DICIONÁRIO DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER
Home - Introdução - Bibliografia - Abreviaturas
A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U VZ
D1 D2 D3 D4 D5 D6 D7 D8 D9 D10
D10: 1801-1862
1801. Dupliciter peccat, qui se de crimine iactat. [Eiselein 584] Erra duas vezes quem se gaba do seu erro. ■Duas vezes é tolo quem faz mal e o apregoa. VIDE: ●Geminat peccatum, quem delicti non pudet.
1802. Duplum quam alii vident, qui litteras didicerunt. Os que estudaram vêem o dobro que os outros. ●Duplum cernunt, qui litteras didicerunt. Os que estudaram vêem o dobro.
1803. Dura domina cupiditas. A cupidez é uma senhora insensível.
1804. Dura domina iracundia. A ira é uma senhora rude.
1805. Dura est antiqua cum consuetudine pugna. [Binder, Thesaurus 890] É dura a luta com o costume antigo.
1806. Dura iustitia, gratior est venia. A punição é coisa dura; o perdão é mais agradável. ■Perdoar as injúrias é a mais nobre vingança.
1807. Dura lex, sed lex. [Rezende 1480] A lei é dura, mas é a lei. ■Lei é lei. VIDE: ●Durum est, sed ita lex scripta est. ●Lex quamvis dura servanda est. ●Lex quamdiu dura servanda est.
1808. Dura licet faba denti sic salus esurienti. [Stevenson 1198] A fava, embora dura, é a salvação do dente faminto. ■Quem tem fome cardos come. VIDE: ●Anima esuriens et amarum pro dulci sumet.
1809. Dura necessitas. A cruel necessidade. A necessidade é cruel. VIDE: ●Dira Necessitas.
1810. Dura satis miseris memoratio prisca bonorum. [Maximiano, Elegiae 1.291] É bastante duro para os desventurados lembrarem-se da antiga prosperidade. ■Tristeza sobre alegria, dobrada fadiga.
1811. Dura sicut infernus aemulatio. [Vulgata, Cântico 8.6] O zelo do amor é inflexível como o inferno. VIDE: ●Crudelis sicut infernus zelotypia.
1812. Dura tamen molli saxa cavantur aqua. [Ovídio, Ars Amatoria 1.476] Embora sejam duras, as pedras são furadas pela água mole. ■Água mole em pedra dura tanto dá, até que fura. VIDE: ●Decidens scabrum cavat unda tophum. ●Gutta cavat lapidem. ●Gutta cavat lapidem, consumitur anulus usu. ●Longa dies molli saxa peredit aqua.
1813. Dura usu molliora fiunt. As coisas difíceis, com a prática, ficam mais fáceis.
1814. Dura veritas, sed veritas. Verdade dura, mas verdade.
1815. Durae mammae sanum illud esse testatur. [Celso, De Medicina 2.7.16] Seios firmes (na mulher grávida) atestam que (o feto) é saudável.
1816. Durante absentia. [Jur / Black 639] Durante a ausência. Enquanto durar a ausência.
1817. Durante bene placito. [Jur / Black 639] Enquanto durar a satisfação do concedente. (=A expressão opõe-se a quamdiu se bene gesserit).
1818. Durante dolore. Enquanto permanecer a dor.
1819. Durante minore aetate. [Bacon, Henricus Septimus 7.9] Durante a menoridade.
1820. Durante viduitate. [Jur / Broom 142] Durante a viuvez. Enquanto durar a viuvez.
1821. Durante vita. [Jur / Black 639] Enquanto houver vida. Durante a vida.
1822. Durat opus vatum. [Ovídio, Amores 3.9.29] A obra dos poetas é duradoura.
1823. Durate atque exspectate cicadas. [Juvenal, Satirae 9.69] Sede pacientes e esperai a volta das cigarras. ■Tempos melhores virão.
1824. Durate, et vosmet rebus servate secundis. [Virgílio, Eneida 1.207] Sede pacientes, e reservai-vos para os dias favoráveis.
1825. Durent in laetitia, volent in tristitia. [Inscrição em quadrante solar] Que as horas durem na alegria, e passem voando na tristeza.
1826. Duris dura frango. [Rezende 1484] Quebro o duro com o duro. ●Duris dura franguntur. O duro se quebra com o duro. VIDE: ●Patientia dura frango.
1827. Durissimae cervicis sis populus. [Vulgata, Deuteronômio 9.6] Tu és um povo de cerviz duríssima.
1828. Duritia silicis nullis magis quam ferientibus nota est. [Sêneca, De Vita Beata 27.3] A dureza da pedra a ninguém é mais conhecida do que aos que nela batem.
1829. Durius in terris nihil est quod vivat amante. [Propércio, Elegiae 2.16.9] Nada há que viva na terra mais cruel do que uma namorada.
1830. Duro flagello mens rectius docetur. [Grynaeus 211] A cabeça aprende melhor com duras penas. ■Siso em prosperidade raramente se acha. ■Bolsa vazia e casa acabada fazem o homem sisudo, mas tarde. VIDE: ●Durum flagellum est paedagogus ingenii. ●Graves casus docent rectissime. ●Nocumentum, documentum.
1831. Duro nodo durus quaerendus est cuneus. [DAPR 483] Para um nó duro deve-se buscar uma cunha dura. ■A pão duro, dente agudo. ■Para velhaco, velhaco e meio. ■Um prego empurra outro. ■A lima lima a lima. VIDE: ●Cuneus cuneum trudit. ●Malo arboris nodo, malus cuneus requirendus. ●Malo nodo, malus quaerendus cuneus. ●Quaerendus cuneus est malus trunco malo.
1832. Duros vincit patientia casus. A paciência vence a sorte adversa. ■A paciência é ungüento para todas as chagas. ●Duros vincit constans patientia casus.
1833. Durum ad nutum alterius ambulare. É duro andar sob a vontade de outrem. VIDE: ●Durum tibi videtur ad nutum alterius ambulare, et omne proprium sentire omottere.
1834. Durum apud amentes prudenti multa profari. [Apostólio 4.56] É desagradável ao homem ajuizado falar muito entre insensatos. ■Deus me dê contenda com quem me entenda. VIDE: ●Molestum est sapientem apud stultos loqui.
1835. Durum durum destruit. [DAPR 264] O duro destrói o duro. ■Duro com duro não faz bom muro. VIDE: ●Durum et durum non faciunt murum. ●Mons cum monte non miscetur. ●Testa colliditur testae.
1836. Durum est lambere mel super spinas. É duro lamber o mel quando ele está em cima de espinhos.
1837. Durum est me tibi quod petis negare. [Marcial, Epigrammata 8.76.7] A mim, é duro negar-te o que pedes.
1838. Durum est natare contra impetum fluminis. [Bebel, Adagia Germanica] É duro nadar contra a corrente do rio. ■Contra a força não há resistência.
1839. Durum est negare, superior cum supplicat. [Publílio Siro] É difícil negar, quando alguém maior do que nós faz um pedido. ■Rogos de rei mandados são. ■Rogo de grande mandamento é. ●Durum est denegare superiori, cum debeas supplicare. É difícil recusar ao mais forte, quando se precisa suplicar.
1840. Durum est omnibus placere. [James Kelly / Stevenson 1810] É difícil agradar a todos. ■Ninguém pode agradar a todos. VIDE: ●Difficile omnibus placere. ●In vanum laborat qui omnibus placere contendit.
1841. Durum est tibi contra stimulum calcitrare. [Vulgata, Atos 9.5; 26.14] Dura coisa é para ti recalcitrar contra o aguilhão. VIDE: ●Adversus stimulos calces iaces. ●Calcitrare contra acumina. ●Contra stimulum calcitrare. ●Contra stimulos calces iacere. ●Inscitia est adversum stimulum calces. ●Ne contra stimulum calcitres.
1842. Durum est, sed ita lex scripta est. [Ulpiano, Digesta 40.9.12.1] É duro, mas assim está escrita a lei. VIDE: ●Dura lex, sed lex. ●Ita lex scripta est. ●Quod quidem perquam durum est, sed ita lex scripta est.
1843. Durum et durum non faciunt murum. [Burton, The Anatomy of Melancholy 71] Duro e duro não fazem muro. ■Duro com duro não faz bom muro. ■Dois bicudos não se beijam. VIDE: ●Durum durum destruit.
1844. Durum et indomitum cor. [S.Tomás de Aquino, In Lucam 8.2] Coração duro e indomável. VIDE: ●Cor hominum indomitum.
1845. Durum etiam facilem facit assuetudo laborem. [Dionísio Catão, Monosticha, Appendix 70] A prática torna fácil até o trabalho pesado.
1846. Durum flagellum est paedagogus ingenii. [Grynaeus 211] A calamidade é o professor do talento. ■A necessidade faz o sapo pular. ■Mais ensina a necessidade que dez anos de universidade. ●Durum flagellum est paedagogus ingens. A calamidade é um grande professor. VIDE: ●Artis magistra necessitas. ●Duro flagello mens rectius docetur. ●Mater artium est necessitas. ●Graves casus docent rectissime.●Necessitas artis magistra. ●Necessitas magistra. ●Nullus praestantior doctor est necessitate.
1847. Durum! sed levius fit patientia quidquid corrigere est nefas. [Horácio, Carmina 24.19] É duro! Mas fica mais leve pela paciência tudo aquilo que não se pode modificar. ■O que não pode al ser deves sofrer. VIDE: ●Feras, non culpes, quod mutari non potest. ●Optimum est pati quod emendare non possis.
1848. Durum telum necessitas. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 4.28.5] A necessidade é uma arma cruel. VIDE: ●Ingens telum necessitas.
1849. Durum tibi videtur ad nutum alterius ambulare, et omne proprium sentire omittere. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 3.49.5] Duro reputas de outrem ir andando à vontade, omitindo, abandonando, todo próprio alvedrio. [Tradução de Afonso Celso] Por isso te parece cousa dura andar pendente da vontade de outrem, e deixar teu próprio parecer. [Tradução de J. I. Roquette] VIDE: ●Durum ad nutum alterius ambulare.
1850. Durus alloquiis. [Manúcio, Adagia 856] Um homem inexorável.
1851. Durus est hic sermo, et quis potest eum audire? [Vulgata, João 6.61] Essa linguagem é dura, e quem pode ouvi-la?
1852. Dux atque imperator vita mortalium animus est. [Salústio, Bellum Iugurthinum 1] O espírito é o guia e o árbitro da vida humana.
1853. Dux bonus bonum reddit comitem. [Pereira 101] O bom guia faz o bom companheiro. ■Bom mestre, bom discípulo. ■O bom amo faz o bom criado. VIDE: ●Bonus dux bonum reddit comitem. VIDE: ●Qui bene ducit, bene sequi facit. ●Qui bonum se praebet ducem, is facit ut alii bene sequantur.
1854. Dux ego vester eram. [Virgílio, Eclogae 8.38] Eu era o vosso guia.
1855. Dux erat ille ducum. [Ovídio, Heroides 8.46] Ele era chefe de chefes.
1856. Dux femina facti. [Virgílio, Eneida 1.364] O autor do acontecimento é uma mulher. ■Cherchez la femme. VIDE: ●Tanti dux femina facti.
1857. Dux gregis. [Tibulo, Elegiae 1.10.10] O guia do rebanho. O pastor. O chefe do grupo.
1858. Dux malorum femina. Haec scelerum artifex obsidet animos. [Sêneca, Hippolytus 559] A mulher é a causa dos males. Essa instigadora de crimes se apodera dos nossos sentimentos.
1859. Dux viae lanterna est. [Schrevelius 1171] A lanterna é o guia da estrada.
1860. Dux vitae dea voluptas. [Lucrécio, De Rerum Natura 2.172] O condutor da vida é a deusa do prazer.
1861. Dux vitae ratio. [Divisa] A razão é o guia da vida.
1862. Dux vivendi natura. A natureza é o guia da vida. VIDE: ●Natura optima dux bene vivendi.