DICIONÁRIO DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS

Compilado por HENERIK KOCHER

Home - Introdução - Bibliografia - Abreviaturas

A  B  C  D  E  F  G  H  I  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  VZ

S1  S2  S3  S4  S5  S6  S7  S8  S9  S10  S11  S12  S13  S14  S15

S1: 1-200

1. Sabbatum propter hominem factum est, et non homo propter sabbatum. [Vulgata, Marcos 2.27] O sábado foi feito por causa do homem, e não o homem por causa do sábado.

2. Saccus adaptetur, porcellus cum tibi detur. [DAPR 216] Prepare-se o saco, quando te for dado um leitão. Quando te dão o porquinho, vai logo com o baracinho. [Gil Vicente, Triumpho do Inverno] Quando te derem a vaca, vem logo com a corda. A quem dão, não escolhe. Aproveita a ocasião. VIDE: Cum sus praebetur, tunc saccus promptificetur. Oblata arripe. Suscipe cum sacco, quando tibi dona ferantur.

3. Saccus pertusus. Um saco furado. É um saco sem fundo. VIDE: Dolium pertusum. Inexplebile dolium.

4. Sacer est ignis nimiumque potens amor. [Sêneca, Hippolytus 330] O amor é um fogo violento e muito poderoso.

5. Sacer esto! [Horácio, Sermones 2.3.181] Maldito sejas!

6. Sacer intra nos spiritus sedet, malorum bonorumque nostrorum observator. [Sêneca, Epistulae Morales 41.2] Existe dentro de nós um espírito sagrado que observa nossas ações boas e más.

7. Sacra populi lingua est. [Sêneca Retórico, Controversiae 1.1] A língua do povo é sagrada. O que o povo diz, ou é, ou quer ser. VIDE: Nec audiendi sunt qui solent dicere vox populi, vox Dei, cum tumultuositas vulgi semper insaniae proxima sit. Vox populi, vox Dei.

8. Sacra profanis miscere. Misturar coisas sagradas com profanas. Sacra profanis confundere.

9. Sacrae Litterae. As Sagradas Escrituras. Sacra Scriptura. Sacrae Scripturae. VIDE: Scriptura Sacra.

10. Sacrilegia minuta puniuntur, magna in triumphis feruntur. [Sêneca, Epistulae Morales 87.23] Os pequenos sacrilégios são punidos, mas os grandes são levados em triunfo.

11. Sacrilegii enim vel maxime instar est, humi quaerere quod in sublimi debeas invenire. [Minúcio Félix, Octavius 17] Equivale a um sacrilégio buscar na terra o que se deve encontrar no céu.

12. Sacrilegium verius quam sacrum. [Quinto Cúrcio, Historiae 4.3] Isto é mais um sacrilégio do que um sacrifício aos deuses.

13. Sacris non sunt miscenda frivola. Ninharias não devem ser misturadas com coisas sagradas.

14. Sacrum Sepulchrum. O Santo Sepulcro. VIDE: Sanctum Sepulchrum.

15. Saeculum Dei est, saecularia autem diaboli. [Tertuliano, De Spectaculis 15.8] O mundo pertence a Deus, mas as coisas mundanas são do diabo.

16. Saeculum sic est. O mundo é assim. A nossa época é assim.

17. Saepe audivi inter os et offam multa intervenire posse. [Aulo Gélio, Noctes Atticae 13.18] Muitas vezes ouvi dizer que entre a boca e a comida muita coisa pode acontecer. Da mão para a boca, se perde a sopa. Entre a boca e a mão, vai o bocado ao chão. VIDE: De cocleare interdum cadit quod hianti porrigis ori. Inter calicem et os multa interveniunt. Inter calicem et os multa cadunt. Inter manum et mentum multa cadunt. Inter os et offam multa cadunt. Inter os et offam multa intercedunt. Multa cadunt inter calicem supremaque labra. Multa cadunt inter calicem et suprema labra. Multa cadunt inter calicem et labra. Saepe inter buccam contingit casus, et offam. Saepe os inter et offam multa venire solent. Vel mille calamitates sunt inter calicem et labra.

18. Saepe autem ne utile quidem est scire quid futurum sit; miserum est enim nihil proficientem angi. [Cícero, De Natura Deorum 3.6] Muitas vezes não é útil saber o que vai acontecer, pois é deplorável atormentar-se com coisa que nada ajuda. VIDE: Saepe ne utile quidem est scire quid futurum sit.

19. Saepe bona materia cessat sine artifice. [Sêneca, Epistulae Morales 47.16] Muitas vezes um bom material se perde por falta de um artista.

20. Saepe caballus erit qui pulli more subhinnit. [Peder Lale, Samling af Danske og Latinske Ordsprog 353 / Walther 27081 / Tosi 815] Virá a ser cavalo aquele que agora dá pequenos relinchos de potro. VIDE: Ante fuit vitulus, qui nunc fert cornua taurus. De parvo puero saepe peritus homo. Omnium enim rerum principia parva sunt. Sub qua nunc recubas arbore, virga fuit. Tandem fit surculus arbor.

21. Saepe calamitatis solacium est nosse sortem suam. [Quinto Cúrcio, Historiae 4.10] Muitas vezes na aflição é um consolo conhecer a própria sorte.

22. Saepe caput scaberet vivos et roderet ungues. [Horácio, Sermones 1.10.71] Muitas vezes coçaria a cabeça e roeria as unhas com vivacidade.

23. Saepe carent multa responsis verbula stulta. [Binder, Thesaurus 2990] Muitas palavras tolas ficam sem resposta. A palavras loucas, ouvidos moucos. A pergunta tola não dês resposta. VIDE: Non est omnium rerum reddenda ratio.

24. Saepe cautor captus est. [Plauto, Captivi 255] Muitas vezes o homem vigilante foi surpreendido.

25. Saepe condita luporum fiunt rapinae vulpium. [Querolus 2.39] Muitas vezes o que é guardado dos lobos torna-se presa das raposas. Guardou-se da mosca, comeu-a a aranha. (=Querolus, comédia de autor desconhecido, freqüentemente incluída nas edições das obras de Plauto).

26. Saepe contemptus hostis cruentus certamen edidit. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 1.3] Muitas vezes o inimigo desdenhado saiu vencedor da luta. Quem o inimigo poupa às mãos lhe morre. Não há inimigo pequeno. VIDE: Qui inimicum palam despicit, in suam perniciem accendit.

27. Saepe creat molles aspera spina rosas. [Ovídio, Ex Ponto 2.2.34] Muitas vezes roseira brava dá rosas delicadas.

28. Saepe Cupido huic malus esse solet, cui bonus ante fuit. [Propércio, Elegiae 2.18b.17] Cupido costuma ser mau hoje para quem ele foi bom ontem.

29. Saepe dat una dies quod non evenit in anno. [DAPR 22] Muitas vezes, um único dia dá o que não acontece em um ano. O que não acontece num ano acontece num minuto. Saepe dat una dies quod totus denegat annus. [W.H.D.Suringar, Over de Proverbia Communia 121] Muitas vezes, um único dia nos dá o que nos nega um ano inteiro. VIDE: Accidit in puncto quod non contingit in anno. Accidit uno puncto quod non speratur in anno. Praestat saepe dies, annus quod ferre recusat. Quod donare mora nequit annua, dat brevis hora. Quod praestare mora nequit annua, dat brevis hora. Saepe dies unus dat, totus quod negat annus. Solet hora, quod multi anni abstulerunt, reddere.

30. Saepe dato, cum te scieris bene ponere dona. [Dionísio Catão, Disticha, Appendix] Dá muitas vezes, quando souberes que aplicas bem as doações.

31. Saepe de aliis ex te iudicas. Muitas vezes julgas os outros por ti. Cada um julga os outros por si. VIDE: De aliis ex te coniecturam facis.

32. Saepe desperatio spei causa est. [Quinto Cúrcio, Historiae 5.4] O desespero muitas vezes é causa de esperança.

33. Saepe dies unus dat, totus quod negat annus. [W.H.D.Suringar, Over de Proverbia Communia 121] Muitas vezes, um único dia nos dá o que nos nega o ano inteiro. VIDE: Accidit in puncto quod non contingit in anno. Saepe dat una dies quod non evenit in anno.

34. Saepe dissimulare, quam ulcisci, satius est. [Publílio Siro] Muitas vezes, é melhor ignorar a ofensa do que vingar-se. VIDE: Saepe satius fuit dissimulare quam ulcisci.

35. Saepe ea, quae sanari ratione non poterant, sanata sunt tempore. [DM 118] Muitas vezes, o que não pode ser curado pela ciência é curado pelo tempo.

36. Saepe enim praesumimus aliquid memoria retenturos, et cum id putamus, non scribimus, nec nobis postea cum volumus, venit in mentem. [S.Agostinho, De Anima 4.7.10] Muitas vezes julgamos que reteremos uma coisa na memória, e, ao pensarmos assim, não a escrevemos, mas, depois, quando queremos, não nos lembramos dela.

37. Saepe enim saluti fuere pestifera. [Sêneca, De Ira 1.12.6] Muitas vezes venenos serviram de remédio.

38. Saepe error ingens sceleris obtinuit locum. [Sêneca, Hercules Furens 1237] Muitas vezes um erro grande equivaleu a um crime.

39. Saepe eruentis veritas patuit malo. [Sêneca, Oedipus 829] Muitas vezes a verdade é descoberta para o mal de quem a desvenda.

40. Saepe est etiam sub palliolo sordido sapientia. [Cícero, Tusculanae Disputationes 3.23.56] Muitas vezes se encontra sabedoria sob uma veste miserável. Debaixo de ruim capa há um bom dizedor. Quanta vez se esconde um bom coração debaixo de casca bruta. Muitas vezes a má folha esconde o melhor fruto. VIDE: Saepe sub palliolo sordido latet sapientia. Saepe sub sordido palliolo habitat sapientia. Sub laceris crebro virtus latet aurea pannis. Sub pallio sordido sapientia. Sub sordido palliolo latet sapientia. Sub sordido pallio ingenium saepe latet.

41. Saepe etiam est stultus valde opportuna locutus. [Apostólio 16.55] Muitas vezes até o néscio disse coisas bastante oportunas. Do néscio às vezes bom conselho. Saepe etiam stultus fuit opportuna locutus. [Grynaeus 274] Saepe etiam est morio valde opportuna locutus. [Eiselein 488] Saepe etiam est olitor valde opportuna locutus. [Erasmo, Adagia 1.6.1] Muitas vezes até um hortelão disse coisas bem oportunas. VIDE: A stulto homine prudens verbum nonnunquam profertur. Est quandoque olitor valde opportuna locutus. Interdum stultus bene loquitur.

42. Saepe fit ut catulus dat maxima vulnera parvus. [Walther 27124 / Tosi 1227] Muitas vezes acontece que um cãozinho cause grandes ferimentos.Pequeno machado derruba grande carvalho. VIDE: A cane non magno saepe tenetur aper. Parva necat morsu spatiosum vipera taurum.

43. Saepe fortuna innocentem, nunquam spes bona deserit. [Publílio Siro] A sorte muitas vezes abandona o inocente, mas a boa esperança nunca.

44. Saepe fuit brevior quam mea verba dies. [Ovídio, Ex Ponto 4.12] Muitas vezes o dia foi mais curto que minhas palavras.

45. Saepe gerit nimios causa pusilla metus. [Gualterius Anglicus, Fabulae Aesopicae 25.8] Muitas vezes uma pequena causa provoca grande medo.

46. Saepe grandis natu senex nullum aliud habet argumentuum quo se probet diu vixisse, praeter aetatem. [Sêneca, De Tranquillitate Animi 3.8] Muitas vezes um velho muito idoso não tem nenhuma outra prova de ter vivido muito, senão a sua idade. VIDE: Nihil turpius est, quam grandis natu, qui nullum aliud habet argumentum, quo se probet diu vixisse, praeter aetatem.

47. Saepe habet malus famam boni viri, et bonus vir famam mali. [DAPR 302] Muitas vezes o mau tem fama de homem de bem, e o homem de bem, fama de mau. Cobra boa fama e deita-te a dormir. Cria fama e deita-te na cama. VIDE: Prosperum ac felix scelus virtus vocatur.

48. Saepe homo de ipso vanae gloriae contemptu vanius gloriatur. [S.Agostinho, Confessiones 10.38] Muitas vezes o homem se vangloria com muita vaidade do próprio desprezo pela glória vã.

49. Saepe homo rem aliquam vehementer agitat quam desiderat, sed, cum ad eam pervenerit, aliter sentire incipit. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 4.39.5] Muitas vezes o homem busca com ímpeto uma coisa que deseja, mas, quando a consegue, começa a sentir de modo diferente.

50. Saepe ignavavit fortem ex spe exspectatio. [Áccio, Aeneadae] A impaciência causada pela esperança muitas vezes abateu um homem valente.

51. Saepe ignis ardet, sed sine fumo flamma non ascendit. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 3.49.2] Muitas vezes o fogo arde, mas a chama não sobe sem fumaça. VIDE: Non surgit sine fumo flamma, nec sine calumnia fama.

52. Saepe ignoscendo, des iniuriae locum. [Publílio Siro] Desculpando com freqüência, darás lugar à injustiça. Quem a ruim perdoa, a ruindade lhe aumenta. VIDE: Folia nunc cadunt; tum arbores in te cadent. Leviores iniurias si quis ferat, sequuntur atrociores. Nunc in te cadunt folia, post cadent arbores. Post folia cadent in te arbores. Post folia cadunt arbores. Semper ignoscendo, des iniuriae locum. Semper quiescens des locum iniuriae. Veterem ferendo iniuriam, invitas novam.

53. Saepe illudit nobis fama. [Sêneca, Epistulae Morales 13.8, adaptado] Muitas vezes a fama nos engana.

54. Saepe impetravit veniam confessus reus. [Fedro, Fabulae 3, Epilogus 22] Muitas vezes o réu que confessou, obteve perdão. Pecado confessado é meio perdoado.

55. Saepe imprudenti fortuna occurrit amanti. [Propércio, Elegiae 1.20.3] Muitas vezes a sorte favorece o namorado imprudente. Saepe imprudenti occurrit fortuna. Muitas vezes a sorte favorece quem não tem juízo.

56. Saepe in magistrum scelera redeunt. Muitas vezes os crimes tornam ao seu mentor. Muitas vezes volta-se o feitiço contra o feiticeiro. Saepe in magistrum scelera redierunt sua. [Sêneca, Thyestes 310] Muitas vezes os crimes recaíram sobre seu mentor.

57. Saepe ingenia calamitate intercidunt. [Fedro, Fabulae, Appendix 14.8] Muitas vezes os talentos se perdem por causa da má sorte.

58. Saepe inter buccam contingit casus, et offam. [Pereira 101] Muitas vezes o azar acontece entre a boca e a comida. Da mão para a boca se perde a sopa. VIDE: De cocleare interdum cadit quod hianti porrigis ori. Inter calicem et os multa interveniunt. Inter calicem et os multa cadunt. Inter manum et mentum multa cadunt. Inter os et offam multa cadunt. Inter os et offam multa intercedunt. Saepe audivi inter os et offam multa intervenire posse. Saepe os inter et offam multa venire solent. Vel mille calamitates sunt inter calicem et labra.

59. Saepe intereunt aliis meditantes necem. [Fedro / Binder, Thesaurus 2993] Muitas vezes morrem os que planejam a morte de outros. Quem arma a esparrela às vezes cai nela.

60. Saepe labor siccat lacrimas et gaudia fundit. [Dionísio Catão, Monosticha, Appendix 36] Muitas vezes o trabalho seca as lágrimas e traz alegria.

61. Saepe latent membris ingentia corda pusillis. [Pereira 106] Muitas vezes vontades enormes se escondem em corpos pequenos. Grande esforço em pequeno corpo.

62. Saepe latet vitium proximitate boni. [Ovídio, Ars Amatoria 2.662, adaptado] Muitas vezes o vício se esconde na proximidade da virtude.

63. Saepe leves pariunt bella cruenta ioci. [Gaal 1426] Muitas vezes, brincadeiras suaves produzem guerras cruentas. Brincadeira de homem cheira a defunto.

64. Saepe locus et tempus homines timidos audaces reddit. [John D. Ogilby, Fables From Aesop, Hoedus et Lupus] Muitas vezes o lugar e o momento transformam homens medrosos em valentes.

65. Saepe luit populus poenas unius iniqui. [Hesíodo / Eiselein 100] Às vezes o povo paga a pena de um único culpado. A grei paga as loucuras de seu rei. VIDE: Inferior horret, quidquid peccat superior. Quidquid delirant reges, plectuntur Achivi.

66. Saepe malum petitur, saepe bonum fugitur. [Sweet 32] Busca-se muitas vezes o mal, e foge-se do bem.

67. Saepe mecum ipse cogito. Muitas vezes fico pensando comigo mesmo.

68. Saepe minus faciunt homines qui magna minantur. [Gualterius Anglicus, Fabulae Aesopicae 25.7] Muitas vezes aqueles que muito ameaçam pouco fazem. Cão que muito ladra, pouco morde.

69. Saepe minus pecces, si scias quod nescias. [Publílio Siro] Muitas vezes errarias menos, se soubesses o que não sabes.

70. Saepe mora remedium est mali. [Binder, Thesaurus 2995] Muitas vezes a demora é remédio para o mal. O tempo tudo cura.

71. Saepe mores patris imitatur filius infans. [Binder, Thesaurus 2999] Com freqüência o filho pequeno imita os costumes do pai. Tal pai, tal filho. Cão de caça vem de raça.

72. Saepe mulier quem coniux diligit, odit. [Dionísio Catão, Disticha 1.8] Muitas vezes a mulher odeia a quem o marido ama.

73. Saepe multa doceat hostis, vel sapientum gregem. [Schottus, Adagia 641] Com freqüência um inimigo ensina muito, até a um bando de sábios.

74. Saepe natatores summerguntur meliores. [Rezende 5977] Muitas vezes os melhores nadadores se afogam. O melhor nadador se afoga. VIDE: Optimi natatores saepe summerguntur.

75. Saepe ne utile quidem est scire quid futurum sit. Muitas vezes não é útil saber o que vai acontecer. O futuro é segredo de Deus. VIDE: Saepe autem ne utile quidem est scire quid futurum sit; miserum est enim nihil proficientem angi.

76. Saepe nihil inimicius homini quam sibi ipse. Muitas vezes, nada é mais inimigo do homem do que ele mesmo.

77. Saepe nihil interest inter amicorum munera et hostium vota. [Sêneca, De Beneficiis 2.14] Muitas vezes não há diferença entre as dádivas dos amigos e as tramas dos inimigos. VIDE: Saepe nihil interest inter amicorum munera et hostium acta.

78. Saepe nocet multis omnia vera loqui. [Pereira 114] A muitos prejudica dizer tudo que é verdade. Nem tudo que é verdade se diz.

79. Saepe nocet puero miratio blanda magistri. [Columbano / J.W.Duff, Minor Latin Poets 630] O olhar meigo do professor muitas vezes prejudica a criança. Saepe nocet puero miseratio blanda magistri. [Columbano / L.Vulliemin e C.Monnard, Histoire de la Confédération Suisse 1.161] A compaixão do professor muitas vezes prejudica a criança.

80. Saepe nothus legitimo praeponitur. [Juan de Lana, Florilegium Latinum 210] Muitas vezes, o ilegítimo é preferido ao legítimo. De fora virá quem de casa nos deitará.

81. Saepe obstinatis induit frenos amor, et odia mutat. [Sêneca, Hippolytus 575] Muitas vezes o amor põe freio nos obstinados e vence o ódio.

82. Saepe oculi et aures vulgi testes sunt mali. [Publílio Siro] Muitas vezes os olhos e os ouvidos da populaça são más testemunhas.

83. Saepe opera alicuius pro pecunia valet. [Institutiones 3.25.2] Freqüentemente o trabalho de uma pessoa é considerado como dinheiro.

84. Saepe optime cogitata pessime cadunt. [Binder, Thesaurus 3000] Com freqüência, coisas muito bem planejadas falham.

85. Saepe os inter et offam, ut verbum vetus est, multa venire solent. [Tomas Morus, Epigrammata, Venatus Araneae 3] Muitas vezes entre entre a boca e a comida, como diz o velho provérbio, muita coisa costuma acontecer. Da mão para a boca se perde a sopa. VIDE: De cocleare interdum cadit quod hianti porrigis ori. Inter calicem et os multa interveniunt. Inter calicem et os multa cadunt. Inter manum et mentum multa cadunt. Inter os et offam multa cadunt. Inter os et offam multa intercedunt. Saepe audivi inter os et offam multa intervenire posse. Saepe inter buccam contingit casus, et offam. Vel mille calamitates sunt inter calicem et labra.

86. Saepe parit vitulos ditis bona vacca novellos; pauperis occumbit, quidquid onusta parit. [Pereira 117] A boa vaca com freqüência dá ao rico novos bezerros; do pobre, morre tudo que a vaca prenhe gera. A uns parem os bois, a outros morrem os bezerros. Ao rico, crescem-lhe os bois.

87. Saepe perit ventis obruta cumba suis. [Ovídio, Ars Amatoria 3.584] Muitas vezes um esquife naufragou por causa dos ventos favoráveis. Muita ajuda atrapalha.

88. Saepe post magna siccitate venit ingens pluvia. [Bebel, Adagia Germanica] Muitas vezes, depois de grande seca vem uma imensa chuva. VIDE: Tempestas mutatur facile in serenitatem. Venit post pluvias lucida saepe dies.

89. Saepe potestatem solita est superare voluntas. [Pereira 109] Muitas vezes, aconteceu a vontade superar a possibilidade. Mais faz quem quer do que quem pode.

90. Saepe precor mortem, mortem quoque deprecor idem. [Ovídio, Ex Ponto 1.2.57] Muitas vezes eu suplico a vinda da morte, mas também suplico que ela vá embora.

91. Saepe, premente deo, fert deus alter opem. [Ovídio, Tristia 3.2.4] Muitas vezes, se um deus nos persegue, outro deus nos traz ajuda. Quando uma porta se fecha, outra se abre.

92. Saepe quae contempseris utiliora inveniuntur laudatis. [Fedro, Fabulae 1.12.1, adaptado], Muitas vezes se descobre que o que se desprezou é mais útil que o que se louvou. VIDE: Quod contemnitur saepe utilissimum est.

93. Saepe quod avarus summa congessit solicitudine, praecipiti effusione delapidat heres luxuriosus. [S.Ambrósio / Bernardes, Nova Floresta 1.503] Muitas vezes, o que juntou o avarento com sumo desvelo, espalha o perdulário herdeiro com despesa precipitada. Pai guardador, filho gastador.

94. Saepe reposcit idem, quod iactavit prius idem. [DAPR 236] Muitas vezes, a mesma pessoa pede aquilo mesmo que antes desprezou. Quem desdenha quer comprar. Quem diz mal da coisa, esse a compra. Quem rezinga quer comprar. VIDE: Malum est, malum est, dicit omnis emptor; et cum recesserit, tunc gloriabitur.

95. Saepe rogas: Quot habes annos? Respondeo: Nullos. Quomodo? Quos habeo, Pontice, non habeo. [John Owen, Epigrammata 3.114 Ad Ponticum / Bernardes, Nova Floresta 2.124] Perguntas-me com empenho pela idade, e que anos somo. Respondo: Nenhum. Isso como? Os que tenho, já os não tenho.

96. Saepe sagittantem didicit referire sagitta, inque reum conversa recurrere plaga. [Walther 27267 / Tosi 271] Muitas vezes o dardo soube voltar e ferir o arqueiro, e a rede voltar e cair sobre quem a lançou. Quem laço me armou nele caiu. VIDE: Sagitta interdum resiliens percutit dirigentem.

97. Saepe satius fuit dissimulare quam ulcisci. [Sêneca, De Ira 2.33.1] Muitas vezes, foi melhor ignorar (a ofensa) do que vingar-se. VIDE: Saepe dissimulare, quam ulcisci, satius est.

98. Saepe simul iuncta male stant pariter ioca damna. [DAPR 97] Muitas vezes, vêm juntos os prejuízos e a zombaria. Além de queda, coice. Trás apedrejado chovem pedras. VIDE: Damnum sequitur ludibrium.

99. Saepe simultates ira morata facit. [Ovídio, Amores 1.8.82] Muitas vezes a ira prolongada cria inimizades.

100. Saepe solent auro multa subesse mala. [Tibulo, Elegiae 1.9.18] Muitos males costumam esconder-se debaixo do ouro.

101. Saepe solent census hominis pervertere sensus. [Walther 27285 / Tosi 999] As riquezas costumam perverter os sentimentos do homem. VIDE: Divitiae mutant mores, raro in meliores. Mutantur mores, cum comitantur opes. Quattuor ista: metus, munus, dilectio, rancor, saepe solent hominum rectos pervertere sensus.

102. Saepe solet similis filius esse patri, et sequitur leviter filia matris iter. [Rabelais, Gargantua 3.41] O filho costuma parecer-se com o pai, e a filha facilmente segue o caminho da mãe.

103. Saepe stilum vertas iterum quae digna legi sint scripturus. [Horácio, Satirae 1.10.72] Para escreveres coisas dignas de serem lidas, vira teu estilete muitas vezes. (=Com uma das extremidades do estilete se escrevia na cera das tábuas, com a outra se apagava o que estava escrito, para reescrever).

104. Saepe sub palliolo sordido latet sapientia. Muitas vezes se encontra sabedoria sob uma veste miserável. Debaixo de ruim capa há um bom dizedor. As aparências enganam. Saepe sub attrita latitat sapientia veste. [Bebel, Proverbia Germanica 198] Muitas vezes a sabedoria se esconde sob uma roupa gasta. Saepe sub sordido palliolo habitat sapientia. [Branco 187] Saepe sub palliolo sordido summa sapientia est. VIDE: Saepe est etiam sub palliolo sordido sapientia. Sub laceris crebro virtus latet aurea pannis. Sub pallio sordido sapientia. Sub sordido palliolo latet sapientia. Sub sordido pallio ingenium saepe latet.

105. Saepe subactus erit, alium qui sternere quaerit. [Emanuel Strauss, Dictionary of European Proverbs 644] Muitas vezes, será vencido aquele que quer destruir outro. Muitas vezes, volta-se o feitiço contra o feiticeiro. VIDE: In foveam cecidit quam fecerat ipse. Lanam petierat, ipseque tonsus abiit.

106. Saepe summa ingenia in occulto latent. [Plauto, Captivi 97] Muitas vezes, grandes talentos se escondem na obscuridade. VIDE: Summa ingenia in occulto latent.

107. Saepe tacens odii semina vultus habet. [Ovídio, Ars Amatoria 3.512] Muitas vezes, uma fisionomia carrancuda traz a semente do ódio.

108. Saepe tacens vocem verbaque vultus habet. [Ovídio, Ars Amatoria 1.572] Muitas vezes, um rosto mudo tem voz e palavras.

109. Saepe tamen vere coepit simulator amare. [Ovídio, Ars Amatoria 1.615] Muitas vezes, aconteceu que o fingidor se apaixonou sinceramente.

110. Saepe tegit nequam lata cuculla caput. [Medina 591] Muitas vezes, um grande capuz cobre uma cabeça sem valor. O hábito não faz o monge. Por se andar vestido de lã não se é carneiro. O hábito elegante cobre, às vezes, um tratante. As aparências enganam. VIDE: Barba non facit philosophum. Barba non facit philosophum, neque vile gerere pallium. Cucullus non facit monachum. Cuculla non facit monachum. Habitus non facit monachum. In vestimentis non est sapientia mentis. Non habitus monachum reddit. Non tonsura facit monachum. Non tonsura facit monachum, nec horrida vestis. Philosophum non facit barba. Vestimenta pium non faciunt monachum.

111. Saepe tulit lassis sucus amarus opem. [Ovídio, Amores 3.11.8] Muitas vezes um remédio amargo trouxe ajuda a pessoas esgotadas.

112. Saepe unus puer improbus atque impurus inquinat totum gregem. [Schottus, Adagialia Sacra 109] Muitas vezes um único menino mau e impuro corrompe todo o bando. Uma ovelha tinhosa faz todo o rebanho tinhoso. VIDE: Grex totus in agris unius scabie cadit. Infecta ovis eiciatur, ne totum ovile inficiatur. Mala vicini pecoris contagia laedent. Morbida sola pecus totum corrumpit ovile. Morbida facta pecus totum corrumpit ovile. Scabiosa ovis totum inquinat gregem. Scabiosam ovem totum inquinare gregem. Una infecta ovis totum corrumpit ovile. Una mala pecus inficit omne pecus. Unius pecudis scabies totum commaculat gregem.

113. Saepe valens odii littera causa fuit. [Ovídio, Ars Amatoria 1.466] Muitas vezes uma palavra enérgica foi motivo de ódio.

114. Saepe vane ridemus, quando merito flere debemus. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 1.21.1] Muitas vezes rimos vãmente, quando, na verdade, devemos chorar.

115. Saepe venit magno faenore tardus amor. [Propércio, Elegiae 1.8.26] Muitas vezes o amor tardio chega com grande vantagem.

116. Saepe via obliqua praestat quam tendere recta. [Binder, Thesaurus 3003] Muitas vezes é mais vantajoso seguir o caminho curvo do que prosseguir pelo caminho reto. Saepe via brevior recta, quae flexior videtur. [Andréas Schellhorn, Deutsche Sprichwörter 46] Muitas vezes, o caminho que parece mais cheio de voltas é mais curto que o caminho reto.

117. Saepe viatorem nova, non vetus, orbita fallit. [Black 1574] Muitas vezes, não é a trilha velha que engana o viajante, mas a nova.

118. Saepe vindicta obfuit. [Sêneca, Hercules Furens 1186] Muitas vezes a vingança foi funesta.

119. Saepe viri fallunt, tenerae non saepe puellae. [Ovídio, Ars Amatoria 3.1.31] Os homens enganam com freqüência; as moças, ternas, raramente.

120. Saepe virtus plus proficit quam humilitas. [Cícero, De Inventione 1.109] Muitas vezes a coragem é mais útil que a humildade.

121. Saepem vir calcat ibi, plus ubi passior exstat. [DAPR 609] O homem pisa na cerca lá onde está mais inclinada. Atravessa-se o rio onde ele é mais raso. Saepes calcatur ubi pronior esse videtur. [Horae Belgicae 12] Pisa-se a cerca onde se vê que está mais inclinada.

122. Saepius emendant incautum damna aliena, flammarumque minae vicino ardente timentur. [Walther 27376 / Tosi 1376] Muitas vezes, os danos alheios corrigem o imprudente, e temem-se as ameaças das chamas quando a casa do vizinho arde. Mal alheio dá conselho. Quando vires a barba do vizinho pegar fogo, põe a tua de molho. VIDE: Accensa domo proximi, tua quoque periclitatur. Nam tua res agitur, paries cum proximus ardet.

123. Saepius incautae nocuit victoria turbae. [Claudiano, De Quarto Consulatu 336] Na maioria das vezes a vitória prejudicou a multidão incauta.

124. Saepius insanus culpat temerarius omnes verbaque non dubitat fundere mentis inops. [Pereira 115] O ignorante abusado a todos repreende e, desgraçado, não vacila em vomitar as palavras que lhe vêm à mente. O ignorante a todos repreende, e fala mais do que menos entende. O ignorante é sempre o que mais fala.

125. Saepius locutum, nunquam me tacuisse paenitet. [Publílio Siro] Muitas vezes me arrependo de ter falado; nunca de me ter calado.

126. Saepius offendens aliquando laedet pedem. [Juan de Lama, Florilegium Latinum 207] Quem tropeça muitas vezes, alguma vez machuca o pé. Cântaro que muitas vezes vai à fonte, ou deixa lá a asa, ou  fronte.

127. Saepius olim religio peperit scelerosa atque impia facta. [Lucrécio, De Rerum Natura 1.71] Muitas vezes, no passado, a própria religião gerou atos criminosos e ímpios.

128. Saepius opinione quam re laboramus. [Sêneca, Epistulae Morales 13.4] Sofremos mais vezes com a imaginação que com a realidade.

129. Saepius pauper et fidelius ridet. [Sêneca, Epistulae Morales 9.80.6] O pobre ri com mais freqüência e mais sinceridade.

130. Saepius plantata arbor fructum profert exiguum. [Brewer’s Dictionary of Phrase and Fable] Árvore que é replantada muitas vezes produz fruto pequeno. Planta muitas vezes transposta não medra nem cresce. Árvore mudada, árvore matada. VIDE: Non coalescit planta quae saepe transfertur. Non convalescit planta quae saepe transfertur. Planta quae saepius transfertur non coalescit.

131. Saepius pöetice quam humane locutus es. [Petrônio, Satiricon 90] Muitas vezes falaste mais como poeta do que como humano. VIDE: Plus pöetice quam humane locutus es.

132. Saepius ventis agitatur ingens pinus. [Horácio, Carmina 2.10.9] É o pinheiro alto que na maioria das vezes é sacudido pelos ventos. Raio não dá em pau deitado.

133. Saeva noverca dies nunc est, nunc mater amica. [Schottus, Adagia 581] Ora o dia é malvada madrasta, ora é mãe amiga. Cada dia tem sua pena e sua alegria. Vento e ventura pouco duram. Não são todos os dias iguais. Nem todo dia é dia santo. VIDE: Dies noverca et parens. Dies quandoque noverca, quandoque est parens.