DICIONÁRIO DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER
Home - Introdução - Bibliografia - Abreviaturas
A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U VZ
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
P1: 1-200
1. Pabula da corvis, dement tibi lumina corvi. [FV y MB, Colección de Refranes y Locuciones Familiares de la Lengua Castellana 271] Dá de comer aos corvos, eles te arrancarão os olhos. ■Cria o corvo, tirar-te-á o olho. ■Acalenta a serpente, que ela te dará o pago. VIDE: ●Ale luporum catulos. ●Ale catulos lupi. ●Alis catulos lupi. ●Alis luporum catulos. ●Colubram foves in sinu. ●Colubrum foves in sinu. ●Colubrum in sinu fove. ●Corvum in sinu foves. ●Tu viperam sub alis nutricas. ●Tu viperam sub ala nutricaris. ●Viperam sub ala nutricaris.
2. Pabula si desint, irritus ignis erit. [Gaal 449] Se faltar alimento, o fogo não terá força.
3. Pabulum Acherontis. [Brewer, Dictionary of Phrase and Fable] O alimento de Aqueronte. (=Um cadáver). VIDE: ●Acherontis pabulum.
4. Pabulum animi. [Bacon, Advancement of Learning 2.12.2] O alimento do espírito.
5. Pace belloque fidelis. [Divisa da cidade de Regio Emilia, Itália] Fiel na paz e na guerra.
6. Pace et bello. Na paz e na guerra. ●Pace belloque.
7. Pace et bello paratus. [Divisa] Preparado na paz e na guerra.
8. Pace suspecta tutius bellum. [Binder, Thesaurus 2464] A guerra é mais segura do que uma paz suspeita.
9. Pace tua. Com tua permissão. ●Pace tua dixerim. [Cícero, Ad Familiares 7.17] Eu diria com tua permissão.
10. Pacem cum hominibus habebis, bellum cum vitiis. [DM 34] Terás a paz com os homens e a guerra com os vícios. ●Pacem cum hominibus, bellum cum vitiis habe. ●Pacem habebis cum hominibus, cum vitiis bellum. ●Pacem cum inimicis, bellum cum vitiis. [Divisa da Comuna de Venaria Reale. Turim, Itália / Rezende 4741] Paz com os inimigos, guerra com os vícios. VIDE: ●Cum hominibus pacem, bella cum vitiis habe.
11. Pacem demus animo. [Sêneca, De Ira 3.41.1] Devemos dar paz ao nosso espírito.
12. Pacem omnes desiderant, sed quae ad veram pacem pertinent non omnes curant. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 4.25.2] Todos desejam a paz, mas nem todos cuidam das coisas pertinentes à verdadeira paz.
13. Pacem orare manu, praefigere puppibus arma. [Virgílio, Eneida 10.80] Implorar a paz com as mãos, e coroar as popas dos navios com as armas.
14. Pacem reduci velle, victori expedit, victo necesse est. [Sêneca, Hercules Furens 368] Querer que a paz seja restaurada interessa ao vencedor e é necessidade do vencido.
15. Pacem veneramur amantes. [Propércio, Elegiae 3.5.1] Nós, os namorados, veneramos a paz.
16. Pacem veniamque rogamus. [Horácio, Amores 1.2.21] Peço-te paz e perdão.
17. Pacemne huc fertis an arma? [Virgílio, Eneida 8.114] Trazeis-nos paz ou armas?
18. Paci sunt maxime contraria vis et iniuria. [Jur / Black 1315] A violência e a injustiça são as principais coisas hostis à paz. VIDE: ●Maxime paci sunt contraria vis et iniuria.
19. Pacis amator. [Ovídio, Amores 2.6.26] Um amante da paz.
20. Pacis Amor deus est. [Propércio, Elegiae 3.5.1] Amor é o deus da paz.
21. Pacis caritate. [Tácito, Historiae 2.37] Por amor à paz.
22. Pacis fides nulla est. [Cícero, Ad Atticum 9.3] Não há nenhuma esperança de acordo.
23. Pacis nomine bellum involutum reformido. [Cícero, Philippica 7.19] Tenho muito medo da guerra escondida sob o nome de paz. VIDE: ●Bellum pacis nomine involutum.
24. Pacis tempore, cogitandum de bello. Em tempo de paz deve-se pensar na guerra. ●Pacis tempore, semper cogitandum est de bello. [Jacobus Bornitius, De Aerario] Em tempo de paz sempre se deve pensar na guerra. VIDE: ●Qui desiderat pacem, praeparet bellum. ●Qui desiderat pacem, praeparet bellum; qui victoriam cupit, milites imbuat diligenter; qui secundos optat eventus, dimicet arte, non casu. ●Si pace frui volumus, bellum gerendum est. ●Si vis pacem, para bellum. ●Suscipienda quidem bella sunt ob eam causam, ut sine iniuria in pace vivatur. ●Tempore pacis cogitandum de bello.
25. Pacta clara, boni amici. [Gaal 1288] Contratos claros, bons amigos. ■O preto no branco fala como gente. ■Boas contas fazem os bons amigos. VIDE: ●Clara pacta, amicitia longa. ●Clara pacta faciunt amici. ●Clara pacta, boni amici. ●Clare pacta, boni amici.
26. Pacta conventa. As condições convencionadas.
27. Pacta conventa legibus facta rata sint. [Sêneca Retórico, Controversiae 9.3] Os contratos feitos de acordo com as leis são válidos.
28. Pacta conventa servari oportet. [Codex Iustiniani 5.3.20.5] É preciso respeitar os contratos.
29. Pacta dant legem contractui. [Jur / Black 1316] As cláusulas convencionadas dão força de lei ao contrato.
30. Pacta non possunt facere licita, quae alias illicita sunt. [Jur] Os contratos não podem tornar lícito o que é ilícito.
31. Pacta nuda non valent. [Jur] Contratos informais não têm força. VIDE: ●Pactum nudum.
32. Pacta personalia non transeunt ad heredes. [Jur] Convenções pessoais não se transmitem aos herdeiros.
33. Pacta privata iuri publico derogare non possunt. [Jur / Coke / Black 1316] Contratos particulares não podem derogar direito público. VIDE: ●A pactis privatorum publico iuri non derogatur. ●Ius publicum privatorum pactis mutari non potest. ●Pactis privatorum iuri publico non derogatur. ●Privatorum conventio iuri publico non derogat.
34. Pacta quae contra leges constitutionesque, vel contra bonos mores fiunt, nullam vim habere, indubitati iuris est. [Codex Iustiniani 2.3.6] É de direito inconcusso que as convenções que são feitas contra as leis e as constituições, ou contra os bons costumes, nenhuma eficácia têm.
35. Pacta quae turpem clausulam continent non sunt observanda. [Paulo, Digesta 2.14.27.4] Os contratos que contenham cláusula desonrosa não devem ser cumpridos. VIDE: ●Contractus ex turpi causa, vel contra bonos mores, nullus est.
36. Pacta sunt servanda. [Rezende 4747] Os contratos devem ser respeitados. ■Trato é trato. ●Pacta semper sunt servanda. [Cícero, De Officiis 3.92] Os contratos sempre devem ser respeitados. ●Pacta serva. Cumpre o que foi combinado.
37. Pacta viro merces iuste solvatur amico. [Schottus, Adagia 585] O salário combinado será legitimamente pago ao homem digno.
38. Pactis privatorum iuri publico non derogatur. [Jur / Black 1316] Contratos particulares não derrogam direito público. VIDE: ●Pacta privata iuri publico derogare non possunt. ●Privatorum conventio iuri publico non derogat.
39. Pactum illicitum. Um acordo ilegal.
40. Pactum non pactum est, non pactum pactum est, quod vos libet. [Plauto, Aulularia 216] O combinado não foi combinado, o não combinado foi combinado; seja o que vós quiserdes.
41. Pactum nudum. [Codex Iustiniani 2.3.10] Um pacto nu. (=Um contrato informal. Uma simples promessa). VIDE: ●Pactum vestitum.
42. Pactum sceleris. [Jur] Acordo para praticar um crime. A cumplicidade. Um crime coletivo. Uma máfia.
43. Pactum societatis. O contrato social.
44. Pactum subiectionis. O pacto social.
45. Pactum turpe. Um acordo desonroso.
46. Pactum vestitum. Um pacto vestido. (=Um contrato formal). VIDE: ●Pactum nudum.
47. Paene in foveam decidi. [Plauto, Persa 594] Quase caí no buraco. ■Escapei por um triz.
48. Paenitemini igitur. [Vulgata, Atos 3.19] Arrependei-vos, pois.
49. Paenitentia sera raro vera. [DAPR 705] Arrependimento tardio raramente é verdadeiro. ●Paenitentia sera raro est vera. [K. F. W. Wander, Deutsches Sprichwörter-Lexikon 520] ●Paenitentia sera raro seria. VIDE: ●Paenitentia vera nunquam sera.
50. Paenitentia vera est dolor cordis et amaritudo animae pro malis quae quisque commisit. [Ambrósio, Sermo 25] O arrependimento verdadeiro é dor do coração e amargura da alma pelos males que a pessoa cometeu.
51. Paenitentia vera nunquam sera. [Pontanus] O arrependimento verdadeiro nunca chega tarde. ■Nunca é tarde para o bem. VIDE: ●Paenitentia sera raro vera.
52. Paenitet me. Estou arrependido.
53. Paenituit eum quod hominem fecisse in terra. [Vulgata, Gênesis 6.6] Pesou a Deus de ter criado o homem na terra.
54. Palam omnibus. Na presença de todos.
55. Palam populo. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 6.14] Na presença do povo. Publicamente.
56. Paleae sunt! São palhas! ■Ninharias!
57. Palinodiam canere. [Erasmo, Adagia 1.9.59] Cantar a palinódia. (=Palinódia. Poema em que se desdiz aquilo que se disse em outro. Retratação). ■Dar o dito pelo não dito.
58. Palleat omnis amans; hic est color aptus amanti. [Ovídio, Ars Amatoria 1.729] Todo apaixonado é pálido; essa é a cor adequada ao homem enamorado.
59. Pallentes procul hinc abite curae! [Marcial, Epigrammata 11.6.6] Fora daqui, sombrias preocupações!
60. Pallida luna pluit, rubicunda flat, alba serenat. [Rezende 4750] Com a lua pálida, chove; avermelhada, venta; branca, faz bom tempo.
61. Pallida mors aequo pulsat pede pauperum tabernas regumque turres. [Horácio, Carmina 1.4.13] A pálida morte pisa com o mesmo pé as cabanas dos pobres e os castelos dos reis. ■Tanto morre o papa como quem não tem capa. VIDE: ●Aequa tellus pauperi recluditur regumque pueris. ●Grandia cum minimis mors ferit ense pari.
62. Pallium breve utrumque operire non potest. [Vulgata, Isaías 28.20] Um cobertor curto não pode cobrir a um e outro.
63. Palma non sine pulvere. [Divisa] Não há palma sem poeira. ■Não há vitória sem luta. ■Não há gosto que não custe. VIDE: ●Non sine pulvere palma.
64. Palma palmam piet, illota vel utraque fiet. [Walther 30583 / Tosi 1341] Uma mão tem de lavar a outra, ou ambas ficarão sujas. ■Uma mão lava a outra. VIDE: ●Abluit manus manum: da aliquid et accipe. ●Amicus amicum adiuvat. ●Manus manum lavat. ●Manus manum, digitumque digitus abluit. ●Manus manum lavat, et digitus digitum. ●Una manus reliquam lavat, ut relavetur ab ipsa. ●Utraque mundatur, dum palma palma lavatur.
65. Palmam alter meret, alter praeripuit. Um merece a palma, mas outro a arrebatou. ■Um levanta a caça, e outro a mata. VIDE: ●Cepisti volucres, alius sed rete tetendit.
66. Palmam qui meruit, ferat. [John Jortin, Lusus Poetici 8.20 / Rezende 4752] Leve a palma quem a mereceu. VIDE: ●Detur digniori.
67. Palpari in tenebris. [Erasmo, Adagia 3.7.59] Tatear nas trevas. ■Andar com furão morto à caça.
68. Palumbem ad aream usque adduximus. [Plauto, Poenulus 676] Metemos um pombo bravo na tua eira. (=Nós te armamos uma cilada).
69. Palumbem pro columba. [Erasmo, Adagia 3.1.25] Uma pomba brava por uma pomba comum. ■Gato por lebre. ■Vender gato por lebre. VIDE: ●Pilos pro lana. ●Pro perca scorpium.
70. Panditur et clauso saepius ore furor. [Maximiano, Elegiae 4] Na maioria das vezes a paixão violenta se manifesta, mesmo estando fechada a boca.
71. Pane lucrando. Para ganhar pão. (=Expressão utilizada para indicar obras artísticas elaboradas com o fim de ganhar dinheiro). VIDE: ●De pane lucrando.
72. Panem et aquam natura desiderat. [Sêneca, Epistulae Morales 25.4] A natureza deseja pão e água.
73. Panem et circenses. [Juvenal, Satirae 10.81] (Tudo o que o povo quer é) pão e espetáculos circenses. ■Pão e circo. ■Haja pão e satisfação. VIDE: ●Duas tantum res anxius optat: panem et circenses.
74. Panem inopi da, sed condimenti vice pugnos. [Schottus, Adagia 583] Dá pão ao pobre, mas (se ele te pedir molho), em lugar de molho, dá-lhe socos.
75. Panem non comedistis, vinum et siceram non bibistis. [Vulgata, Deuteronômio 29.6] Não comestes pão, e não bebestes vinho nem sidra.
76. Panem nostrum cotidianum da nobis hodie. [Vulgata, Lucas 11.3] O pão nosso de cada dia nos dá hoje. ●Panem nostrum supersubstantialem da nobis hodie. [Vulgata, Mateus 6.11] O pão nosso necessário à nossa substância, nos dá hoje.
77. Panem probato levem, gravemque caseum. [DAPR 563] Come pão leve e queijo pesado.
78. Panem quaeramus aratro. [Juvenal, Satirae 14.181] Busquemos o pão com o arado. ■Quem trabalha ganha pão. VIDE: ●Panis quaerendus aratro.
79. Panes tuos in frigidum furnum iacis. [Schottus, Adagia 607] Colocas teus pães no forno frio. (=Trabalhas em vão). ■Trabalhas para o bispo. VIDE: ●In frigidum furnum panes immittere.
80. Pange, lingua. [Título de hino religioso atribuído a S.Tomás de Aquino] Canta, ó minha língua.
81. Panis angelicus. [Da liturgia católica] O pão dos anjos.
82. Panis et cerevisia sunt vitae pabulum. [Schrevelius 1172] Pão e cerveja são o alimento da vida.
83. Panis et vinum. Pão e vinho.
84. Panis non conficitur sine farina. [Bebel, Adagia Germanica / DAPR 537] ■Sem farinha não se faz pão. ■Não se faz omelete sem quebrar os ovos.
85. Panis quaerendus aratro. Deve-se buscar o pão com o arado. VIDE: ●Panem quaeramus aratro.
86. Panis, vina, caro mihi sint, et cetera linquam. [Gaal 982; Pereira 117] Tenha eu pão, vinho e carne, e o resto eu dispenso. ■Por carne, vinho e pão, deixo quantos manjares são. VIDE: ●Caseus et panis, bonus est cibus hic bene sanis.
87. Panis vitae. [Vulgata, João 6.35] O pão da vida.
88. Papulas observatis alienas, obsiti plurimis ulceribus. [Sêneca, De Vita Beata 27.4] Vós observais as espinhas alheias, mas estais cobertos de feridas. ■Vê a palhinha no olho alheio e não vê a trave no seu. ●Papulas alienas observat, ipse ulceribus obsitus. VIDE: ●Aliena vitia in oculis habemus, a tergo nostra sunt.
89. Par aetas animos conciliare solet. [Maximiano, Elegiae 2] A idade igual costuma ligar os espíritos.
90. Par beneficii est quod petitur, si belle neges. [Publílio Siro] Negar com elegância o que é solicitado equivale a um favor. ■Mais custa o falso prometer que o pronto recusar. VIDE: ●Pars beneficii est, quod petitur, si belle neges. ●Pars beneficii est, quod petitur, si cito neges.
91. Par culpa delinquentis et suasoris est. É igual a culpa do criminoso e do seu mentor. ■Tão ladrão é o que vai ao nabal como o que fica ao portal. VIDE: ●Parem delinquentis et suasoris culpam esse.
92. Par delicto sit mea poena. [Ovídio, Tristia 2.578] Que minha punição corresponda ao meu crime.
93. Par erat ad formam sapientia. Sua sabedoria igualava sua beleza.
94. Par est. É justo. VIDE: ●Aequum est.
95. Par est fortuna laboris. [Rezende 4788] A sorte é companheira do trabalho. ■Quem trabalha tem alfaia. ■Quem trabalha tudo alcança. ■Sofrer para saber, e trabalhar para ter. ●Par est fortuna labori. [Binder, Thesaurus 2470] A sorte é proporcional ao trabalho. ■Quem trabalha tudo alcança. ■Quem trabalha tem alfaia. VIDE: ●Faveat magno fortuna labori. ●Par praemium labori.
96. Par in parem non habet imperium. [Dante, De Monarchia 1.10.3] Igual sobre igual não tem autoridade. VIDE: ●Par super parem potestatem non habet.
97. Par nobile fratrum. [Horácio, Satirae 2.3.243] Um nobre par de irmãos.
98. Par non est. Não é justo.
99. Par odio importuna benevolentia. [Grynaeus 417] A benevolência impertinente em nada difere da inimizade. ■Choram os olhos de teu amigo, e ele enterrar-te-á vivo. ●Par odio simulata benevolentia. [Pereira 99] A benevolência fingida é igual ao ódio. VIDE: ●Amare inepte nil ab odio discrepat. ●Beneficus importunus hoste non minus. ●Benevolentia importuna non differt ab odio. ●Benevolentia importuna nihil differt a simultate. ●Importuna benevolentia nihil ab odio differt. ●Importuna benevolentia nihil ab inimicitia distat. ●Intempestiva benevolentia nihil a simultate differt.
100. Par operae est merces. A recompensa corresponde ao trabalho. ■Tal trabalho, tal salário. VIDE: ●Par praemium labori.
101. Par pari. O igual pelo igual. ■Elas por elas. ■A bom gato, bom rato.
102. Par pari coit. O igual se junta ao igual. ■Cada qual com seu igual. ■Cada ovelha com sua parelha.
103. Par pari datum honestum est. [Walther 20637 / Tosi 1349] É justo devolver igual por igual.
104. Par pari datum hostimentum est, opera pro pecunia. [Plauto, Asinaria 157] Foi dada uma compensação equivalente: o trabalho pelo dinheiro. VIDE: ●Hostimentum est opera pro pecunia.
105. Par pari iugator coniunx: quidquid impar, dissidet. [Ausônio, Septem Sapientum Sententiae, Solon 2] Case-se o igual com o igual; o que é desigual não entra em acordo. ■Casar e compadrar, cada qual com seu igual. ■Coelho casa com coelha, e não com ovelha.
106. Par pari refertur. [Cícero, Orator 65] Paga-se o igual com o igual. ■Como fizer teu compadre, assim lhe faze. ■Olho por olho, dente por dente. ■Aonde se dá, aí se leva. ■Onde se dão, aí se levam. ■Elas por elas. ●Par pari refer. [Pereira 97] Paga o igual com o igual. ■Paga na mesma moeda. ●Par pari referre. [Erasmo, Adagia 1.1.35] ■Pagar tintim por tintim. VIDE: ●Fricantem frica. ●Fricantem refrica. ●Par pro pari referto. ●Parem gratiam referre. ●Solet a despectis par referri gratia.
107. Par pari respondere. [Freire 141] Pagar na mesma moeda. Responder com as mesmas palavras. ●Par pari respondes dicto. [Plauto, Persa 226] Respondes o igual com o igual. ■Responde o frade como canta o abade. ■Responde pelas mesmas consoantes. ■Tal por tal. ■Tintim por tintim. VIDE: ●Verbum verbo, par pari respondere.
108. Par pari respondet. [Plauto, Truculentus 912] Um é igual ao outro. ■São vinho da mesma pipa. ■São farinha do mesmo saco.
109. Par paribus invidet. O igual tem inveja dos seus iguais. ■Não se tem inveja a defuntos e apartados, senão a vizinhos e a chegados. VIDE: ●Etiam mendicus mendico invidet. ●Mendicus mendico invidet.
110. Par poena et agentes et consentientes comprehendit. [Jur] A mesma pena atinge tantos os executores como os que autorizam o crime. ■Tão bom é o ladrão como o consentidor. VIDE: ●Agentes et consentientes pari poena puniendi. ●Agentes et consentientes pari poena plectuntur. ●Agentes et consentientes pari poena puniuntur. ●Consentientes et agentes pari poena plectuntur. ●Consentientes et cooperantes pari poena sunt plectendi. ●Consentientes et facientes pari poena sunt plectendi. ●Facientem et consentientem par poena constringit. ●Non solum qui male agunt, sed qui consentiunt facientibus, digni sunt poena. ●Qui talia agunt digni sunt morte; et non solum qui ea faciunt, sed etiam qui consentiunt facientibus.
111. Par praemium labori. [Binder, Thesaurus 2470] A recompensa corresponde ao trabalho. ■Tal trabalho, tal salário. VIDE: ●Par est fortuna labori. ●Par operae est merces.
112. Par pro pari referto. [Terêncio, Eunuchus 445] Retribui o igual com o igual. ■Como fizer teu compadre, assim lhe faze. ■Amor com amor se paga. ■Aonde se dá, aí se leva. ■Elas por elas. VIDE: ●Fricantem frica. ●Fricantem refrica. ●Par pari refer. ●Par pari refertur.
113. Par super parem non habet potestatem. O igual não tem autoridade sobre o igual. ●Par super parem nullum noscitur primatum habere. [William of Ockham, Dialogus 5.15.1] Sabe-se que o igual não tem nenhuma primazia sobre o seu igual. VIDE: ●Par in parem non habet imperium.
114. Parata pecunia ridet. [E. F. C. Oertel, Auswahl der Schönsten Denk- und Sittensprüche 44] Dinheiro à vista sorri. ■Com dinheiro à vista, toda gente é benquista. ■Dinheiro de contado ganha soldado.
115. Paratae lacrimae insidias, non fletum, indicant. [Publílio Siro] As lágrimas fingidas indicam traição, não choro. ●Paratae lacrimae insidias, non luctum, indicant. As lágrimas fingidas indicam traição, não tristeza.
116. Parati et voluntate et facultatibus. [Divisa] Prontos (a ajudar) com a vontade e com os recursos. ■Prontos para o que der e vier. VIDE: ●Animis opibusque parati.
117. Paratior enim sum vera cognoscere, quam falsa defendere. Estou mais preparado para conhecer a verdade do que para confirmar a mentira.
118. Paratur pax bello. [Cornélio Nepos, Epaminondas 5] Com a guerra prepara-se a paz. ■Boa guerra faz a boa paz. VIDE: ●Paritur pax bello. ●Pax paritur bello. ●Qui desiderat pacem praeparet bellum. ●Si vis pacem, para bellum.
119. Paratus pugnare pro patria. [Divisa] Pronto a lutar pela pátria. VIDE: ●Semper paratus pugnare pro patria.
120. Parce cibo, et serva prudenter; neu parce labori. [Pereira 106] Poupa comida, e guarda com prudência; não poupes trabalho. ■Guarda que comer, não guardes que fazer. ●Parce cibo, et serva prudens; non parce labori. [Medina 594]
121. Parce fatenti. Perdoa a quem confessa. ■Pecado confessado é meio perdoado. VIDE: ●Peccavi, fateor; veniam peto; parce fatenti, Deus!
122. Parce gaudere oportet et sensim queri, totam quia vitam miscet dolor et gaudium. [Fedro, Fabulae 4.18.9] Não há que alegrar-se muito, nem queixar-se demasiado, porque a dor e o prazer andam sempre misturados na vida.
123. Parce mero, cenato parum; non tibi sit vanum surgere post epulas; somnum fuge meridianum. [Regimen Sanitatis Salernitanum, Praefatio 4] Sê parco no vinho, ceia pouco; não te seja difícil levantar-te da mesa depois das refeições; foge do sono do meio-dia.
124. Parce nobis, Domine! [Da liturgia católica], Perdoa-nos, Senhor!
125. Parce, puer, stimulis, et fortius utere loris. [Ovídio, Metamorphoses 2.127] Poupa as esporas, rapaz, e usa as rédeas com mais firmeza.
126. Parce sepulto. [Virgílio, Eneida 3.41] Poupa o morto. ■Paz ao morto! ■Enterrado, perdoado. ●Parce sepultis. [Machado de Assis, A Mulher de Preto 11; Rezende 4774] Poupa os mortos. VIDE: ●De mortuis nil nisi bonum. ●De mortuis nil nisi bene. ●Mortuis non convinciandum. ●Nihil de mortuis nisi bonum.
127. Parcere personis, dicere de vitiis. [Marcial, Epigrammata 10.33.10] Poupar as pessoas, criticar os vícios. VIDE: ●Interficite errores, diligite homines. ●Interficite errores, diligite errantes.
128. Parcere subiectis et debellare superbos. [Virgílio, Eneida 4.853] Poupar os fracos e abater os soberbos. VIDE: ●Hae tibi erunt artes, pacisque imponere morem, parcere subiectis et debellare superbos.
129. Parcit cognatis maculis similibus fera. [Juvenal, Satirae 16.159] O animal feroz não ataca animais com malhas iguais às dele. ■Lobo não come lobo.
130. Parcit quisque malis, perdere vult bonos. [Ausônio, Septem Sapientum Sententiae, Cleobulus 5] Quem poupa os maus quer prejudicar os bons. ■Quem poupa o mau prejudica o bom. VIDE: ●Bonis nocet qui malis parcet. ●Bonis nocet quisquis pepercerit malis. ●Iniuria probos afficit qui malis parcit. ●Minatur innocentibus qui parcit nocentibus. ●Qui parcit nocentibus, innocentes punit.
131. Parcitas et labor. [Divisa do Barão de S.João de Icaraí / Rezende 4778] Economia e trabalho.
132. Parco non deerit prodigus. [Gaal 1422] Ao econômico não faltará o pródigo. ■Depois de um bom poupador, um bom gastador. VIDE: ●Quod parcus quaeres, effundit prodigus heres.
133. Parcus discordat avaro. O econômico é diferente do avarento. VIDE: ●Quantum discordet parcus avaro!
134. Parcus ob heredis curam nimiumque severus assidet insano. [Horácio, Epistulae 1.5.13] Quem poupa e é muito severo consigo por causa de herdeiro tem seu lugar ao lado do insano.
135. Parcus ter miser. [Estobeu / Bernardes, Nova Floresta 1.528] O homem mesquinho é três vezes infeliz.
136. Pardus maculas non deponit. [Grynaeus 389] O leopardo não abandona suas malhas. ■O leopardo não pode mudar suas malhas. ●Pardus maculas nunquam deponit. VIDE: ●Abluis Aethiopem quid frustra? ●Aethiops non albescit. ●Mutare non potest Aethiops pellem suam. ●Mutare non potest pardus varietates suas. ●Si mutare potest Aethiops pellem suam, aut pardus varietates suas, et vos poteritis benefacere cum didiceritis malum. ●Vestem mutare potest Aethiops, faciem non potest.
137. Pareatur necessitati, quam ne di quidem superant. [Schottus, Adagia 24] Submetamo-nos à fatalidade; nem os deuses conseguem vencê-la. VIDE: ●Necessitati nec deus repugnat. ●Necessitati ne dii quidem repugnant. ●Necessitati ne dii quidem ipsi repugnant. ●Necessitati nec Deus ipse repugnat.
138. Parem delinquentis et suasoris culpam esse. [Alciato, Emblemata 174] É igual a culpa do criminoso e do seu mentor. ■Tão ladrão é o que vai ao nabal como o que fica ao portal. VIDE: ●Par culpa delinquentis et suasoris est.
139. Parem gratiam referre. [Freire 141] ■Pagar na mesma moeda. VIDE: ●Fricantem frica. ●Fricantem refrica. ●Par pari refertur. ●Par pari respondere. ●Par pari refer. ●Par pro pari referto. ●Solet a despectis par referri gratia.
140. Parem passis tristitiam facit pati posse. [Sêneca, Epistulae Morales 74] Poder sofrer um mal dá tristeza igual à de tê-lo sofrido. ■O temor sempre suspeita o pior.
141. Parendo vinces. [Divisa] Obedecendo, vencerás.
142. Parens iratus in se est crudelissimus. [Publílio Siro] Um pai zangado é muito cruel consigo mesmo.
143. Parens patriae. [Cícero, In Calpurnium Pisonem 4] O pai da pátria. (=O protetor dos direitos dos cidadãos). VIDE: ●Genitor patriae. ●Pater patriae.