PROVÉRBIOS LATINOS
Introdução
A
B
C
D
E
F
G
H
I
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
Home
N
Nanus cum
sis, cede.
Contra a força não há resistência.
Might is above right.
La raison du plus fort est toujours la meilleure.
No hay tal razón como
la del bastón.
Kiu forton ne havas, ĉiam
malpravas.
Kontraŭ forta mano la leĝo estas vana.
Nascentes
morimur, finisque ab origine pendet.
Ao nascermos, começamos a morrer.
Our lives are but our
marches to the grave.
Nous mourons tous les jours.
Al nacer, empezamos a morir.
Dalle fasce si cominca a morir quando si nasce.
Nascimur
in lacrimis; lacrimabile ducimus aevum; clauditur in lacrimis ultima nostra dies.
Nascemos em lágrimas; levamos uma
vida chorosa; encerra-se em lágrimas nosso último dia.
We are born crying,
live complaining, and die disappointed.
Chacun naquît en pleurant, et aucuns meurent en riant.
Cada qual nace llorando, y algunos
mueren riendo.
Tutti si nasce piangendo e nessuno muore ridendo.
Nati
prudentes sunt, qui novere parentes.
Meninos ajuizados são os que
conhecem seus pais.
'Tis a wise child, that
knows his own father.
L'enfant est sage, qui son père connaît.
El hijo sabe, que conoce a su padre.
Quello è un fanciullo accorto che conosce il padre suo.
Natura
diverso gaudet.
A variedade deleita.
Variety is the mother
of enjoyment.
Everything new is fine.
Diversité réjouit.
Au nouveau tout est beau.
Todo lo nuevo agrada.
No ha de ser amenes toda la misa.
Di novello tutto è bello.
Ĉion novan oni ŝatas, malnovan oni
forbatas.
Natura
plus trahit quam septem boves. / Natura plus trahit septem bobus.
Mais puxa moça que corda.
Mais tiram tetas que calabre de nau.
Nature draws more than ten
oxen.
Plus tire nature que cent chevaux.
Nature peut tout et fait tout.
Más tira moza que soga.
Natura tira più che cento cavalli.
Pli tiras virina haro, ol ĉevala paro.
Virina rideto pli kaptas ol reto.
Natura
rerum humana arte non vincitur.
A natureza suplanta a educação.
Nature passes nurture.
Mieux vaut nature que nourriture.
Más vale puñada de natural que almorzada de ciencia.
Nutritura passa natura.
Naturam
expellas furca, tamen ipsa recurret. / Naturae sequitur semina quisque suae.
Correm os rios para o mar, e cada qual para o seu natural.
Cada qual segue seu
natural.
Though you cast out nature with a fork, it will still return.
Chassez le naturel, il
revient au galop.
El agua sale de la mar, y a la mar va a parar.
Tutti i fiumi vanno al mare.
Navigandum
est pro ventorum flatibus.
Conforme o vento, a vela.
As the wind blows, you
must set your sail.
Selon le vent, la voile.
Según es el viento, tal es el tiento.
Irse uno con el
viento que corre.
Bisogna navigare il vento.
Navita de
ventis, de tauris narrat arator.
Cada um fala do que trata.
Ne de
inimico reconciliato simus securi.
Amigo reconciliado, inimigo dobrado.
Amigo anojado, inimigo dobrado.
Reconcilied friend is a
double enemy.
Amitié rompue n'est jamais bien soudée.
Ne te fie jamais à l'ami reconcilié.
Amigo reconciliado, enemigo doblado.
Amico riconciliato, nemico doppio.
Amicizia riconciliata è uma piaga mal saldata.
Ne fidu amikon, kiu havas jam flikon.
Ne
Iuppiter quidem omnibus placet.
Ainda está para nascer o que
agrada a todos.
Não se pode agradar a
gregos etroianos.
It is hard to please all parties.
Not God above gets all men's love.
On ne peut pas contenter
tout le monde et son père.
Ankoraŭ neniu plaĉis
al ĉiu.
Ne
moveant animos frivola verba tuos.
A palavras loucas, orelhas moucas.
For mad words deaf ears.
À paroles lourdes, oreilles sourdes.
À sotte demande, point de réponse.
A palabras locas, orejas sordas.
No toda pregunta merece respuesta.
A parole lorde, orecchie sorde.
A domande inutili risposte futili.
Por parolo delira ne ekzistas rediro.
Ne
patri, nato et fratribus rixantibus obstes.
Entre pai e irmãos não metas as
mãos.
Don't interfere in family
quarrels.
Entre l'arbre et l'écorce ne mettez pas le doigt.
Kiam fratoj batalas,
fremdulo ne eniĝu.
Ne
quaere mollia, ne tibi contingant dura.
A bom bocado, bom grito.
Ne
quid exspectes amico, quod tute agere possis.
Quem quer, vai, quem não quer,
manda.
For that you can do
yourself, rely not on another.
De ce que tu pourras
faire, n'attends jamais d'autrui.
A lo que puedes solo, no esperes a outro.
Quel che tu stesso puoi dire e fare, che altri il faccia mais non aspettare.
Ne quid
nimis.
Toda sobra é demasia.
Neither too much, nor
too little.
La vertu gît au milieu.
De superfluo malboniĝas
la ĝuo.
Ne restim
memora apud ipsum reste neccatum.
Não fales em corda em casa de enforcado.
Em casa de enforcado
não se nomeia o baraço.
Name not a rope in the house of a man that was hanged himself.
Il ne faut pas parler de
corde dans la maison d'un pendu.
No se debe mentar la
soga en casa del ahorcado.
Non nominar la fune in
casa dell’impiccato.
En dom’
de pendigito pri ŝnuro ne parolu.
Ne
subeat pondus iumentum viribus impar.
Grande carga e fraca besta, dizem
os corvos: nossa é esta.
Ĉio supermezura estas terura.
Ne sutor
supra crepidam. / Ne sutor ultra crepidam.
Não suba o sapateiro além da chinela.
Let not the shoemaker
go beyond his last.
Cordonnier, borne-toi à la chaussure.
Zapatero, a tus
zapatos, y déjate de otros tratos.
Ciabattino, parla sol del tuo mestiere.
Ĉiu klopodu nur en sia metio, tiam al la urbo
mankos nenio.
Restu, tajloro,
ĉe via laboro.
Nec
Hercules quidem adversus duos.
Contra dois, nem
Hércules.
Let Hercules himself do what he may.
Contre deux Hercule ne
peut.
Dos a uno, tornarme he grullo.
Contro due non la potrebbe
Orlando.
Du kontraǔ unu prezentas armeon.
Nec minor
est virtus, quam quaerere, parta tueri.
É virtude o trabalhar, como também o guardar.
In fair weather prepare
for foul.
Il faut toujours garder une poire pour la soif.
Nec puero
gladium.
Ao menino não dês a espada.
Take away the sword to
a child.
À l'enfant, au fol, au
vilain, ôte le couteau de la main.
No se debe poner la
espada en manos del desesperado.
Non mettere il rassoio in
mano de un pazzo.
Nec
sat rationis in armis.
Não há homem cordo a cavalo.
Onde força há, direito se perde.
Kie regas la forto, tie rajto silentas.
Nec
semper lilia florent.
Nem todo dia é dia santo.
Every day is not
Sunday.
Il n'est pas tous les
jours fête.
Ne ĉiam estas sankta Johano.
Nec vis
herculea fatum evitabit acerbum.
Quem nasceu para a forca não morre afogado.
He that is born to be
hanged, shall never be drowned.
On ne peut noyer celui qui
doit être pendu.
El que há de morir ahorcado no se anegará en el mar.
Chi há de morrire di forca può
ballare sul fiume.
Se decidos la sorto, helpos nenia forto.
Pendonto ne dronos.
Necessitas
caret lege. / Necessitas non habet legem.
A necessidade não tem lei.
Necessity has no law.
Nécessité n'a point de loi.
La necessidad carece de ley.
Necessità non ha legge.
Kiu tro bezonas, tiu leĝon ne konas.
Bezono estas plej forta ordono.
Necessitas
magistra.
Não há melhor mestra que a necessidade e a pobreza.
Necessity is the mother
of invention.
Nécessité est mère de l'industrie.
Mizero havas talentan
kapon.
Mizero instruas.
Neglectis
urenda filix innascitur agris.
Em campo abandonado nasce má erva.
Sow thin, shear thin.
Qui peu sème, peu recueille.
Quien mal siembra, mal coge.
Chi mal semina, mal
raccoglie.
Kia la semo, tia la rikolto.
Negotia
pluribus commissa segnius expediuntur.
Muitos concertadores desconcertam a noiva.
Muitos padeiros não fazem bom pão.
Asno de muitos, lobos o comem.
Too many cooks spoil
the broth.
Trop de cuisiniers gâtent le potage.
Muchos componedores
descomponen la novia.
I troppi cuochi guastano la cucina.
Tro da kuiristoj kaĉon difektas.
Azenon komunan oni batas plej multe.
Nemini,
dum vivit, dicere licet: hoc non patiar.
Ninguém diga: desta água não
beberei.
Let none say, I will
not drink of this water.
Il ne faut pas dire:
Fontaine, je ne boirai pas de ton eau.
Nadie diga: De esta
agua no beberé.
Ninguno puede decir: De esta agua no beberé.
Non serve dire: Di tal
acqua non beverò.
Pri nenio oni povas ĵuri.
Nemo ab alio contemnitur, nisi a se ante contemptus.
Quem se faz de ovelha, o lobo o
come.
If men become sheep,
the wolf will devour them.
Qui se fait brebis, le loup le mange.
Harte oveja, y te
comerán los lobos.
Chi peccora si fa, lupo le mangia.
Se vi faros vin ŝafo, la lupoj vin manĝos
Se vi faros vin ŝafo, lupoj ne mankos.
Nemo accepta beneficia calendario inscribit.
As ofensas se escrevem no mármore,
e os benefícios, na areia.
An injury graves itself
in metal, but a benefit writes itself in water.
Les offenses s'écrivent
sur l'acier, les bienfaits sur le sable.
Las ofensas se
escriben en el mármol, los beneficios sobre la arena.
Le offese si scrivono nel marmo, i benefici tosto si dimenticano.
Oni bonon forgesas, malbonon memoras.
Malbonon oni memori ne ĉesas, bonon oni baldaŭ forgesas.
Nemo ante
mortem beatus.
Enquanto não acabes, não te gabes.
Não louves até que proves.
No man can be called happy
before his death.
Qui n'est pas mort, on ne sait de quel mort il mourra.
Nadie se alabe hasta
que acabe.
Avanti la morte non lice chiamar alcun felice.
Antaǔ vespero ne
estu fiera.
Nemo
claudicat alieno ex dolore.
Mal alheio pesa como um cabelo.
Cuidados alheios matam o asno.
Pimenta nos olhos dos outros é refresco.
Mal d'autrui n'est
qu'un songe.
It is easy to hear the misfortunes of others.
Cuidados ajenos matan
al asno.
Llaga ajena no da pena.
Nessuno zoppica per il dolore
altrui.
Dal mal d’altri l’uomo guarisce, e dal proprio muore.
Najbaro
ne ĝemas, kiam boto nin premas.
De fremda dento ni doloron ne sentas.
Nemo
consilio obligatur.
Quem aconselha não obriga.
Ekzemplo proponas, sed ne ordonas.
Nemo cum
sarcinis enatat.
Ninguém pode assobiar e chupar cana.
Per unu ŝtono
oni du ĵetojn ne faras.
Nemo
dat quod non habet.
Ninguém perde o que não tem.
Where nothing is,
nothing can be had.
Nul ne peut donner ce
qu'il n'a pas.
Nadie puede dar lo que no tiene.
Nessun può dare quel che non ha.
De nehavanto eĉ reĝo nenion ricevos.
Nemo
debet esse iudex in propria causa.
Não se pode ser juiz em causa própria.
No man ought to be
judge in his own cause.
On ne peut être à la fois
juge et partie.
Pri propra afero neniu
juĝas libere.
Nemo est
infelicitati propinquior, quam (nimis) felix.
A maior ventura é a menos segura.
Fortune is variant.
Il n'y a chance qui ne rechange.
Nemo
hominum quavis sapiens reperitur in hora.
Ninguém é sábio o tempo todo.
No one is fool always,
every one sometimes.
Il n'est si sage, qui ne folie quelquefois.
Nadie es sabio en todas ocasiones.
Niuno è savio d’ogni
tempo.
Neniu sanktulo estas
sen makulo.
Nemo
magister natus. / Nemo nascitur sapiens.
Ninguém nasce ensinado.
None is born a master.
En apprenant on devient
maître.
Nadie nace maestro.
Nessuno nasce maestro.
Nemo
mortalium omnibus horis sapit.
Ninguém é sábio em todas as ocasiões.
No man is wise at all
times.
Il n'y a si sage qui parfois ne rage.
Saĝulo scias ion, sed neniu scias ĉion.
Nemo
nupsit inops, dives nec mortuus ullus.
Não há casamento pobre, nem
mortalha rica.
Nemo
omnibus placet.
Nenhuma Maria agrada a todos Manéis.
He that all men will
please, shall never find ease.
C'est chose ardue et trop
profonde, que d'agréer tout le monde.
El sañudo este don no
puede tener, que a Dios y a los hombres quiera complacer.
Nessuno può piacere a tutti.
Ankoraŭ neniu plaĉis al ĉiu.
Nemo
propheta acceptus est in patria sua.
Ninguém é profeta em sua terra.
Santo de casa não faz
milagre.
No man is a prophet in his own country.
Nul n'est prophète en son pays.
Neniu
estas profeto en sia urbeto.
Nemo
scit ubi calceus urat, nisi qui eum portat.
Cada um sabe onde o sapato lhe
aperta.
None knows where the
shoe wrings so well, as he that wears it.
Chacun sait le mieux où
son soulier le blesse.
Cada uno sabe donde le aprieta el zapato.
Dove stringe la
scarpa, no lo sa altro che chi l’ha in piedi.
Najbaro ne ĝemas,
kiam boto min premas.
Nemo
simul dominis par est servire duobus. / Nemo potest duobus dominis servire.
Ninguém pode servir bem a dois senhores.
No man can serve two
masters.
Personne ne peut servir deux maîtres à la fois.
Ninguno puede servir a dos señores.
Niuno può servire a due padroni.
Al du sinjoroj
samtempe oni servi ne povas.
Nemo sua
sorte contentus.
Ninguém está contente com sua sorte.
None is satisfied with
his fortune.
De sa fortune nul n'est
content.
Nadie está contento con su suerte.
Non è un per cento di sua sorte
contento.
Ju pli oni posedas, des pli oni avidas.
Nendo et
texendo, vitam sibi femina quaerat.
A fiar e a coser ganha sua vida a mulher.
Neque
aqua aquae similius est.
Cara de um, focinho do outro.
Looking as like as one
pea does like another.
Se ressembler comme deux gouttes
d’eau.
Parecerse como dos gotas de agua.
Somigliarsi come due gocciole d’acqua.
Neque
carnem neque piscem esse.
Não ser nem carne, nem peixe.
To be neither fish, nor
flesh, nor fowl.
N'être ni chair ni
poisson.
Ĝi estas nek viando, nek fiŝo.
Neque
laus in copia, neque culpa in penuria consistit. / Neque laus in copia, neque
culpa in inopia.
Pobreza não é vergonha.
Poverty is not a crime
nor a credit.
Pauvreté n'est pas vice.
Pobreza no es vileza.
Povertà non è vizio.
Malriĉeco ne estas malvirto.
Manko de oro ne estas malhonoro.
Neque
nullis sis amicus, neque multis.
Amigos, nem muitos, nem nenhum.
Nequicquam
sapit, qui sibi non sapit.
Quem para si não sabe, nada sabe.
Em vão sabe quem para si não sabe.
Nequitia
ipsa sui poena est.
O castigo do vício é o próprio vício.
Nervi
bellorum pecunia.
O dinheiro é o nervo da guerra.
Money is the sinews of
war.
L'argent est le nerf de la
guerre.
El dinero es el nervio de la guerra.
Il denaro è il nervo della guerra.
Mono estas la nervo de la milito.
Nesciat
sinistra tua quid faciat dextera tua.
Não saiba a tua mão esquerda o que
faz a direita.
Let not your left hand
know what your right hand does.
Il ne faut pas que la main
gauche sache ce que fait la main droite.
Que tu mano izquierda
no sepa lo que hace tu mano derecha.
Quando fai elemosina, non sappia la tua mano sinistra quello che fa la destra.
Via dekstra mano ne sciu, kion faras la maldekstra.
Nescit
vox missa reverti.
Palavra e pedra solta, atrás não volta.
A word spoken is an
arrow let fly.
A word once out flies everywhere.
Parole, une fois volée, ne
peut plus être rappelée.
Palabra y piedra suelta no tiene vuelta.
Palabra que se escapó
a la boca no volvió.
Parola detta e sasso tirato non fu più suo.
Alla parola detta non puoi
dire “aspetta”.
Kio el la dentoj elsaltas, en la lipoj ne haltas.
Nidus
testatur ibi qualis avis dominatur.
A pequeno passarinho, pequeno ninho.
A little bird wants but
a little nest.
Tel oiseau, tel nid.
A chico pajarillo, chico nidillo.
Quale l’uccello, tale il nido.
Al malgranda birdo
malgranda nesto.
Nihil
agendo, homines male agere discunt.
Não fazer é fazer mal.
By doing nothing we
learn to do ill.
Qui ne fait rien, fait mal.
Muchos males engendra
la ociosidad.
Un hombre ocioso es la almohada del diablo.
Niente facendo, s’impara a far
male.
Nihil
conatur unquam, cuncta qui timet.
Quem tem medo, não mama em onça.
He that's afraid of
wounds, must not come nigh a battle.
Il ne faut pas allez à la
guerre, qui craint les horions.
Quien no quiere ver
lástimas, no vaya a la guerra.
Chi ha paura non vada a la guerra.
Kuraĝo ĉion atingas.
Kiu ne riskas,
tiu ne gajnas.
Nihil
consciri sibi, nulla pallescere culpa.
Não o faças, e não o temas.
Nihil
eripit fortuna, nisi quod dedit.
A fortuna não tira senão o que nos tenha dado.
Fortune can take
nothing from us, but what she gave us.
La fortune ne peut nous
ôter, que ce qu'elle nous a donné.
No puede la fortuna quitar lo que no dio.
La fortuna non può ci togliere se non quello che ci ha dato.
Nihil
est ab omni parte beatum.
Nesta vida não há felicidade completa.
Every rose has a thorn.
Il n'y a pas de rose sans épines.
Nihil
est, quod Deus efficere non possit.
Deus tudo pode.
A Deus nada é impossível.
God does what he will.
Dieu peut tout.
Más puede Dios que el diablo.
Dio può tutto.
Nihil
impossibile.
Impossível é desculpa de mau pagador.
O bom coração quebranta má ventura.
Nothing is impossible
to a willing heart.
A coeur vaillant rien d’impossible.
Buen corazón
quebranta mala ventura.
Cuor forte rompe cattiva sorte.
Al kuraĝa koro ne
ekzistas “neeble”.
Nihil
inultum remanebit.
Não há prazo que não se acabe, nem dívida que não se pague.
Every sin brings its
punishment with it.
Personne ne demeure impuni à la fin
No hay plazo que no se cumpla, ni deuda que no se pague.
Ogni fallo aspetta il suo laccio.
Nihil iuvat
amisso claudere saepes grege.
Casa roubada, trancas à porta.
It is too late to shut
the stable door after the horse has bolted.
Quand la jument est
sortie, il n’est plus temps de fermer l’étable.
Il est trop tard de fermer l'écurie quand le cheval s’est sauvé.
Después de la casa
robada, la puerta atrancada.
Tardi si vien con l’acqua, quando la casa è ursa.
Nihil
iuvat errores, mersa iam puppe, fateri.
Depois de fugir o coelho, toma o vilão o conselho.
It is too late to shut
the stable-door when the steed is stolen.
Plus le temps de fermer
l'écurie quand le cheval en est sorti.
Nihil
lucri cepit, qui nulla pericla subivit.
Quem não se aventura não passa o
mar.
Quem não arrisca não
petisca.
Nothing ventured, nothing gained.
Qui ne risque rien n'a rien.
Quien no arrisca, no
aprisca.
Quien no arriesga, no
pesca.
Chi non s’arrischia, non acquista.
Kiu ne riskas, tiu
ne gajnas.
Nihil
melius mulier bona.
Mulher boa é prata que soa.
A good wife and health
are a man's best wealth.
Femme bonne vaut une couronne.
Nihil mendicatis sociorum dulcius offis.
Pão do vizinho tira o fastio.
The best wine is that a
body drinks of another man's cost.
À la table d'autrui on mange de meilleur appétit.
Nihil
prodest, quod non laedere possit idem.
Não há coisa tão proveitosa, que
não possa ser danosa.
Nihil
satis est, quia tantia, quanti habeas, sis.
Tanto tens, tanto vales.
Nihil
sine Deo.
O pouco com Deus é muito, o muito com Deus é nada.
God oft has a great
share in a little house.
En petite maison, la part
de Dieu est grande.
Nihil
sub sole novum.
Não há nada de novo sob o sol.
There is no new thing
under the sun.
Rien de nouveau sous le
soleil.
Nada hay nuevo bajo el sol.
Nulla è nuovo sotto
la cappa del sole.
Nenio nova sub la suno.
Nihil
superbius paupere, dum surgit in altum.
Quando o vilão vai de mulo, não conhece Deus nem o mundo.
Quem nunca comeu melado, quando come, se lambuza.
No pride like that of an enriched beggar.
Il n'est orgueil que
de pauvre enrichi.
Cuando el villano está en el mulo, no conoce a Dios, ni al mundo.
Non è superbia alla superbia uguale d’uomo basso e vil che in alto sale.
Se malriĉulo sukcesas, li ĉiujn forgesas.
Sklavo kun forta mano estas plej granda tirano.
Nihil timet adversi, quem servat rector Olympi.
Guardado é o que Deus guarda.
Nihil
vento, sorte, femina infidius.
Mulher, vento e ventura são de pouca dura.
Mulher, vento e
ventura, asinha se muda.
Women, wind and fortune are ever changing.
Temps, vent, femmes et fortune se changent comme la lune.
Femme varie comme la lune,
aujourd'hui claire, demain brune.
Mujer, viento y ventura, presto se mudan.
Donna e luna, oggi serena e domani
bruma.
Donne, vento e fortuna mutano spesso come la luna.
Feliĉo hodiaŭ karesas, morgaŭ
forgesas.
Nihil
violentius igne et aqua.
O fogo e a água são maus amos e
bons criados.
Fire and water are good
servants, but bad masters.
Le feu et l'eau sont bons serviteurs, mais mauvais maîtres.
El agua y el fuego
son buenos servidores, pero malos amos.
L’acqua e il fuoco son
buoni servitori, ma cattivi padroni.
Akvo kaj fajro estas bonaj servistoj, sed malbonaj mastroj.
Nimia
familiaritas contemptum parit.
Muita conversação é causa de menosprezo.
Familiarity breeds
contempt.
Familiarité engendre mépris.
La mucha conversación es causa de menosprecio.
Confidencia quita reverencia.
Confidenza toglia riverenza.
Nimio celerius venit, quod molestum est, quam id quod cupide petas.
/ Nimio celerius veniet quod noles quam illud, quod cupide petas.
O bem soa, e o mal voa.
Notícia ruim corre depressa.
Ill news travels fast.
Les mauvaises nouvelles ont des ailes.
El bien suena y el mal vuela.
Le cattive nuove volano.
Bona famo sin trenas
testude, malbona kuras rapide.
Nisi quis
dives fuerit, nunquam creditur prudens.
Quem não tem dinheiro, não tem graça.
The poor man's wisdom
is as useless as a palace in a wilderness.
Le mérite est un sot, si
l'argent ne l'escorte.
Quien no aprieta en vallejo, no aprieta en consejo.
A veste logorata poca
fede vien prestata.
Sako ne sonas, amiko ne konas.
Nitimur
in vetitum semper, cupimusque negata.
A fruta proibida é a mais apetecida.
Forbidden fruit is sweet.
Stolen fruit is sweet.
Les fruits défendus sont les plus doux.
Chose défendue, chose désirée.
Pain dérobé réveille l’appétit.
Un plaisir en cachette vaut celui qui s'achète.
Cose vietate più desiderate.
Frutto proibito, più saporito.
Frukto malpermesita estas plej bongusta.
Nobile
vindictae genus, ignoscere.
Perdoar as injúrias é a mais nobre vingança.
Entre as virtudes é mais de louvar sofrer injúrias e depois perdoar.
Pardon is the most
glorious revenge.
Pardonner les injures, c'est la plus noble vengeance.
Entre las virtudes es
más de alabar sufrir injurias y después perdonar.
Il perdono è la più bella
vendetta.
Pardonemeco superas justecon.
Nobilis
est ille, quem nobilitant bene villae.
Fidalgo sem dinheiro, castelo sem
ameias.
A lord without riches is a
soldier without arms.
Un homme sans argent est un loup sans dents.
Nobilità poco si prezza, se vi
manca la ricchezza.
Nobilis
est ille, quem nobilitat sua virtus.
Da virtude vem a nobreza.
Nobility is the one
only virtue.
Noblesse vient de vertu.
Hidalgo honrado, antes roto que
remendado.
Dalla virtù la nobilità procede.
Pli bona estas virto sen oro, ol oro sen honoro.
Nobilis,
ut vitet probrum, dat pectora ferro.
Homem honrado, antes morto que injuriado.
Nocte
latent mendae, vitioque ignoscitur omni.
De noite, à candeia, parece bonita
a feia .
When candles are out,
all women are fair.
In dark all cats are grey.
À la chandelle la chèvre
semble demoiselle.
Noctua
volat.
A sorte nos sorri.
Noctuae
pullus suus pulcherrimus.
Coruja não acha o filho feio.
The owl thinks all her
young ones beauties.
Chacun trouve beaux ceux
qu'il aime.
Dijo el escarabajo a sus hijos: venid acá, mis flores.
All’orsa paion belli i suoi orsacchini.
Belecon taksas ne okulo, sed koro.
Eĉ monstron admiras, kiu ame deliras.
Noctuas
Athenas afferre. / Noctuas Athenas portare. / Noctuas Athenas mittere.
Vender mel ao colmeiro.
Levar ferro a Biscaia.
To carry coals to
Newcastle.
Montrer le soleil avec un flambeau.
Vender miel al
colmenero.
Portare nottole ad Atene.
Nocumentum,
documentum.
O que prejudica,
ensina.
Adversity is the school of wisdom.
Dommage rend sage.
Potros cayendo y mozosperdiendo van asessando.
Danno fa far senno.
Eĉ
malsaĝulon sperto instruos.
Nolente Deo, effundentur inaniter preces.
Quando Deus não quer, santos não
rogam.
Saint cannot what God
will not do.
Quand Dieu ne veut, le saint ne peut.
Cuando Dios no
quiere, los santos no pueden.
Quando Dio non vuole, i
santi non possono.
Kion Dio ne donis, perforte ne postulu.
Noli equi
dentes inspicere donati.
A cavalo dado não se olha o dente.
Look not a gift horse in
the mouth.
À cheval donné on ne regarde pas à la dent.
A caballo regalado no le mires el diente.
A caval donato non si
guarda la boca.
Al ĉevalo
donacita oni buŝon ne esploras.
Noli
obductam refricare cicatricem.
Águas passadas não movem moinhos.
Water run by will not
turn the mill.
Le moulin ne meut pas avec l’eau coulée en bas.
Agua pasada no muele
molino.
Acqua passata non macina più.
Kio pasis, ne revenos.
Noli
peccare, Deus videt.
Deus vê o que o diabo esconde.
God is were He was.
Dieu voit tout.
Dios no come ni bebe, mas juzga lo que ve.
Non peccare, Dio ti vede.
Ne peku, ĉar Dio vin vidas.
Noli proicere
margaritas ante porcos.
Não deites pérolas a porcos.
Neither cast your
pearls before swine.
Ne donnez pas vos perles aux pourceaux.
Ne
donnez pas de la confiture aux cochons.
No arrojéis perlas delante de los puercos.
Non gettare le vostre perle dinanzi al porci.
Ne ĵetu perlojn antaŭ la porkojn.
Nolo
propinquorum rationes, debita nolo tractare absentum: sic erit alma quies.
Renego de contas com parentes e de dívidas com ausentes.
Nolo,
nolo, sed nolendo dico volo.
Não quero, não quero, meta-me aqui neste capelo.
Non apud
aram consultandum.
Antes que cases, vê o que fazes.
Non
avaro divitiae, sed divitiis avarus servit.
O avarento é o guardião de sua
fortuna.
The rich are rather
possessed by their money than possessors.
L’avare ne possède pas son
or: c’est son or qui le possède.
El dinero de unos es
señor y de otros siervo.
L’avaro non possiede l’oro, ma è
posseduto dall’oro.
Mono posedas avarulo, ne avarulo monon.
Non bene conveniunt, nec in una sede morantur maiestas et amor.
Honra e proveito não cabem num
saco.
Non bene
cum sociis regna Venusque manent.
Amor e senhoria não querem companhia.
Amar e reinar, nunca dois
a par.
Love and lordship like no fellowship.
Amour et seigneurerie ne vont pas de compagnie.
Non
bene imperat, nisi qui paruerit imperio.
Não sabe mandar quem nunca soube
obedecer.
He that cannot obey,
cannot command.
Il faut apprendre à obéir pour savoir commander.
Para saber mandar es
preciso saber obedecer.
Chi servito non ha comandar non sa.
Non bene inaequales veniunt ad aratra iuvenci.
Cada qual com seu igual.
Every cat to her kind.
Every Jack has his Jill.
N'attèle pas ensemble
l'âne et le cheval.
Non
bene pro toto libertas venditur auro.
Arrenego de grilhões, ainda que
sejam de ouro.
Magro, mas sem coleira.
Lean liberty is better than fat slavery.
Il vaut mieux être oiseau
de bois que de cage.
Non bis
in idem.
Um pecado, uma penitência.
Like fault, like
punishment.
On ne doit pas avoir d'un péché deux pénitences.
Non
bove mactato caelestia numina gaudent, sed quae prestanda est sine teste fides.
Corazones come Dios.
Non
caedit semper, durum quicumque minatur.
Quem ameaça e não dá, medo há.
There are more men
threatened than stricken.
Tel menace, qui tremble.
Quien amaga y no da,
miedo há.
Tal minaccia, che vive con paura.
Non capiunt lepores tympana rauca leves.
Não se caçam lebres tocando
tambor.
To catch a hare with a
tabaret.
On ne prend pas le lièvre au tambourin.
No se cazan liebres
al son del tambor.
La lepre mal si piglia al suon di tamburo.
Non capiunt ullos hostilia pectora somnos.
Quem tem inimigos não dorme.
Non
coalescit planta, quae saepe transfertur.
Planta muitas vezes transposta não
medra, nem cresce.
Remove an old tree, and
it will wither to death.
On ne voit pas croître un
arbre, qui change souvent de place.
Planta muchas veces transpuesta ni crece ni medra.
Albero spesso trapiantato mai di frutti è caricato.
Kiu konstante lokon ŝanĝas, neniam sin aranĝas.
Non
coquus semper, cui longus culter adhaeret.
O hábito não faz o monge.
All are not merry that
dance lightly.
Ceux qui portent des longs couteaux ne sont pas tous queux, ni bourreaux.
No todos los que
llevan largos cuchillos son verdugos.
Ognum c’he gran coltello, non è boia.
Kapuĉo
monakon ne faras.
Non
cuivis homini contingit adire Corinthum.
Nem todos têm condições de ir a
Corinto.
It is not given to
every man to go to Corinth.
Il n'est pas donné à tout
le monde d'aller à Corinthe.
Ne povas ĉiu homo
esti pap’ en Romo.
Non curat
numerum lupus.
Do contado come o lobo.
Non
enim vir piger implet domum.
Preguiça é a chave da pobreza.
Idleness is the key of
beggary.
Pauvreté est compagne de
paresse.
Le paresseux est frère du mendiant.
Pereza, llave de
pobreza.
La pigrizia è la chiave della povertà.
Non est
ad astra mollis e terris via.
Nenhum caminho de rosas conduz à glória.
There is no going to
heaven in a sedan.
La croix est l'échelle des cieux.
No es blando el
camino del cielo.
In paradiso no ci va la
carrozza.
Post sufero venas prospero.
Non
est aurum omne, quod radiat. / Non est aurum totum, quod lucet ut aurum. / Non
omne id quod fulget, aurum est. / Non omne quod nitet aurum est.
Nem tudo que brilha é ouro.
Nem tudo o que luz, é ouro.
All that glitters is
not gold.
All is not gold that glitters.
Tout ce qui brille n'est pas
or.
No es oro todo que reluce, ni harina todo que blanquea.
Non è tutt’oro quel che riluce, non tutto che ciondola cade.
Ne ĉio brilanta
estas diamanto.
Non est
de sacco tanta farina tuo.
Não metas o nariz onde não és chamado.
Não metas foice em
seara alheia.
It is not flour from your mill.
Ce n'est pas de la farine
de ton sac.
Esto es farina de otro costal.
Questa non è farina
del tuo sacco.
Ne ŝovu la nazon en fremdan vazon.
Non est
omnium rerum reddenda ratio.
A pergunta tola não dês resposta.
Every question requires
not an answer.
Toute demande ne mérite réponse.
No toda pregunta merece respuesta.
Ogni parola non vuoi risposta.
Ne ĉiu demando meritas respondon.
Non
est venator, quivis per cornua flator.
Nem todos que vão ao estudo são
letrados.
All are not hunters, that
blow the horn.
Ne sont pas tous chasseurs, qui sonnent du cor.
Tous ne sont pas saints qui vont à l’église.
No todos los que estudian son letrados, ni todos los que van a la guerra son
soldados.
Non tutti sono cacciatori, quelli che suonano il corno.
Non
ex quovis ligno fit Mercurius.
Mercúrio não se faz de todo pau.
Nem todo pau dá esteio.
Every reed will not make a pipe.
Tout bois n'est pas bon à
faire flèche.
No de toda madera pueden hacerse santos.
Non d’ogni legno si può fare un santo.
Ne el ĉiu ligno oni faras violonon.
Non
facile esuriens posita retinebere mensa.
A ocasião faz o ladrão.
Opportunity makes the
thief.
L'occasion fait le larron.
Non facit ad nostros talis medicina dolores.
Mal alheio não cura minha dor.
Non
fuit in solo Roma peracta die.
Roma não se fez num dia.
Rome was not built in a
day.
Rone ne s'est pas faite en
un jour.
No se ganó Zamora en uma hora.
Roma non fu fata in un giorno.
Ne en unu
tago elkreskis Kartago.
Non
habet anguillam, per caudam qui tenet illam.
Quem segura enguia pelo rabo e
mulher pela palavra, nada segura.
There's as much hold of
his word, as of a wet eel by the tail.
Qui tient l'anguille par
la queue, il ne l'a pas.
Quien prende la anguilla por la cola, bien puede decir que no tiene nada.
Chi piglia l’anguilla per la coda, può dire di non tener nulla.
Non habet eventus sordida praeda bonos.
A água dá, a água leva.
Ill goten, ill spent.
Come with the wind, go with the water.
Bien mal acquis ne profite
jamais.
Ce qui vient du diable retourne au diable.
Akiro kaj perdo rajdas
duope.
Non habet
unde suum paupertas pascat amorem.
Amor sem dinheiro não é bom companheiro.
When poverty enters the
door, love flies out at the window.
Love lasts as long as
money endures.
Quand la pauvreté frappe à la porte d'une maison, l'amour s'en va par la
fenêtre.
L’amour et la pauvreté font ensemble mauvais ménage.
Cuando la pobreza entra en una casa por la puerta, el amor sale por la ventana.
En acablándose la plata, el amor se desbarata.
Quando la fame vien per il portone, l’amore prende il vol per il balcone.
Quando la fame entra
dopo la porta, l’amor se ne va della finestra.
Amo estas forta, sed
mono pli forta.
Non
habitus monachum reddit.
O hábito não faz o monge, mas fá-lo parecer de longe.
The gown does not make the
friar.
L'habit ne fait pas le moine.
Il ne faut pas s’en rapporter à l’etiquette du sac.
El hábito non hace el monje.
L’abito non fa il monaco.
Kapuĉo ne faras monakon.
Non
iacet in molli veneranda scientia lecto; ipsa sed assiduo parta labore venit.
A letra com sangue entra.
Non in solo pane vivit homo.
Nem só de pão vive o homem.
Man shall not live by
bread alone.
L'homme ne vit pas
seulement de pain.
No sólo de pan vive el hombre.
L’uomo non vive di solo pane.
Ne per la pano sole vivas homo.
Non
male sedet, qui bonis adhaerit.
Quem a boa árvore se chega, boa
sombra o cobre.
Honour the tree that gives
you shelter.
Un arbre qui t'abrite, salue-le, il le mérite.
Non
movet ignavum symphonia dulcis asellum.
Não é o mel para a boca do asno.
Honey is not for the ass's
mouth.
Le miel n'est pas fait pour les ânes.
Non
nisi tangentem crudelis apicula pungit.
Não morde a abelha senão a quem
trata com ela.
Non omnes
ad omnia natura idonei sumus.
O saber não está todo numa cabeça só.
All flowers are not in
one garland.
Toute sagesse n’est pás enfermée dans une tête.
Todo el saber no se
enciera en una cabeza.
Tutto il cervello non è in una testa.
Ne povas ĉiu homo
esti pap’ en Romo.
Non
omnes sancti, qui calcant limina templi.
Nem todos os que vão à missa são
santos.
All are not saints that
go to church.
Ne sont pas tous chevaliers qui sur cheval montent.
No todos los que van
a la iglesia son santos.
Non son tutti santi quelli
che vanno in chiesa.
Non
omni eumdem calceum induas pedi.
O que faz bem ao fígado, faz mal
ao baço.
Every shoe fits not every
foot.
Tous les souliers ne sont pas taillés sur le même patron.
Con lo que Sancho
sana, Domingo adolece.
Una scarpa non è buona per ogni piede.
Kio al unu donas
forton, al alia donas morton.
Non
omnia, quae vera sunt, recte dixeris.
Nem todas as verdades se dizem.
A boca é que fala, o corpo é que paga.
Mal me querem as comadres porque lhes digo verdades.
All truth are not to be
told.
Toute vérité n'est pas bonne à dire.
Qui dit toute la vérité finit pendu au gibet.
Toda verdad no es
para ser dicha.
Non si può sempre dire la verità.
Kiu diras la veron, havas suferon.
Non omnibus dormio.
Aunque parece que duermo y callo, piedras apaño.<Espanhol>
Non
omnis, qui nobis arridet, amicus est.
Renego do amigo que me cobre com as asas e me morde com o bico.
To smile to one's face
and to stab one on the back.
Tel te caresse, qui
te trompe.
Reniego del amigo que cubre con las alas y muerde con el bico.
Tal ti ride in bocca che dietro te l’accocca.
Un nemico dichiarato è menos pericoloso di un amico ambiguo.
Non
poscunt sancti, quod negat ira Dei.
Quando Deus não quer, santos não rogam.
Saint cannot what God
will not do.
Quand Dieu ne veut, le saint ne peut.
Non poterit corvus iam plus nigrescere pennis.
O corvo não pode ser mais negro
que suas asas.
Non
potest bene imperare, qui male ante serviit.
Bem sabe mandar quem bem sabe
obedecer.
Through obedience learn to
command.
Il faut apprendre à obéir pour savoir commander.
El que no sabe obedecer, no sabe
mandar.
Chi servito non ha,
comandar non sa.
Kiu ne estis kaporalo, ne estos generalo.
Non
progredi est regredi.
Quem não avança recua.
Qui n'avance
pas recule.
Non
quae praeteriit hora redire potest.
Tempo e hora não se atam com soga.
Le temps perdu
ne se rattrape jamais.
Non
quantum dederis, sed quanta mente dedisti, pensandum est.
Quem te dá um osso, não te quer
ver morto.
Who gives you a bone,
would not have you die.
Qui peu donne, veut qu'on
vive.
Quien te da el hueso, no te quiere ver muerto.
Chi ti dà un osso, non ti vorrebbe morto.
Non
qui parum habet, sed qui plus cupit, pauper est.
Feliz de quem se contenta com o
que tem.
He is rich enough that
wants nothing.
Celui qui se contente de ce qu'il a est heureux.
Non
quia sunt sapidae, pilullas mihi contegit auro.
Se a pílula bem soubera, não se
dourara por fora.
If the pills were
pleasant, they would not want gilding.
Si la pilule avait bon
goût, on ne la dorerait pas.
Non
semper praestant homines, quae plurima spondent.
Cacarejar não é pôr ovo.
A long tongue is a sign
of a short hand.
Il a la langue à la bouche
et non à la bourse.
Nunca mucho obró,
quien mucho habló.
Chi molto promette, mantiene poco.
Non
semper Saturnalia erunt.
Nem todo dia é dia santo.
Não é cada dia Páscoa nem vindima.
Sunday does not come
every day.
Il n'est pas tous les jours fête.
Agasajo y vendimia no es cada dia.
Ogni di non è festa.
Ne ĉiam estas
sankta Johano.
Non solum
ipsa fortuna caeca est, sed eos etiam plerumque efficit caecos, quos complexa
est.
A sorte é cega e faz cegos.
Fortune is blind and
makes blinds.
Fortune aveugle les siens aveugle.
Ciega fortuna, a los tuyos ciegas.
Fortuna cieca, i suoi accieca.
La sorto estas blinda, kaj blindigas tiujn, kiujn ĝi
favoras.
Non te laudabis: propria laus foetet in ore.
O louvor em boca própria é
vitupério.
He that praises
himself, spatters himself.
Qui se loue, s'emboue.
Alabate, polla, que
has puesto un huevo, y esse es huero.
La lode propria puzza.
Kiu mem sin laŭdas, tiun neniu aplaŭdas.
Non venit
ad silvam, qui cuncta rubeta veretur.
Quem não se aventura, não passa o mar.
Quem tem medo do mar,
não embarque.
He that's afraid of leaves, must not come in wood.
Qui a peur des feuilles,
n'aille point au bois.
Quien no se aventura, no pasa la mar.
Chi ha paura d’ogni foglia, non vada al bosco.
Kiu ne riskas, tiu ne gajnas.
Kuraĝo ĉion
atingas.
Non
venit ante suos prudentia nobilis annos.
Os anos dão experiência.
Mais fazem os anos que os livros.
Years know more than books.
Les ans en ont beaucoup
plus vu, que les livres n'en ont connu.
Los años dan
experiencia.
Molto più fanno gli anni che libri.
Kiam pasis la aĝo, aperas la saĝo.
Non
venit exiguo tempore larga seges.
Roma não se fez num dia.
Non
venit in molli vivida fama toro.
Quem muito dorme pouco medra.
Non vili
e panno splendida vestis erit.
De ruim pano nunca bom saio.
Non vivas
ut edas, sed edas ut vivere possis.
Come para viver e não vivas para comer.
Eatto live and not livre
to eat.
Il faut manger pour vivre et non pas vivre pour manger.
No vivir para comer,
sino comer para vivir.
Si deve mangiar per vivere, non vivere per mangiare.
Non
vola claudatur ubi libro stirps sociatur.
Não metas a mão entre a bigorna e o
martelo.
Entre pai e irmãos não
metas as mãos.
That which will not be spun let it not come between the spindle and the
distaff.
Entre l’arbre et l’écorce
il ne faut pas mettre le doigt.
Entre dos muelas
cordales nunca metas tus pulgares.
Tra l’incudine e il
martello man non metta chi ha cervello.
Non volat in buccas assa columba tuas.
Dinheiro não cai do céu.
Mince pies don't grow
on trees.
Les colombes ne tombent
pas toutes rôties.
L'argent ne pousse pas sur les arbres.
A la raposa dormida,
no le cae en boca la comida.
A nessuno piovono le lasagne in bocca.
Rostita kolombeto ne flugas al buŝeto.
Non
vult scire satur, quid ieiunus patiatur.
O farto de jejum não tem cuidado
algum.
A well-filled body does
not believe in hunger.
Qui a la panse pleine, il lui semble que les autres sont rassasiés
El harto, de ayuno no tiene duelo.
Corpo satollo non
crede al digiuno.
Plena stomako laŭdas la faston.
Non
vult scire socrus, quod fuit ipsa nurus.
Não se lembra a sogra que também
já foi nora.
The priest forgets that he
was clerk.
Il est avis à vieille vache qu'elle ne fut jamais veau.
No se acuerda la suegra que fue nuera.
La suocera non pensa mai che la fu nuora.
Non,
si male nunc est, olim sic erit.
Console-se quem pena tem, que
atrás de tempo, tempo vem.
The devil is not always at
one's door.
Le malheur n'est pas toujours à la porte d'un pauvre homme.
No hay mal que
siempre dure, ni bien que nunca acabe.
Sufra quien penas tiene, que tras un tiempo otro viene.
Sempre non stà il male dov’ei si
posa.
Gioia e sciagura sempre non dura.
Ne ĉiam daŭras malbona vetero, ne ĉiam
daŭras hora sufero.
Nosce
te ipsum.
Conhece-te a ti mesmo.
Know thyself.
Connais-toi toi-même.
Conócete a ti mismo.
Conosci te stesso.
Ekkonu vin mem.
Nostra
nos virtute decet, non sanguine, niti.
Deixemos pais e avós, e sejamos bons por nós.
Nostris
ipsorum alis capimur.
Deus deu asas à formiga para se perder mais asinha.
Nova
placent.
Do que é novo gosta o povo.
Toda coisa nova apraz.
All things please when newly seen.
A novelty always appears handsome.
Tout nouveau, tout beau.
Ĉion novan oni ŝatas, malnovan oni
forbatas.
Novus
rex, nova lex.
Novo rei, nova lei.
New king, new laws.
De nouveau roi, nouvelle loi.
Nuevo rey, nueva ley.
Nuovo principe, nuove usanze.
Novaj sinjoroj, novaj moroj.
Nova reĝo, nova leĝo.
Nube
solet pulsa candidus ire dies.
Depois da tempestade, vem a bonança.
After a storm comes a
calm.
All wrong will end.
Après la pluie le beau
temps.
Malheur ne dure pas toujours.
Ne ĉiam daǔras
malbona vetero, ne ĉiam daǔras homa sufero.
Nubere
vis apte? Vicino nube marito.
Quem longe vai casar, ou vai enganado, ou vai enganar.
He that goes far to
marry will either deceive or be deceived.
Qui loin va se marier sera
trompé ou va tromper.
Quien lejos va a
casar, o va engañado o va a engañar.
Chi lontano si va maritare, sarà ingannato o vuol ingannare.
Edziĝo najbara garantias de eraro.
Nucleum amisit, retinuit putamina.
Fuése el pájaro y quedóse con las plumas.
Nudo
mandas excubias.
Tu, que não podes, leva-me às costas.
Nudum
stramen et vacuum triturare.
É levar água ao mar.
To catch the wind with
a net.
Battre l'eau avec un
bâton.
Echar agua en el mar.
Pestar acqua nel
mortaio.
Batadi la venton.
Nulla aetas ad discendum sera.
Nunca é tarde para aprender.
Never too old to learn.
On n'est jamais trop vieux
pour apprendre
Para aprender, nunca es tarde.
Nunca se es viejo para aprender.
Non si è mai vecchio
per imparare.
En ĉiu aĝo devas kreski la saĝo.
Nulla
calamitas sola.
Uma desgraça nunca vem só.
Bem venhas, mal, se vieres só.
Aonde vais, mal? Onde há mais mal.
Misfortunes seldom come singly.
One misfortune comes on
the neck of another.
Un malheur ne vient jamais seul.
Una desgracia nunca
viene sola.
¿Aonde vas, mal? Adonde más hay.
Una disgrazia tira
l’altra.
Un malanno non viene mai solo.
Un male tira l’altro.
Malfeliĉoj kaj batoj venas ĉiam kun fratoj.
Mizero sur mizero.
Nulla
dies maerore caret.
A cada dia, sua pena e sua esperança.
No day passes without
some grief.
À chaque jour suffit sa
peine.
A cada día su afán.
Ogni giorno ha il suo amore e
dolore.
Ĉiu morgaŭ havas sian zorgon.
Nulla est
possessio praestantior amico.
Bom é ter amigos, ainda que seja no inferno.
A friend in the wag is
better than a penny in the purse.
Mieux vaut ami en voie,
qu'argent en courroie.
Más valen amigos en la plaza que dineros en el arca.
Gli amici son buoni in
ogni plazza.
Nulla
est tam facilis res, quin difficilis sit, cum invitus facias.
Para onde o coração se inclina, o pé caminha.
When the will is ready, the feet are light.
Où il y a une volonté,
il y a un chemin.
A donde el corazón se inclina, el pie camina.
Dove la voglia è
pronta, le gambe sono leggiere.
Por amiko intima ne
ekzistas vojo malproksima.
Nulla
fere causa est in qua non femina litem moverit.
O que o diabo não pode, consegue-o a mulher.
No mischief but a woman
or a priest is at the bottom of it.
Malice n'est sur malice de
femme.
La femme sait un art avant le diable.
Kie
diablo ne povas, tien virinon li ŝovas.
Nulla
regula sine exceptione.
Não há regra sem exceção.
There's no general rule
without some exception.
Point de règle sans
exception.
No hay regla sin excepción.
Ogni regola patisce eccezione.
Ne ekzistas regulo sen escepto.
Nulla
res magna sine labore venit.
O que muito vale muito custa.
On n'a rien sans rien.
Sen laboro
ne venas oro.
Kiu amas
honoron, amu laboron.
Kiu amas la liton, ne akiros profiton.
Nulla
satietas rerum honestarum.
Por muito pão, nunca mau ano.
Nulli per
ventos assa columba volat.
Quem quer pescar, há de se molhar.
You may gape long
enough, before a bird fall into your mouth.
Les alouettes rôties ne se
trouvent pas sur les haies.
No se cogen truchas a
bragas enjutas.
A nessuno piovono le lasagne in bocca.
Rostita
kolombeto ne flugas al buŝeto.
Kiu volas panon, ne dorlotu la manon.
Nulli pro libito est unquam concessa libertas. / Nulli pro libito
est unquam concessa potestas.
Quem não quer, quando
pode, não pode, quando quer.
He who will not when he may, when he will he shall have nay.
Qui ne fait quand il peut
ne fait non plus quand il veut.
Kiu ne akiras, kiam li
povas, tiu poste deziras, sed jam ne retrovas.
Nullum
est iam dictum, quod non sit dictum prius.
There is nothing said
which has not been said before.
Nada puede decirse,
que no se haya dicho antes.
Non si può dire nulla che non sai già stato detto.
Nullum
magnum ingenium sine mixtura dementiae fuit.
Não há sábio nem douto que de louco não tenha um pouco.
Folly and learning often
dwell together.
Jamais ne fut si grand esprit qu'il n'eût de folie un petit.
Sin un ramito de locura
no hay humana criatura.
Non fu mai gran gaglardia senza un ramo di pazzia.
Ne ekzistas cerbo sen
guto da frenezo.
Nullum
malum impunitum.
Não há prazo que não se acabe, nem dívida que não se pague.
Every sin brings its
punishment with it.
Personne ne demeure impuni à la fin
No hay plazo que no se cumpla, ni deuda que no se pague.
Ogni fallo aspetta il
suo laccio.
Dio longe paciencas, sed severe rekompencas.
Nullum
malum quod prorsus omni utilitate careat.
Não há mal sem bem.
There is no wind which
blows no man to good.
Il n'est mal dont bien ne
vienne.
À quelque chose malheur est bon
No hay mal sin bien, cata para quien.
Non c’è male senza bene.
En ĉiu malbono estas iom da bono.
Nullum
mendacium veterascit.
A mentira tem pernas curtas.
A lie has no legs.
Les mensonges ont les jambes courtes.
La mentira es corta de piernas.
La mentira no tiene pies.
Le bugie hanno le gambe corte.
Kaŝu kiom vi povos, mensogo sin elŝovos.
Mensogo
malproksimen ne kondukas.
Nullum
secretum est ubi regnat ebrietas.
Cachaceiro não tem segredo.
Vera opinio montriĝas en ebrio.
Nullus
est liber tam malus, ut non aliqua parte prosit.
Não há livro tão mau, que não
tenha algo de bom.
There is no book so
bad, but something good may be found in it.
Il n'est si mauvais livre
dont on ne puisse tirer quelque chose de bon.
No hay libro tan
malo, que no tenga algo bueno.
No v’he libro si cattivo, che non abbia qualcosa di buono.
Ne ekzistas tiel malbona libro, en kiu oni ne povas
lerni ion bonan.
Ne ekzistas tiel malbona libro, ke ne estu en ĝi io bona.
Nullus
est locus domestica sede iucundior.
Minha casa, meu lar, não há melhor
lugar.
Quando em minha casa estou, rei sou.
East or West, home is
best.
Ma maison est mon château, mon Louvre et mon Fontainebleau.
Mientras en mi casa
estoy, reyme soy.
Casa mia, per piccina che tu sia, tu mi sembri una badia.
Hejma dometo estas kiel patrineto.
En propra domo ĉiu estas granda homo.
Nullus est tam tutus quaestus, quam, quod habeas, parcere.
Real poupado, real ganhado.
A penny saved is a penny got.
Qui épargne, gagne.
Alquimía probada, tener renta y no gastar nada.
Quattrino risparmisso, due volte
guadagnato.
Groŝo ŝparita neniam perdiĝas.
Riĉigas ne enspezo, sed prudenta elspezo.
Nullus
homo lacrimis unquam revocatur ab umbris.
Os mortos não voltam mais.
Weep no more, nor sigh,
nor groan, sorrow calls no time that's gone.
L'on ne peut faire les
morts revivre.
Les morts ne reviennent plus.
I morti non tornano.
Ploro ne revenigas mortinton.
Nullus
in opulentia labor.
Los duelos con pan son menos.
Nummulus
est gratus centum lucrando ministrans.
Um grão não enche celeiro, mas
ajuda seu companheiro.
Penny and penny, laid
up, will be many.
Denier sur denier bâtit la maison.
Les petits
ruisseaux font les grandes rivières.
Un grano no hace granero, pero ayuda a su compañero.
A quattrino a quattri