DICIONÁRIO DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS

Compilado por HENERIK KOCHER

Home - Introdução - Bibliografia - Abreviaturas

A  B  C  D  E  F  G  H  I  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  VZ

D1  D2  D3  D4  D5  D6  D7  D8  D9  D10

D10: 1801-1862

1801. Dupliciter peccat, qui se de crimine iactat. [Eiselein 584] Erra duas vezes quem se gaba do seu erro. Duas vezes é tolo quem faz mal e o apregoa. VIDE: Geminat peccatum, quem delicti non pudet.

1802. Duplum quam alii vident, qui litteras didicerunt. Os que estudaram vêem o dobro que os outros. Duplum cernunt, qui litteras didicerunt. Os que estudaram vêem o dobro.

1803. Dura domina cupiditas. A cupidez é uma senhora insensível.

1804. Dura domina iracundia. A ira é uma senhora rude.

1805. Dura est antiqua cum consuetudine pugna. [Binder, Thesaurus 890] É dura a luta com o costume antigo.

1806. Dura iustitia, gratior est venia. A punição é coisa dura; o perdão é mais agradável. Perdoar as injúrias é a mais nobre vingança.

1807. Dura lex, sed lex. [Rezende 1480] A lei é dura, mas é a lei. Lei é lei. VIDE: Durum est, sed ita lex scripta est. Lex quamvis dura servanda est. Lex quamdiu dura servanda est.

1808. Dura licet faba denti sic salus esurienti. [Stevenson 1198] A fava, embora dura, é a salvação do dente faminto. Quem tem fome cardos come. VIDE: Anima esuriens et amarum pro dulci sumet.

1809. Dura necessitas. A cruel necessidade. A necessidade é cruel. VIDE: Dira Necessitas.

1810. Dura satis miseris memoratio prisca bonorum. [Maximiano, Elegiae 1.291] É bastante duro para os desventurados lembrarem-se da antiga prosperidade. Tristeza sobre alegria, dobrada fadiga.

1811. Dura sicut infernus aemulatio. [Vulgata, Cântico 8.6] O zelo do amor é inflexível como o inferno. VIDE: Crudelis sicut infernus zelotypia.

1812. Dura tamen molli saxa cavantur aqua. [Ovídio, Ars Amatoria 1.476] Embora sejam duras, as pedras são furadas pela água mole. Água mole em pedra dura tanto dá, até que fura. VIDE: Decidens scabrum cavat unda tophum. Gutta cavat lapidem. Gutta cavat lapidem, consumitur anulus usu. Longa dies molli saxa peredit aqua.

1813. Dura usu molliora fiunt. As coisas difíceis, com a prática, ficam mais fáceis.

1814. Dura veritas, sed veritas. Verdade dura, mas verdade.

1815. Durae mammae sanum illud esse testatur. [Celso, De Medicina 2.7.16] Seios firmes (na mulher grávida) atestam que (o feto) é saudável.

1816. Durante absentia. [Jur / Black 639] Durante a ausência. Enquanto durar a ausência.

1817. Durante bene placito. [Jur / Black 639] Enquanto durar a satisfação do concedente. (=A expressão opõe-se a quamdiu se bene gesserit).

1818. Durante dolore. Enquanto permanecer a dor.

1819. Durante minore aetate. [Bacon, Henricus Septimus 7.9] Durante a menoridade.

1820. Durante viduitate. [Jur / Broom 142] Durante a viuvez. Enquanto durar a viuvez.

1821. Durante vita. [Jur / Black 639] Enquanto houver vida. Durante a vida.

1822. Durat opus vatum. [Ovídio, Amores 3.9.29] A obra dos poetas é duradoura.

1823. Durate atque exspectate cicadas. [Juvenal, Satirae 9.69] Sede pacientes e esperai a volta das cigarras. Tempos melhores virão.

1824. Durate, et vosmet rebus servate secundis. [Virgílio, Eneida 1.207] Sede pacientes, e reservai-vos para os dias favoráveis.

1825. Durent in laetitia, volent in tristitia. [Inscrição em quadrante solar] Que as horas durem na alegria, e passem voando na tristeza.

1826. Duris dura frango. [Rezende 1484] Quebro o duro com o duro. Duris dura franguntur. O duro se quebra com o duro. VIDE: Patientia dura frango.

1827. Durissimae cervicis sis populus. [Vulgata, Deuteronômio 9.6] Tu és um povo de cerviz duríssima.

1828. Duritia silicis nullis magis quam ferientibus nota est. [Sêneca, De Vita Beata 27.3] A dureza da pedra a ninguém é mais conhecida do que aos que nela batem.

1829. Durius in terris nihil est quod vivat amante. [Propércio, Elegiae 2.16.9] Nada há que viva na terra mais cruel do que uma namorada.

1830. Duro flagello mens rectius docetur. [Grynaeus 211] A cabeça aprende melhor com duras penas. Siso em prosperidade raramente se acha. Bolsa vazia e casa acabada fazem o homem sisudo, mas tarde. VIDE: Durum flagellum est paedagogus ingenii. Graves casus docent rectissime. Nocumentum, documentum.

1831. Duro nodo durus quaerendus est cuneus. [DAPR 483] Para um nó duro deve-se buscar uma cunha dura. A pão duro, dente agudo. Para velhaco, velhaco e meio. Um prego empurra outro. A lima lima a lima. VIDE: Cuneus cuneum trudit. Malo arboris nodo, malus cuneus requirendus. Malo nodo, malus quaerendus cuneus. Quaerendus cuneus est malus trunco malo.

1832. Duros vincit patientia casus. A paciência vence a sorte adversa. A paciência é ungüento para todas as chagas. Duros vincit constans patientia casus.

1833. Durum ad nutum alterius ambulare. É duro andar sob a vontade de outrem. VIDE: Durum tibi videtur ad nutum alterius ambulare, et omne proprium sentire omottere.

1834. Durum apud amentes prudenti multa profari. [Apostólio 4.56] É desagradável ao homem ajuizado falar muito entre insensatos. Deus me dê contenda com quem me entenda. VIDE: Molestum est sapientem apud stultos loqui.

1835. Durum durum destruit. [DAPR 264] O duro destrói o duro. Duro com duro não faz bom muro. VIDE: Durum et durum non faciunt murum. Mons cum monte non miscetur. Testa colliditur testae.

1836. Durum est lambere mel super spinas. É duro lamber o mel quando ele está em cima de espinhos.

1837. Durum est me tibi quod petis negare. [Marcial, Epigrammata 8.76.7] A mim, é duro negar-te o que pedes.

1838. Durum est natare contra impetum fluminis. [Bebel, Adagia Germanica] É duro nadar contra a corrente do rio. Contra a força não há resistência.

1839. Durum est negare, superior cum supplicat. [Publílio Siro] É difícil negar, quando alguém maior do que nós faz um pedido. Rogos de rei mandados são. Rogo de grande mandamento é. Durum est denegare superiori, cum debeas supplicare. É difícil recusar ao mais forte, quando se precisa suplicar.

1840. Durum est omnibus placere. [James Kelly / Stevenson 1810] É difícil agradar a todos. Ninguém pode agradar a todos. VIDE: Difficile omnibus placere. In vanum laborat qui omnibus placere contendit.

1841. Durum est tibi contra stimulum calcitrare. [Vulgata, Atos 9.5; 26.14] Dura coisa é para ti recalcitrar contra o aguilhão. VIDE: Adversus stimulos calces iaces. Calcitrare contra acumina. Contra stimulum calcitrare. Contra stimulos calces iacere. Inscitia est adversum stimulum calces. Ne contra stimulum calcitres.

1842. Durum est, sed ita lex scripta est. [Ulpiano, Digesta 40.9.12.1] É duro, mas assim está escrita a lei. VIDE: Dura lex, sed lex. Ita lex scripta est. Quod quidem perquam durum est, sed ita lex scripta est.

1843. Durum et durum non faciunt murum. [Burton, The Anatomy of Melancholy 71] Duro e duro não fazem muro. Duro com duro não faz bom muro. Dois bicudos não se beijam. VIDE: Durum durum destruit.

1844. Durum et indomitum cor. [S.Tomás de Aquino, In Lucam 8.2] Coração duro e indomável. VIDE: Cor hominum indomitum.

1845. Durum etiam facilem facit assuetudo laborem. [Dionísio Catão, Monosticha, Appendix 70] A prática torna fácil até o trabalho pesado.

1846. Durum flagellum est paedagogus ingenii. [Grynaeus 211] A calamidade é o professor do talento. A necessidade faz o sapo pular. Mais ensina a necessidade que dez anos de universidade. Durum flagellum est paedagogus ingens. A calamidade é um grande professor. VIDE: Artis magistra necessitas. Duro flagello mens rectius docetur. Mater artium est necessitas. Graves casus docent rectissime.Necessitas artis magistra. Necessitas magistra. Nullus praestantior doctor est necessitate.

1847. Durum! sed levius fit patientia quidquid corrigere est nefas. [Horácio, Carmina 24.19] É duro! Mas fica mais leve pela paciência tudo aquilo que não se pode modificar. O que não pode al ser deves sofrer. VIDE: Feras, non culpes, quod mutari non potest. Optimum est pati quod emendare non possis.

1848. Durum telum necessitas. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 4.28.5] A necessidade é uma arma cruel. VIDE: Ingens telum necessitas.

1849. Durum tibi videtur ad nutum alterius ambulare, et omne proprium sentire omittere. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 3.49.5] Duro reputas de outrem ir andando à vontade, omitindo, abandonando, todo próprio alvedrio. [Tradução de Afonso Celso] Por isso te parece cousa dura andar pendente da vontade de outrem, e deixar teu próprio parecer. [Tradução de J. I. Roquette] VIDE: Durum ad nutum alterius ambulare.

1850. Durus alloquiis. [Manúcio, Adagia 856] Um homem inexorável.

1851. Durus est hic sermo, et quis potest eum audire? [Vulgata, João 6.61] Essa linguagem é dura, e quem pode ouvi-la?

1852. Dux atque imperator vita mortalium animus est. [Salústio, Bellum Iugurthinum 1] O espírito é o guia e o árbitro da vida humana.

1853. Dux bonus bonum reddit comitem. [Pereira 101] O bom guia faz o bom companheiro. Bom mestre, bom discípulo. O bom amo faz o bom criado. VIDE: Bonus dux bonum reddit comitem. VIDE: Qui bene ducit, bene sequi facit. Qui bonum se praebet ducem, is facit ut alii bene sequantur.

1854. Dux ego vester eram. [Virgílio, Eclogae 8.38] Eu era o vosso guia.

1855. Dux erat ille ducum. [Ovídio, Heroides 8.46] Ele era chefe de chefes.

1856. Dux femina facti. [Virgílio, Eneida 1.364] O autor do acontecimento é uma mulher. Cherchez la femme. VIDE: Tanti dux femina facti.

1857. Dux gregis. [Tibulo, Elegiae 1.10.10] O guia do rebanho. O pastor. O chefe do grupo.

1858. Dux malorum femina. Haec scelerum artifex obsidet animos. [Sêneca, Hippolytus 559] A mulher é a causa dos males. Essa instigadora de crimes se apodera dos nossos sentimentos.

1859. Dux viae lanterna est. [Schrevelius 1171] A lanterna é o guia da estrada.

1860. Dux vitae dea voluptas. [Lucrécio, De Rerum Natura 2.172] O condutor da vida é a deusa do prazer.

1861. Dux vitae ratio. [Divisa] A razão é o guia da vida.

1862. Dux vivendi natura. A natureza é o guia da vida. VIDE: Natura optima dux bene vivendi.

Ao TOPO