PROVÉRBIOS LATINOS
Introdução
A
B
C
D
E
F
G
H
I
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
Home
O
O
fallacem hominum spem!
Quem espera, desespera.
Too much hope deceives.
L'espérance est trompeuse.
Quien espera,
desespera.
Chi vive sperando, morrà digiunando.
La speranza è fallace.
Homo esperas, morto aperas.
Oblata occasione, vel iustus perit.
Arca aberta, o justo peca.
A ocasião faz o ladrão.
An open door may tempt a
saint.
Coffre ouvert fait pécher le juste même.
La porte ouverte tente le saint.
Okazo faras ŝteliston.
Oblatam
occasionem arripe.
Apanha a ocasião por um cabelo.
Seize the favourable
opportunity.
Saisir la balle au bond.
Asir la ocasión por los cabellos.
Prende la palla al balzo.
Okazon kaptu ĉe l’ kapo, ĉar la vosto estas
glita.
Kiu okazon forŝovas, ĝin jam ne retrovas.
Obscurum
vestis contegit ampla genus.
Com bom traje se encobre ruim linhagem.
A roupa faz o homem.
Good clothes open all doors.
The tailor makes the man.
L'habit, c'est l'homme.
La robe fait l'homme.
Kiun vesto ornamas,
tiun homoj ekamas.
Obsequatur
denti superambula lingua dolenti.
Lá vai a língua, onde grita o dente.
A língua bate onde dói
o dente.
The tongue always touches the aching tooth.
La langue va où la dent
fait mal.
Alláva la lengua do duele la muela.
La lingua batte dove il dente duole.
Kie dento
doloras, tien iras la lango.
Obsequium
amicos, veritas odium parit.
Mal me querem minhas comadres, porque lhes digo verdades.
Truth breads hatred.
Vérité engendre haine.
Kiu diras la veron, havas suferon.
Obtegit exiles candida mappa cibos.
Comida de fidalgos, pouca em
mantéis brancos.
Occasio
furem facit.
A ocasião faz o ladrão.
Opportunity makes the
thief.
L'occasion fait le larron.
La ocasión hace el
ladrón.
L’occasione fa l’uomo ladro.
Okazo faras ŝteliston.
Occasionem
rapere prudentis est.
Quando o bem te chegar, mete-o em casa.
When fortune smiles on
you, take advantage.
Il faut prendre la fortune aux cheveux.
Cuando viene el bien, mételo en tu casa.
Mientras dura el buen tiempo, aprovecharlo.
La fortuna va afferrata pei capelli.
Occasione perduta non si ritrova più.
Okazon
kaptu ĉe l’ kapo, ĉar la vosto estas glita.
Occidit miseros crambe repetita magistros.
De amigo reconciliado e de caldo requentado, nunca bom bocado.
Take heed of meat twice
boiled.
La soupe réchauffée ne vaut rien.
Amigo reconciliado,
enemigo doblado.
Ni amigo reconciliado,ni pastel recalentado.
Cavolo riscaldato non fu mai buono.
Ne fidu amikon, kiu havas jam flikon.
Timu lupon
edukitan kaj malamikon repacigitan.
Occurrunt homines, nequeunt occurrere montes.
Os homens se encontram, e não os
montes.
Friends may meet, but
mountains never greet.
Les hommes se rencontrent, et le montagnes non.
Topanse los hombres y no los montes.
I monti stan fermi e le persone camminano.
Ne venas mont’ al monto, sed homo homon renkontas.
Oculi
sunt in amore duces.
Olhos que vêem, coração que
deseja.
The eye lets in love.
L'oeil est le conducteur
de l'amour.
El amor entra por los ojos.
L’occhio attira l’amore.
Al koro penetro per okula fenestro.
Oculis
magis habenda fides quam auribus.
Os olhos merecem mais fé que os ouvidos.
Ver para crer.
Seeing is believing.
Les yeux ont plus de crédit que les oreilles.
Más bien creen los hombres en lo que ven que en lo que oyen.
Gli occhi hanno più credenza che le orecchie.
Unu vido taǔgas pli ol dek aǔdoj.
Ne kredu al
orelo, kredu al okulo.
Oculum
pro oculo, (et) dentem pro dente.
Olho por olho, dente por dente.
Tooth for tooth, eye
for eye.
Oeil pour oeil, dent pour dent.
Ojo por ojo, diente
por diente.
Occhio per occhio, dente per dente.
Okulon pro
okulo, kaj denton pro dento.
Oculus animi index.
Os olhos são o espelho da alma.
The eye is the mirror
of the soul.
Les yeux sont le miroir de
l'âme.
Los ojos son el espejo del alma.
L’occhio è lo
specchio dell’anima.
De l' koro spegulo
estas la okulo.
Oculus
domini saginat equum. / Oculus domini maxime pinguem facit equum.
O olho do dono engorda o cavalo.
Mais faz a vista do amo que as suas mãos.
The master's eyes makes
the horse fat.
L'oeil du maître engraisse
le cheval.
El ojo del amo engorda el caballo.
L’occhio del padrone
ingrassa il cavalo.
Okulo de mastro pli ol beno de pastro.
Mastro en vojo - servantoj en ĝojo.
Oderunt peccare boni virtutis amore, oderunt peccare mali formidine
poenae.
Sem espora e sem freio, não há
cavalo bom.
Odi
feminas litteratas.
Mulher que fala latim não tem bom fim.
Take heed of a young
wench, a prophetess, and a Latin woman.
Femme qui parle le latin
n'est pas bonne à tenir.
Odi puerulos praecoci sapientia.
O que cedo amadurece, cedo apodrece.
Reniego de la uva que en agraz madura.
Oleum camino addere.
Pôr lenha na fogueira.
To add fuel to the fire.
Jeter de l'huile sur
le feu.
Echar leña al fuego.
Buttar olio sul fuoco.
Oleum et
operam perdidi.
Perdeu a mecha e o sebo.
J’ai perdu mon huile et ma
peine.
Perdió rocín y
manzanas.
Ollula
tam crebro fertur ad aquam, quod fracta refertur.
Cântaro que muitas vezes vai à fonte, ou deixa lá a asa ou a fronte.
A pitcher that goes
often to the well, is broken at last.
Tant va la cruche à l'eau,
qu'à la fin elle se casse.
Tanto baja el cántaro
al agua, hasta que se quiebra.
Tantas vecesva el cántaro a la fuente, que al fin se quiebra.
Tante volte al pozzo va la secchia, ch’ella vi lascia il manico o l’orecchia.
Longe ĉerpas la
kruĉo, ĝis ĝi fine rompiĝas.
Omne
commodum cum suo onere pertransit.
Não há honra sem trabalho.
Without pains no gains.
Nul bien sans peine.
No hay bien sin trabajo.
Ogni agio porta seco il suo
disagio.
Ne venas honoro sen laboro.
Omne
ignotum pro magnifico.
O desconhecido sempre parece sublime.
Ĉio transmara estas ĉarma kaj kara.
Omne in
amore malum leve est.
Pé de galinha não mata pinto.
The kick of the dam
does not hurt the colt.
Coup de pied de l’ânesse
ne blesse pas l’âne.
Coces de garañon para la yegua cariños son.
Calcio di cavallo no fece mai male a puledro.
Bato de patrino ne longe doloras.
Omne
initium difficile. / Omne initium grave.
Todo começo é difícil.
Beginnings are always hard.
Il n'y a si difficile que
le commencement.
Todos los comienzos son lentos.
Ogni principio è difficile.
Ĉiu komenco estas malfacila.
Omne
nimium nocet.
Tudo que é demais prejudica.
Too much of a thing is
good for nothing.
Le surplus rompt le
couvercle.
Demasiado y demasiado poco pierde todo juego.
Ogni troppo stroppia.
Ĉio supermezura
estas terura.
Omne
novum carum, vilescit cotidianum.
Toda coisa nova apraz.
Everything new is fine.
Tout nouveau paraît beau.
Todo lo nuevo agrada.
Di novello, tutto è bello.
Ĉion novan oni ŝatas, malnovan oni
forbatas.
Omne
trinum perfectum.
Três foi a conta que Deus fez.
All good things go by
threes.
Toutes les bonnes
choses sont au nombre de trios.
Los números ímpares son gratos a los dioses.
Ogni trino è perfetto.
Omnes
eodem patre nati.
Somos todos filhos de Adão e Eva.
Adam's sons, conceived
all and born in sin.
Tous furent d'Ève et
d'Adam.
Todos somos hijos de Adán.
Tutti siamo figli di Adamo ed Eva.
Mi ankaŭ lokon sur la tero okupas.
Omnes sibi
prius quam alteri esse volunt. / Omnes sibi melius esse malunt, quam alteri.
Cada qual puxa a brasa para sua sardinha.
Ĉiu mano al si altiras.
Omnes viae ad Romam ferunt.
Todos os caminhos levam a Roma.
There are many road
that lead to Rome.
Tout chemin mène à Rome.
Por todas partes se
va a Roma.
Tutte le strade conducono a Roma.
Ĉiuj vojoj kondukas al Romo.
Omnia
affert tempus.
O tempo tudo traz.
Time and straw make
medlars ripe.
Avec le temps et la paille
les nèfles mûrissent.
Omnia
bona sunt, clausula quando bona est.
Bem está o que bem acaba.
If the end is well, all
is well.
Tout est bien, qui finit bien.
Bien está lo que bien
acaba.
Tutto è bene quel che finisce bene.
Fino bona, ĉio
bona.
Omnia
cinis aequat. / Omnia mors aequat.
A morte a todos iguala.
Tanto morre o papa como quem não tem capa.
Death makes equal the high and low.
Mort n'épargne ni
petit, ni grand.
La muerte mide a todos con el mismo rasero.
La morte batte con uguale piè alle
porte dei poveri e dei rè.
Kapoj diferencas, kranioj egalas.
La morto ne distingas, ĉiujn egale atingas.
Omnia eveniunt, ut sunt humana.
Tudo pode ser, sem ser milagre.
Omnia
fert aetas. / Omnia fert tempus.
Com o tempo maduram as uvas.
Time and straw make
medlars ripe.
Avec le temps et la paille, les nèfles mûrissent.
Con el tiempo y la paja se maduran las nísperas.
Col tempo e con la paglia maturano le nespole.
Omnia
homo statuit, Deus optimus omnia condet.
O homem põe, e Deus dispõe.
O homem quer, e Deus manda.
Man proposes, God disposes.
L'homme propose, Dieu dispose.
Homo proponas, Dio disponas.
Omnia
nimia nocent.
Todo excesso prejudica.
Too much o fone thing is good for nothing.
L’excès en tout est un
défaut.
Toda demasia enfada y hastía.
L’abondanza genera fastidio.
De superfluo malboniĝas la ĝuo.
Omnia
praetereunt praeter amare Deum.
Tudo acaba, menos amar a Deus.
Todo acaba, sino el
amar a Dios.
Tout passe sauf aimer Dieu.
Tutto passa
fuorché amare Dio.
Ĉio havas finon.
Omnia
qui reticet, munera pacis habet.
Quem cala não quer barulho.
Gardu vin du baroj: lipoj kaj dentaroj.
Omnia
rara, cara.
O que é raro é caro.
Whatever is rare is
also expensive.
La rareté augmente le
prix.
La carencia de una cosa le da precio.
Le cose rare son le più care.
Omnia si perdas, famam servare memento.
Perca-se tudo, menos a honra.
Antes pobreza honrada
que riqueza roubada.
Better a good name than riches.
Mieux vaut trésor
d’honneur que d’or.
Mejor en paz con pobreza que turbación con riqueza.
È meglio morire con onore che vivere con vergogna.
Mono perdita, nenio perdita - honoro perdita, ĉio
perdita.
Omnia
tempus habent.
Tudo tem seu tempo, e os nabos no
Advento.
Every thing has its
time.
Chaque chose a son temps.
Cada cosa en su tiempo, y nabos en Adviento.
Ogni cosa ha il suo
tempo.
Per tutto v’è il suo tempo.
Ŝiru rozojn en somero, ĉar en vintro ili ne
estas.
Omnia
tempus revelat.
O tempo corre e tudo descobre.
Time discloses all.
Le temps ouvre.
El tiempo lo descubre
todo.
Il tempo scuopre ogni cosa.
Tempo toleras, sed vero aperas.
La tempo ĉiam malkaŝas la veron.
Omnia vincit amor.
O amor tudo vence.
Love rules his kingdom
without a sword.
Amour vainc tout.
El amor todo lo vence.
Tutto vince amor.
Amo ĉion venkas.
Omnibus
obsequium praestabis, ut omnis honoret te bonus, et
a nullo dedecoreris malo.
Honra ao bom, para que te honre, e ao mal, para que não te desonre.
Al Dio
plaĉu, sed sur diablon ne kraĉu.
Omnis
amat care proprias merces phalerare.
Cada bufarinheiro louva seus
alfinetes.
Every pedlar praises his
needles.
Chacun mercier prise ses aiguilles et son panier.
Cada buhonero alaba
sus cuchillos.
Ogni mercante loda la sua mercanzia.
Ĉiu vulpo sian voston laŭdas.
Omnis coacta res molesta est.
Amor adquirido a pau sempre é mau.
Forced love does not
last.
Chose contrainte ne fut jamais sainte.
Lo hecho a la fuerza
no vale una berza.
Cosa fatta per forza non vale un scorza.
Perforta amo estas plej forta malamo.
Kiom ajn oni penas,
per forto plaĉo ne venas.
Omnis
improbitatis mater est avaritia.
A cobiça é a raiz de todos os
males.
Quand tous les vices sont
vieux, l'avarice est encore jeune.
Covetousness is the root of all
evil.
La codicia es la raíz
de todos los pecados.
De’ vizi è regina l’avarizia.
Omnis
labor optat praemium.
Todo trabalho merece recompensa.
The labourer is worthy of
his hire.
Tout travail mérite
salaire.
Obra hecha dinero espera.
Ogni fatica merita ricompensa.
Ĉiu laboro meritas salajron.
Omnis
potestas impatiens consortis erit.
Mandar não quer par.
Love and lordship like
no fellowship.
Amour et seigneurerie ne
vont pas de compagnie.
Du sinjoroj en unu bieno, du mastrinoj ĉe unu
kameno, neniam vivas sen reciproka malbeno.
Omnium
malorum origo otium.
A ociosidade é a mãe de todos os vícios.
Idleness is the root of
all evil.
L'oisivité est la mère de tous les vices.
La ociosidad es madre de los vicios.
L’ozio è il padre di tutti i vizi.
Senlaboreco estas
patrino de ĉiuj malvirtoj.
Omnium
rerum copia difluere.
Nadar na abundância.
To roll in plenty.
Nager dans l'abondance.
Omnium
rerum, heus, vicissitudo est.
É redondo o mundo; quem não sabe nadar, vai ao fundo.
The world is a ladder,
for some to go up and some down.
Le monde est rond, qui ne
sait nager va au fond.
Este mundo es golfo
redondo: quien no sabe nadar vase al hondo.
Il mondo è rotondo e chi non sa nuotare va a fondo.
Sorto donas favoron,
sorto donas doloron.
Onus est
honos.
Como me cresceram os favores, logo me recresceram as dores.
Great honours are great
burdens.
Qui sont en grands honneurs, molestés sont de mieux.
Como me crecieron los
honores, me crecieron los dolores.
Chi ha gli onori ne porta i pesi.
Ju pli da honoro, des pli da laboro.
Opera pro
pecunia.
Tal salário, tal
trabalho.
As the pay, so the work.
Selon l'argent, la
besogne.
El trabajo según la paga.
Secondo la paga, il lavoro.
Kia pago, tia ago.
Operatio
fere idem est atque oratio.
Trabalhar é orar.
They that work not, cannot pray.
Qui travaille, prie.
El trabajo es una plegaría.
Il lavorare è un mezzo orare.
Preĝu kore kaj
laboru fervore.
Oportet
esse ut vivas, non vivere ut edas.
Come para viver, pois não vives para comer.
Live not to eat, but
eat to live.
Il ne faut manger que pour se garder de mourir.
Se debe comer para
vivir, no vivir para comer.
Si deve mangiar per vivere, non vivere per mangiare.
Oni devas manĝi
por vivi, ne vivi por manĝi.
Optat
ephippia bos piger, optat arare caballus.
Ninguém está contente com sua sorte.
Optima
citissime pereunt.
O que é bom não dura.
O que é bom dura pouco.
All good things must come
to an end.
Il n'est si bonne compagnie qui ne se quitte.
Optimi
natatores saepius submerguntur.
O melhor nadador se afoga.
Good swimmers at last are
drowned.
Bons nageurs sont à la fin noyés.
El mejor nadador se ahoga.
I più destri nuotatori sogliono morire annegati.
Eĉ
plej bonan ŝipon malbonigas la ventoj.
Optimum
est pati, quod emendare non possis.
O que não pode al ser, deve-se
sofrer.
What can't be cured, must
be endured.
Suporte sans te plaindre ce qui ne peut être changé.
Il faut laisser courir le vent par-dessus les tuiles.
Súfrase y no se reprenda
lo que excusar no se puede.
Sopporta e non biasimare, quel che
non puoi cambiare.
Se devigas neceso, faru kun kareso.
Optimus
orandi magister necessitas.
A necessidade conduz a Deus.
Need makes virtue.
Dans la nécessité on a recours à Dieu.
La necesidad conduce
a Dios.
La necessità conduce a Dio.
Bezono estas plej
forta ordono.
Opus
laudat artificem. / Opus artificem probat.
Pela obra se conhece o obreiro.
The workman is known by
his work.
L'oeuvre l'ouvrier découvre.
À l'oeuvre on connaît
l'artisan.
La habilidad del artífice se conoce en su obra.
All’opera si conosce il maestro.
Faro farinton rekomendas.
Oratio
mores animi sequitur.
Cada cuba cheira o vinho que tem.
There comes nothing out
of the sack, but what is in it.
Il ne saurait sortir d’un
sac, que ce qui y est.
Cada cuba huele al
vino que tiene.
La botte dà del vino che ha.
Kio en la kapo, tio sur la lango.
Os
rosum rodere non possum.
A outro cão com esse osso.
Osse
caret lingua, secat os tamen ipsa maligna.
A língua não tem osso, mas quebra ossos.
Tongue breaks bone, and
herself has none.
La langue humaine n'a point d'os et casse poitrine et dos.
El mal pajarillo, la
lengua tiene por cuchillo.
La lingua no ha osso, e sa rompere il dosso.
Lango estas mola kaj laǔvole petola.
Ostendite modo bellum, pacem habebitis.
Não tem seguro o seu estado o rei
desarmado.
One sword keeps another
in the sheath.
The stick is the surest peacemaker.
Si tu veux la paix,
tiens-toi prêt à la guerre.
Une épée fait tenir l'autre en son fourreau.
Otia
corpus alunt; animus quoque pascitur illis.
O repouso repara as forças.
Sleep is better than
medicine.
Repos est demi-vie.
Otio qui nescit uti, plus negotii habet, quam qui negotiosus in
negotio.
Homem lento jamais tem
tempo.
Idle folks have the least leisure.
On a plus de mal à ne rien faire qu'à travailler
Hombre lento jamás tiene tiempo.
Uomo lento non ha mai tempo.
Otium est
pulvinar diaboli.
O homem ocioso torna-se vicioso.
An idle brain is the
devil's shop.
En oiseuse le diable
se boute.
Un hombre ociso es la almohada del diablo.
Un uomo ozioso è il capezzale del diavolo.
Senlaboreco estas patrino de ĉiuj malvirtoj.
Kiu tro ripozas, baldaŭ almozas.
Ovem lupo commisisti.
Não dês ovelhas a guardar ao lobo.
To give a wolf the
wether to keep.
Donner la brebis à
garder au loup.
Dar a guardar las ovejas al lobo.
Dare le pecore in guardia al lupo.
Ovium nullus usus, si pastor absit.
Fazenda, teu dono te veja.
Qui est loin de son bien
est près de son dommage.
The foot of the owner
is the best manure for his land.
Ovum
dat nulli, nisi sit retributio pulli.
Dar um ovo para ter um boi.
He who gives a duck,
expects a goose.
Donner un pois pour avoir une fève.
Con una sardina
pescar una trucha.
Bisogna rischiare la scardova per aver il salmone.
Doni ovon por ricevi
bovon.
Bovo prenita, koko donita kaj – kvita.