso os interesses públicos vêm antes dos particulares. VIDE: ●Publica privatis potiora. ●Publicum bonum privato est praeferendum.
247. Sanis sunt omnia sana. [Binder, Thesaurus 3016] Para quem tem saúde, tudo faz bem.
248. Sanum hominem oportet varium habere vitae genus: modo ruri esse, modo in urbe, saepiusque in agro; navigare, venari, quiescere interdum, sed frequentius se exercere. [Celso, De Medicina 1.1] O homem são precisa ter um modo de vida variado; ele precisa estar ora no campo, ora na cidade, e muitas vezes mais na fazenda; ele precisa velejar, caçar, descansar de vez em quando, mas com mais freqüência fazer exercícios.
249. Sanus es, et sobrius, an ebrius? [Pereira 104] Estás bem e sóbrio, ou ébrio? ■Estais em vós, ou fora de vós? VIDE: ●Satis sanus es, et sobrius?
250. Sanus et salvus. São e salvo.
251. Sanus intus et exterius. Saudável por dentro e por fora.
252. Sanus non eget medico, sed male habens. [Grynaeus 422] Não é o homem são que precisa de médico, mas o doente. VIDE: ●Cum nullus sit morbus, nulla medela opus. ●Cum nullus sit morbus, nulla medela indigeamus. ●Indigent infirmi medici auxilium. ●Infirmi medicina opus habent. ●Non egent qui sani sunt medico, sed qui male habent. ●Non est opus sanis medicus, sed male habentibus. ●Non est opus valentibus medicus, sed male habentibus. ●Non necesse habent sani medico, sed qui male habent. ●Quorum corpus aegrotat, iis medico opus est. ●Recte qui valeat, medicae non indigus artis. ●Sani medico non indigent.
253. Sanus tu non es. [Plauto, Aulularia 725] Não estás em teu juízo.
254. Sapere aude. [Horácio, Epistulae 1.2.40] Ousa ser sábio. VIDE: ●Aude sapere.
255. Sapere est abiectis utile nugis et tempestivum pueris concedere ludum,. [Horácio, Epistulae 2.2.141] Vale a pena cultivar a sabedoria e deixar às crianças os jogos próprios de sua idade.
256. Sapere est illa quae futura sunt prospicere. Ser sábio é prever o que vai acontecer. VIDE: ●Istud est sapere: non quod ante pedes modo est videre, sed etiam illa quae futura sunt prospicere.
257. Sapere ista aetate oportet, qui sunt capite candido. [Plauto, Mostellaria 1118] Na tua idade, quando se tem a cabeça branca, é preciso ter juízo.
258. Sapiens a se ipso pendet. [Grynaeus 610] O homem prudente depende de si mesmo.
259. Sapiens autem nihil facit quod non debet, nihil praetermittit quod debet. [Sêneca, De Clementia 2.7.1] O homem sábio não faz nada que não deva fazer, nem deixa de fazer o que deve.
260. Sapiens causas naturalium quaerit, quorum numeros mensurasque geometer persequitur. [Sêneca, Epistulae Morales 88.26] O filósofo estuda as causas dos fatos da natureza, cujos números e medidas o cientista calcula.
261. Sapiens contra omnes arma fert, cum cogitat. [Publílio Siro] O sábio, quando pensa, toma armas contra o mundo.
262. Sapiens cum diis ex pari vivit. O sábio vive de igual para igual com os deuses. VIDE: ●Sapiens ille plenus est gaudio, hilaris et placidus, inconcussus; cum dis ex pari vivit.
263. Sapiens divitiarum naturalium quaesitor acerrimus. [Sêneca, Epistulae Morales 119] O sábio é um pesquisador meticuloso das riquezas naturais.
264. Sapiens dominabitur astris. [Bacon, Advancement of Learning 2.23.12] O sábio governará as estrelas.
265. Sapiens est, qui tacere novit. [DAPR 130] É sábio quem sabe calar. ■Quem sabe calar evita guerrear. VIDE: ●Dum tacet insipiens, sapiens tantisper habetur. ●Est tacens qui invenitur sapiens. ●Intellegis me esse philosophum? Intellexeram, si tacuisses. ●Quando tacet stolidus, prudenti corde putatur. ●Si tacuisses, philosophus mansisses. ●Sile et philosophus esto. ●Stultitiam dissimulare non potes, nisi taciturnitate. ●Stultus quoque si tacuerit, sapiens reputabitur. ●Stultus tacebit: pro sapiente habebitur. ●Taciturnitas stulto homini pro sapientia. ●Tunc sapient stolidi, cum fuerint taciti.
266. Sapiens etiam si sperat, dissimulat. [Manúcio, Adagia 1041] O sábio, mesmo quando tem esperança, dissimula.
267. Sapiens fingit fortunam sibi. O homem sensato constrói a própria sorte. ■Cada um é filho de suas obras. ■Felicidade, cada qual faz a sua. ■Vem a ventura a quem a procura. ●Sapiens fingit fortunam suam. ●Sapiens ipse fingit fortunam sibi; eo non multa quae nevult eveniunt. [Plauto, Trinummus 325] O homem sensato constrói a própria sorte; por isso acontecem poucas coisas que ele não quer. VIDE: ●Est unusquisque faber ipse suae fortunae. ●Suae quisque fortunae faber est.
268. Sapiens ille plenus est gaudio, hilaris et placidus, inconcussus; cum dis ex pari vivit. [Sêneca, Epistulae Morales 59.14] Esse sábio é pleno de alegria, jovial e tranqüilo, inquebrantável, vive de igual para igual com os deuses. VIDE: ●Sapiens cum diis ex pari vivit.
269. Sapiens in tempore cedit. O homem prudente na hora certa recua. VIDE: ●Vincere quando nequit, sapiens in tempore cedit.
270. Sapiens incipit a fine, et quod primum est in intentione, ultimum est in executione. [Jur / Coke / Black 1581] O sábio começa pelo fim, e o que é a primeira coisa em intenção é a última em execução. VIDE: ●Primum in intentione est ultimum in executione. ●Quod primum est intentione ultimum est in operatione.
271. Sapiens iudex, aequus quaesitor. Um juiz ponderado é um inquiridor imparcial.
272. Sapiens locum dat requiescendi iniuriae. [Publílio Siro] O sábio sempre dá oportunidade para que a ofensa se acalme.
273. Sapiens mulier aedificat domum suam. [Vulgata, Provérbios 14.1] A mulher prudente edifica a sua casa.
274. Sapiens nihil affirmat quod non probet. [DAPR 695] O sábio nada afirma que não prove.
275. Sapiens nihil facit invitus, nihil dolens, nihil coactus. O sábio não faz nada sem querer, nada insatisfeito, nada obrigado. VIDE: ●Soli hoc sapienti contingit, ut nihil faciat invitus, nihil dolens, nihil coactus.
276. Sapiens non dicet: non putabam hoc fieri; sed omnes futuros providet eventus. O sábio não dirá: não pensava que isso fosse acontecer, mas prevê todos os acontecimentos futuros. VIDE: ●Sapientis non est dicere: non putabam.
277. Sapiens non eget. [Erasmo, Adagia 4.8.86] O sábio não é pobre.
278. Sapiens, non solum quid loquatur, sed etiam opportunitatem loci, et temporis, et personae, quam loquitur diligenter inquirit. [S.Gregório, Proverbia 25 / Rezende 6019] O sábio considera atentamente não só o que vai falar, mas também a conveniência do lugar, do momento e da pessoa.
279. Sapiens nusquam minus solus quam cum solus. Em lugar nenhum o homem sensato está menos só do que quando está só. VIDE: ●Nunquam minus solus quam cum solus.
280. Sapiens omnia agit cum consilio. [Black 1581] O homem sensato faz tudo com ponderação.
281. Sapiens opes sibi secum habet semper suas. [Grynaeus 100] O sábio sempre tem consigo suas riquezas. VIDE: ●Sapiens sua bona secum fert. ●Sapiens thesaurum in se gerit.
282. Sapiens paucis verbis innotescit. O homem sensato por poucas palavras é reconhecido. VIDE: ●Sapiens verbis innotescit paucis.
283. Sapiens parcus sermonis est, nihil iactat. O sensato é parco no falar, não se gaba de nada.
284. Sapiens qui prospicit. [Divisa] É sábio quem olha para a frente.
285. Sapiens quod petitur, ubi tacet, breviter negat. [Publílio Siro] O sábio, quando cala, está negando rapidamente o que lhe é pedido.
286. Sapiens sibi sapiat. [Grynaeus 611] O sábio deve saber para si. ■Quem para si não sabe nada sabe. ■Quem não sabe para si não ponha escola. VIDE: ●Qui ipse sibi sapiens prodesse non quit, nequidquam sapit. ●Sapit nequicquam, qui sibi ipsi non sapit.
287. Sapiens sibi videtur vir dives. [Vulgata, Provérbios 28.11] O homem rico parece-lhe que é sábio.
288. Sapiens, sile. Se tens juízo, fica calado. ■Em boca fechada não entra mosca. VIDE: ●Si sapis, mussitabis.
289. Sapiens sua bona secum fert. [Erasmo, Adagia 4.5.9] O sábio traz consigo suas riquezas. ●Sapiens thesaurum in se gerit. O sábio traz consigo o seu tesouro. VIDE: ●Sapiens opes sibi secum habet semper suas.
290. Sapiens uno minor est Iove. [Horácio, Epistulae 1.1.26] O sábio só é menor do que Júpiter.
291. Sapiens, ut loquatur, multa prius considerat, quid dicat, aut cui dicat, quo in loco et tempore. [S.Ambrósio, De Officiis Ministrorum 1.10.45] O sábio, para falar, antes medita o que dizer, ou a quem dizer, em que lugar e tempo. ■Falar sem pensar é atirar sem apontar.
292. Sapiens verbis innotescit paucis. [Beda, Proverbiorum Liber 829] O homem sensato torna-se conhecido por poucas palavras. VIDE: ●Sapiens paucis verbis innotescit.
293. Sapiens vires suas novit, scit se esse oneri ferendo. [Sêneca, Epistulae Morales 71.26] O sábio conhece as próprias forças; ele sabe que ele mesmo deve levar sua carga.
294. Sapientem eum odi, qui sibi ipse non sapit. [Manúcio, Adagia 245] Odeio sábio que não sabe para si mesmo. ■Nada sabe quem para si não sabe. VIDE: ●Odi sapientem, qui sibi non sapit. ●Odi sapientem, qui sibi ipsi non sapit. ●Odi sophistam quisquis haud sapit sibi.
295. Sapientem non adversa demittunt. A adversidade não abate o sábio.
296. Sapienter, si consilio, feliciter si casu. [Cícero, Ad Familiares 7.2.8] Se o fizeste por reflexão, agiste com sabedoria; se o fizeste por acaso, és um homem de sorte.
297. Sapientes apud stultos loqui molestum. [Eurípides / Schottus, Adagia 370] É desagradável para os sábios falar com os ignorantes. VIDE: ●Dicere multa grave est sapientem apud insipientes.
298. Sapientes pacis causa bellum gerunt. [Salústio, Epistula ad Caesarem 1.6] Os homens sábios fazem a guerra em benefício da paz. VIDE: ●Bellum pacis est causa.
299. Sapientes portant cornua in pectore, stulti in fronte. [Robert Burton, The Anatomy of Melancholy] Os homens prudentes trazem seus chifres no coração, os tolos trazem-nos na testa.
300. Sapientes sunt qui veteri vino utuntur. [Binder, Thesaurus 3020] Quem consome vinho velho sabe das coisas. ■Vinho velho, amigo velho, ouro velho. VIDE: ●Qui utuntur vino vetere sapientes puto, et qui libenter veteres spectant fabulas.
301. Sapientes sunt sorte sua contenti. Os sábios estão satisfeitos com sua sorte. VIDE: ●Beati sunt ii qui sorte sua contenti sunt.
302. Sapientes tyranni, sapientum congressu. [Erasmo, Adagia 3.5.97] Os governantes tornam-se sábios pelo contato com os sábios. VIDE: ●Commercio sapientum princeps sapit. ●Sapiunt tyranni sapientum consuetudine.
303. Sapienti aetas condimentum est, sapiens aetati cibus est. [Plauto, Trinummus 330] Para o sábio, tempo é o tempero; o sábio é a comida do tempo. VIDE: ●Sapientiae aetas condimentum est; sapiens aetati cibus est.
304. Sapienti dictum sat est. [Pereira 93] Para o sábio uma palavra basta. ■A bom entendedor, meia palavra basta. ■A bons entendedores, poucas palavras. ■Para o bom entendedor, meia palavra basta. ■Para quem sabe ler, pingo é letra. ●Sapienti pauca. [Medina 581] ●Sapienti sat! [Binder, Thesaurus 3021] ●Sapienti sat dictum. VIDE: ●Cum sapiente loquens perpaucis utere verbis. ●Dictum sapienti sat est. ●Est satis atque superest verbum sapientibus unum. ●Et satis et superest verbum sapientibus unum. ●Intellegenti pauca. ●Intellegenti satis dictum est. ●Strenuis abunde dictum puta. ●Verbum sapienti sat est. ●Verbum sat sapienti!
305. Sapienti non nocetur a paupertate, non a dolore, non ab aliis tempestatibus vitae. [Sêneca, Epistulae Morales 85.37] O sábio não é ferido pela pobreza, nem pela dor, nem pelas outras tempestades da vida.
306. Sapienti ubique patria. [Gaal 1701] Para o sábio, a pátria está em toda parte. VIDE: ●Sapientis quaevis terra patria.
307. Sapientia abscondita et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque? [Vulgata, Eclesiástico 41.17] A sabedoria escondida e o tesouro invisível, qual é a utilidade de ambos? ■O saber escondido da ignorância vista pouco dista. ●Sapientia absconsa, et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque? [Vulgata, Eclesiástico 20.32] ●Sapientia abscondita et thesaurus obscurus: quae utilitas ex utrisque speranda? VIDE: ●Scientiae non visae, ut thesauri absconditi, nulla est utilitas. ●Scire est nescire, nisi me scire alius scierit. ●Scire tuum nihil est, nisi te scire, hoc sciat alter. ●Thesauri abstrusi et absconditae sapientiae nullam esse utilitatem.
308. Sapientia aedificabitur domus, et prudentia roborabitur. [Vulgata, Provérbios 24.3] A casa fundar-se-á com a sabedoria, e fortificar-se-á com a prudência.
309. Sapientia ars est. [Sêneca, Epistulae Morales 29.3] A sabedoria é uma arte. VIDE: ●Sapientia est ars.
310. Sapientia ars vivendi putanda est. [Cícero, De Finibus 1.42] A sabedoria deve ser considerada a arte de viver.
311. Sapientia callidi est intellegere viam suam. [Vulgata, Provérbios 14.8] A sabedoria do homem sagaz é compreender bem seu caminho.
312. Sapientia custos hominis, rerum moderatrix, princeps virtutum. A sabedoria é a guardiã do homem, a moderadora das coisas, a primeira das virtudes.
313. Sapientia divitiis praestantior. A sabedoria vale mais que as riquezas. ■Mais vale saber que haver. ■Acaba o haver, fica o saber. VIDE: ●Posside sapientiam, quia auro melior est. ●Pretiosior est sapientia divitiis. ●Sapientia longe praestat divitiis. ●Sapientiae divitiis possessio praestantior.
314. Sapientia donum Dei. A sabedoria é dádiva de Deus.
315. Sapientia est ars. A sabedoria é uma arte. ●Sapientia, quae ars vivendi putanda est. [Cícero, De Finibus 1.42] A sabedoria, que deve ser considerada a arte de viver. VIDE: ●Sapientia ars est.
316. Sapientia est filia usus et memoriae. [Aulo Gélio, Noctes Atticae 13.8] A sabedoria é filha da experiência e da memória.
317. Sapientia est sanitas animi. [Cícero, Tusculanae Disputationes 3.5] A sabedoria é a saúde do espírito.
318. Sapientia foris praedicat, in plateis dat vocem suam. [Vulgata, Provérbios 1.20] A sabedoria ensina em público, nas praças levanta a sua voz.
319. Sapientia gubernator navis. [Erasmo, Adagia 2.2.61] A sabedoria é o piloto do navio.
320. Sapientia hominis lucet in vultu eius. [Vulgata, Eclesiastes 8.1] A sabedoria do homem brilha em seu rosto.
321. Sapientia humana stultitia est apud Deum. [Alciato, Emblemata 5] Diante de Deus, a sabedoria humana é ignorância.
322. Sapientia in exitu canitur. [Grynaeus 609] Louva-se a sabedoria no final. ■No fim é que se cantam as glórias. ■Não chameis grande um homem, senão depois de ele deixar de existir. VIDE: ●Finem vitae specta. ●Finem vitae considera.
323. Sapientia legis nummario pretio non est aestimanda. [Jur / Black 1581] A sabedoria da lei não pode ser estimada em valor monetário.
324. Sapientia longe praestat divitiis. [Pereira 109] A sabedoria vale muito mais que as riquezas. ■Mais vale saber que haver. ■Acaba o haver, fica o saber. VIDE: ●Posside sapientiam, quia auro melior est. ●Pretiosior est sapientia divitiis. ●Sapientia divitiis praestantior. ●Sapientiae divitiis possessio praestantior.
325. Sapientia non exspecteretur, si nihil efficeret. [Cícero, De Finibus 1.42] Não se buscaria a sabedoria, se ela nada fizesse de prático.
326. Sapientia non mortis, sed vitae meditatio est. [Espinosa, Ethica 4.67] A filosofia é uma meditação da vida, não da morte.
327. Sapientia omnium bonarum rerum mater. A sabedoria é a mãe de todas as coisas boas. VIDE: ●Mater omnium bonarum rerum sapientia.
328. Sapientia perfectum bonum est mentis humanae. [Sêneca, Epistulae Morales 89.4] A sabedoria é o bem perfeito da mente humana.
329. Sapientia prima est stultitia caruisse. A maior sabedoria é estar livre da ignorância. VIDE: ●Virtus est vitium fugere, et sapientia prima stultitia caruisse.
330. Sapientia quae sola libertas est. [Sêneca, Epistulae Morales 37.4] A sabedoria, só ela é liberdade.
331. Sapientia vino obumbratur. [Erasmo, Adagia 2.2.61] A inteligência é obscurecida pelo vinho. ■Onde entra o vinho, sai a razão. ●Sapientia vino obruitur. VIDE: ●Cum vinum intrat, exit sapientia. ●Dum vinum intrat, exit sapientia. ●Insanire facit sapientes copia vini. ●Sapientiam vino obumbrari. ●Vino intrante, foras subito sapientia vadit.
332. Sapientiae aetas condimentum est; sapiens aetati cibus est. O tempo é o tempero da sabedoria, o sábio é a comida do tempo. VIDE: ●Sapienti aetas condimentum est, sapiens aetati cibus est.
333. Sapientiae divitiis possessio praestantior. [DAPR 592] A posse da sabedoria vale mais que as riquezas. ■Mais vale saber que haver. ■Acaba o haver, fica o saber. VIDE: ●Posside sapientiam, quia auro melior est. ●Pretiosior est sapientia divitiis. ●Sapientia divitiis praestantior. ●Sapientia longe praestat divitiis.
334. Sapientiae plerumque stultitia est comes. [Publílio Siro] Quase sempre a ignorância é companheira da sabedoria.
335. Sapientiam autem non vincit malitia. [Vulgata, Sabedoria 7.30] A malícia nada pode contra a sabedoria.
336. Sapientiam vino obumbrari. [Plínio Antigo, Naturalis Historia 23.23] A inteligência é obscurecida pelo vinho. ■Onde entra o vinho sai a razão. VIDE: ●Sapientia vino obumbratur. ●Sapientia vino obruitur.
337. Sapientior omnibus eris, si ab omnibus discere volueris. [Albertano da Brescia, Liber Consolationis 10] Serás mais sábio que todos, se quiseres aprender com todos.
338. Sapientis animus nunquam turgescit. [Cícero, Tusculanae Disputationes 3.19] O espírito do sábio nunca se enche de orgulho.
339. Sapientis est carere patria. [Cícero, Ad Familiares 4.9] O sábio não tem pátria. VIDE: ●Omnem locum sapienti viro patriam esse. ●Omnis locus sapienti viro patria est. ●Sapientis quaevis terra patria. ●Viro sapienti omnis terra est calcabilis.
340. Sapientis est mutare consilium. [Pereira 116] É próprio do sábio mudar de parecer. ■É melhor mudar conselho que perseverar no erro. ■Quem não muda de caminho é trem. ■O velho muda conselho. VIDE: ●Multum sapit qui non diu desipit. ●Propositum mutat sapiens, at stultus inhaeret. ●Prudentis est mutare consilium; stultus sic luna mutatur.
341. Sapientis est ordinare. [S.Tomás de Aquino, Metafísica 1.2 / Signoriello 339] Cabe ao sábio organizar.
342. Sapientis est proprium nihil, cum acciderit, admirari. [Cícero, Tusculanae Disputationes 3.14, adaptado] É próprio do sábio não se admirar com nada que aconteça.
343. Sapientis haud est bis in eodem lapide labi. [Schottus, Adagia 609] Não é do sensato tropeçar duas vezes na mesma pedra. ■Só o tolo cai duas vezes no mesmo buraco. ■Ao que erra, perdoa-lhe uma vez, mas não três. ●Sapientis non est bis labi in eodem lapide.●VIDE: ●Bis ad eumdem lapidem offendere culpa est. ●Bis ad eumdem impingere lapidem turpe. ●Bis ad eumdem. ●Culpa est bis ad eumdem lapidem offendere. ●Iterum eumdem ad lapidem offendere. ●Non bis ad eumdem lapidem offendere. ●Tua culpa ad eumdem lapidem bis offenderes. ●Turpe est eumdem bis ad lapidem impingere. ●Turpe est idem saxum ferire saepius.
344. Sapientis iudicium a iudicio vulgi discrepat. [Cícero, Brutus 198] O julgamento do sábio difere do julgamento do vulgo.
345. Sapientis non est dicere: non putabam. [Pereira 100] Não é próprio do sábio dizer: não pensei. ■Cuidar não é saber. VIDE: ●Sapiens non dicet: non putabam hoc fieri; sed omnes futuros providet eventus.
346. Sapientis proprium est nihil facere quod paenitere possit. [Cícero, Tusculanae Disputationes 5.81] É próprio do sábio nada fazer de que possa arrepender-se.
347. Sapientis quaevis terra patria. [DAPR 519] Qualquer terra é a pátria do sábio. ■Ao bom varão, terras alheias pátria são. VIDE: ●Omnem locum sapienti viro patriam esse. ●Omnis locus sapienti viro patria est. ●Omnis terra alit peritum. ●Sapienti ubique patria. ●Sapientis est carere patria. ●Viro sapienti omnis terra est calcabilis.
348. Sapientissimum ess