DICIONÁRIO DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER
Home - Introdução - Bibliografia - Abreviaturas
A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U VZ
M1 M2 M3 M4 M5 M6 M7 M8 M9 M10 M11
M11: 2001-2125
2001. Multum mordentes muscae sunt esurientes. [Eiselein 175] Moscas esfomeadas mordem muito. ■Magricela come sempre, come tudo, tudo, tudo. VIDE: ●Hirudo, nisi plena, non omittit cutem. ●Macilenti pediculi acrius mordent. ●Non missura cutem, nisi plena cruoris hirudo.
2002. Multum praestat vir viro. [Pereira 111] Há muita diferença entre um homem e outro. ■Muito vai de ■Pedro a ■Pedro. VIDE: ●Vir viro quid praestat!
2003. Multum refert quibuscum vixeris. Importa muito com quem tenhas vivido. ■Com quem te achares, com tal te afazes. ■Quem se encosta ao ferro enferruja-se. VIDE: ●Magni refert quibuscum vixeris.
2004. Multum sapit qui non diu desipit. [Stevenson 2541] É muito sábio quem não perde o senso por muito tempo.
2005. Multum straminis, parum grani. Muita palha, pouco grão. ■Muita palha e pouco grão. VIDE: ●Multum clamoris, parum lanae.
2006. Multum sunt verbis dissona facta bonis. [Rezende 3691] Os feitos são muito discordantes das boas palavras. ■Do dito ao feito vai grande eito. ■Do dizer ao fazer muito vai. VIDE: ●Inter dictum et factum multum differt. ●Inter verba et actus magnus quidam mons est.
2007. Multum valet communio sanguinis. [Cícero, Pro Roscio Amerino 63] Tem muita força o parentesco. ■Sangue não é água.
2008. Multum viva vox facit. [Sêneca, Epistulae Morales 33.9] A viva voz faz muito. ■A palavra doce multiplica os amigos e mitiga os inimigos. VIDE: ●Multo magis viva vox afficit.
2009. Multus amicus, nullus amicus. [DAPR 56] Muito amigo, nenhum amigo. ■Amigo de todos, amigo de nenhum, tudo é um. VIDE: ●Amici multi, amicus nemo.
2010. Multus risus amicitiae solvit vinculum. [Schrevelius 1176] Muito riso quebra o vínculo da amizade. ■Brinca, mas não ofende.
2011. Mulum, pistrinum, flumen, fugito procul. [DAPR 658] De mulo, moinho, rio, foge para longe. ■De mulo, rio e moinho não queiras ser vizinho.
2012. Mulus clitellarius. [Apostólio 9.84] Burro de carga.
2013. Mulus mulum scabit. [Robert Burton, The Anatomy of Melancholy 3.1.2] Uma mula coça a outra. ■Um burro coça outro. ■Faze-me a barba, far-te-ei o cabelo. VIDE: ●Abluit manus manum: da aliquid et accipe. ●Amicus amicum adiuvat. ●Asinus asinum fricat. ●Dextra fricat laevam, vultusque fricatur ab illis. ●Ferrum ferro acuitur. ●Ferrum ferro acuitur, et vir acuitur amici congressu. ●Ferrum ferro exacuitur. ●Ferrum ferro exacuitur, et homo exacuit faciem amici sui. ●Manus manum, digitumque digitus abluit. ●Manus manum lavat. ●Manus manum lavat, et digitus digitum. ●Muli mutuum scabunt. ●Mutuum muli scabunt. ●Mutuum muli scalpunt. ●Mutuum radunt equi. ●Palma palmam piet, illota vel utraque fiet. ●Una manus reliquam lavat, ut relavetur ab ipsa.
2014. Munda prius quae intus est calicis, et paropsidis, ut fiat id, quod deforis est, mundum. [Vulgata, Mateus 23.26] Purifica primeiro o interior do copo e do prato, para que também o exterior fique limpo.
2015. Mundae vestis electio appetenda est homini. [Sêneca, Epistulae Morales 92.11] Ao homem sempre agrada a escolha de uma roupa elegante.
2016. Mundi artifex. O contrutor do mundo. VIDE: ●Opifex mundi. ●Orbis factor. ●Orbis patrator.
2017. Mundi gloriam semper comitatur tristitia. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 2.6.11] A tristeza sempre acompanha a glória mundana.
2018. Munditia illecebra animo est amantium. [Plauto, Menaechmi 354] A elegância é um atrativo para o coração dos apaixonados.
2019. Munditias mulieribus, viris laborem convenire. [Salústio, Bellum Iugurthinum 55.8] A elegância convém às mulheres, aos homens convém o trabalho.
2020. Munditiis capimur. [Ovídio, Ars Amatoria 3.133] É pela elegância que somos seduzidos.
2021. Mundus Deo paret. [Cícero, De Legibus 3.3] O mundo obedece a Deus.
2022. Mundus est Dei viva statua. [Tommaso Campanella / Stevenson 2632] O mundo é uma estátua viva de Deus.
2023. Mundus est ingens Dei templum. O mundo é um imenso templo de Deus.
2024. Mundus est omnium communis patria. O mundo é a pátria comum de todos.
2025. Mundus natura administratur. O mundo é governado pela natureza.
2026. Mundus scaena, vita transitus; venisti, vidisti, abiisti. [Apostólio 14.26] O mundo é um teatro, a vida é uma passagem por ele: vieste, viste, foste embora.
2027. Mundus senescit. [Umberto Eco, O Nome da Rosa 44] O mundo está envelhecendo.
2028. Mundus transit. [Vulgata, 1João 2.17] O mundo passa.
2029. Mundus universus exercet histrioniam. [Montaigne, Essais 3.10] O mundo inteiro representa um papel. VIDE: ●Fere totus mundus exercet histrionem. ●Totus fere mundus videtur mimum implere. ●Totus mundus exercet histrioniam. ●Universus mundus exercet histrioniam.
2030. Mundus vult decipi, ergo decipiatur. [Binder, Thesaurus 1945 / Cardeal Carlos Caraffa, atribuído] O mundo quer ser iludido, pois que o seja. VIDE: ●Populus vult decipi, ergo decipiatur. ●Qui vult decipi, decipiatur. ●Si mundus vult decipi, decipiatur. ●Vulgus vult decipi, ergo decipiatur.
2031. Munera, crede mihi, placant hominesque deosque. [Ovídio, Ars Amatoria 3.655] Podes crer: dádivas aplacam homens e deuses. ■Dádivas aplacam homens e deuses. ■Dádivas quebrantam penhas. ●Munera placant homines. ●Munera capiunt hominesque deosque. [Ovídio, Ars Amatoria 3.653] As dádivas conquistam tanto os homens como os deuses. VIDE: ●Cum divis flectunt venerandos munera reges. ●Muneribus vel di capiuntur. ●Placatur donis Iuppiter ipse datis.
2032. Munera excaecant oculos sapientium, et mutant verba iustorum. [Vulgata, Deuteronômio 16.19] As dádivas cegam os olhos dos sábios, e transtornam as palavras dos justos. VIDE: ●Nec accipies munera, quae etiam excaecant prudentes et subvertunt verba iustorum.
2033. Munera ne numera, miseris quaecumque dedisti: in caelis numerat, munerat illa Deus. [Binder, Medulla 1041] Não contes as dádivas que deste aos pobres: no céu Deus as conta e as retribui.
2034. Munera quae dantur, quocumque tempore prosunt. [Pereira 98] Os presentes que nos são dados são bons em qualquer tempo. ■Boas são as mangas, mesmo depois da festa.
2035. Munera qui mittit, sperat maiora remitti. [Owen / Binder, Thesaurus 1948] Quem manda presentes espera que lhe sejam mandados presentes maiores. ■Dá um ovo para receber um boi.
2036. Muneribus quivis mercatur amorem? [Propércio, Elegiae 2.16.15] Qualquer um compra o amor com dádivas?
2037. Muneribus et remuneratione consolidatur amicitia. [Bebel, Adagia Germanica] Com dádivas e recompensa se consolida a amizade. ●Muneribus vel dii capiuntur. [Erasmo, Adagia 1.3.18] Com dádivas, conquistam-se até os deuses. ■Dádivas aplacam homens e deuses. ■Dádivas quebrantam penhas. ■Não há fechadura, se de ouro é a gazua. VIDE: ●Cum divis flectunt venerandos munera reges. ●Munera placant homines. ●Munera placant hominesque deosque. ●Munera capiunt hominesque deosque. ●Placatur donis Iuppiter ipse datis.
2038. Munerum animus bonus optimum. [Stevenson 955] A boa vontade é o melhor dos presentes. ●Munerum animus optimus. [Erasmo, Adagia 2.7.5]
2039. Munus absconditum exstinguit iras. [Vulgata, Provérbios 21.14] O presente secreto extingue as iras. ■Dádivas quebrantam penhas.
2040. Munus divinum. [Inscrição em moeda inglesa] Uma dádiva de Deus.
2041. Munus exiguum, sed opportunum. [Pereira 106; Erasmo, Adagia 3.9.100] É um presente pequeno, mas na hora certa. ■Pouco, mas em boa hora. ■Foi-me um cavalo na guerra. VIDE: ●Exiguum munus, at gratum.
2042. Munus malum est perinde uti dispendium. [Schottus, Adagia 613] O mau lucro é igual a prejuízo. ■O que mal se adquire mal se perde. VIDE: ●At turpe lucrum adducit infortunium. ●Lucrum malum, aequale dispendio. ●Mala lucra aequalia damnis.
2043. Munus principum est resistere levitati multitudinis. [Cícero, Pro Milone 22, adaptado] É dever dos comandantes resistir aos caprichos da multidão.
2044. Munus publicum. Uma função pública. Um cargo público. Um encargo público. VIDE: ●Quippe iudicare munus publicum est.
2045. Munus saepe vitiosum. [Pereira 102] A dádiva muitas vezes tem defeito. ■Deu-me Deus um ovo, e esse, goro.
2046. Murem elephas non capit. [Schottus, Adagia 212] Elefante não caça rato. ■Homem grande não desce a coisas baixas. ●Murem non captat elephantus. VIDE: ●Animus excelsus res humiles dispicit. ●Aquila non aucupatur muscas. ●Aquila non capit muscas. ●Aquila non captat muscas. ●Aquila non venatur muscas. ●Elephantus non capit murem, nec aquila muscas. ●Elephas murem non capit.
2047. Murem ostendit pro leone. [Erasmo, Adagia 3.1.20] Mostra um rato em vez de um leão. ■Tanto barulho por nada. ■É o parto da montanha.
2048. Mures fele absente choreas ducunt. [Schottus, Adagialia Sacra 66] Quando o gato não está em casa, os ratos dançam. ■Quando os gatos não estão em casa, os ratos passeiam por cima da mesa. ■Patrão fora, dia santo na loja. VIDE: ●Felibus domo absentibus, mures saltant.
2049. Muri nulla salus cui pervius est cavus unus. [Tosi 1576] Nenhuma salvação tem o rato que só pode passar por um único buraco. ■Rato que só conhece um buraco asinha é tomado. ■Infeliz do rato que só conhece um buraco. VIDE: ●Miser est mus antro qui clauditur uno. ●Misera est vulpes quae unum tantum latibulum habet. ●Mus capitur citius, nisi plura foramina quaerit. ●Mus gaudet minime, nisi sint plures sibi rimae. ●Mus infelix est qui pluribus absque cavis est. ●Mus miser est, antro qui solo clauditur uno. ●Mus miser est, antro qui tantum clauditur uno.
2050. Muriam quid temperas, qui pisces nondum ceperis? [Schottus, Adagia 244] Por que temperas a salmoura, se ainda não apanhaste os peixes? ■Ainda não montamos e já cavalgamos?
2051. Muribus id dapinat quod crastina cura reclinat. Aquilo que a preocupação com o dia seguinte guarda, ela está dando aos ratos. ■Quem guarda com fome, o rato o come.
2052. Muricipis proles cito discit prendere mures. [DAPR 321] Filho de gato cedo aprende a caçar ratos. ■Filho de gato mata rato. VIDE: ●Cattorum nati sunt mures prendere nati. ●Cattorum proles bene discit prendere mures.
2053. Murilegus bene scit cui barbam lambere suescit. Bem sabe o gato de quem é a barba que costuma lamber. ■Bem sabe o gato cujas barbas lambe. VIDE: ●Ad cuius veniat scit cattus lingere barbam.
2054. Muris in more vivere. [Pereira 100] Viver como um rato. ■Viver à custa da barba longa.
2055. Murus aeneus conscientia sana. [Divisa] Uma consciência sã é como uma muralha de bronze.
2056. Mus aetatem uni cubili nunquam committit suam. O rato nunca confia sua vida a uma única toca. ■Infeliz do rato que só conhece um buraco.
2057. Mus capitur citius, nisi plura foramina quaerit. [Pereira 121] O rato que não busca muitas saídas é logo apanhado. ■Rato que não sabe mais de um buraco, depressa o toma o gato. ■Infeliz do rato que só conhece um buraco. ■Depressa se toma o rato que só sabe um buraco. VIDE: ●Muri nulla salus cui pervius est cavus unus. ●Miser est mus antro qui clauditur uno. ●Misera est vulpes quae unum tantum latibulum habet. ●Mus cito decipitur cui tantum rimula scitur. ●Mus gaudet minime, nisi sint plures sibi rimae. ●Mus infelix est qui pluribus absque cavis est. ●Mus miser est, antro qui solo clauditur uno. ●Mus miser est, antro qui tantum clauditur uno.
2058. Mus, cum antro suo non caperetur, etiam cucurbitam ferebat. [Apostólio 13.49] O rato, que não cabia em sua toca, ainda levava uma abóbora. ■Tu, que não podes, leva-me às costas. VIDE: ●Mus non ingrediens antrum, cucurbitam ferebat.
2059. Mus debacchatur, ubi cattus non dominatur. [Stevenson 301] Quando o gato não toma conta, o rato entrega-se à orgia. ■Gato em jornada, ratos em patuscada. ■Patrão fora, dia santo na loja. VIDE: ●Felibus domo absentibus, mures saltant. ●Mures fele absente choreas ducunt. ●Mus salit in stratum, dum scit abesse cattum.
2060. Mus gaudet minime, nisi sint plures sibi rimae. [Tosi 1576] Não se dá bem o rato, se não tem muitas tocas. ■Mal vai ao rato que conhece só um buraco. ■Infeliz do rato que só conhece um buraco. ●Mus est miser, cui non est nisi unus cavus. VIDE: ●Miser est mus antro qui clauditur uno. ●Muri nulla salus cui pervius est cavus unus. ●Mus capitur citius, nisi plura foramina quaerit. ●Mus cito decipitur cui tantum rimula scitur. ●Mus infelix est qui pluribus absque cavis est. ●Mus miser est, antro qui tantum clauditur uno. ●Mus miser est, antro qui solo clauditur uno.
2061. Mus in pice. [Rezende 3707] É o rato no pez. ■Está como ferro na frágua. ■Não sabe para onde se virar. VIDE: ●Haeret tamquam mus in pice.
2062. Mus infelix est qui pluribus absque cavis est. Coitado do rato que não tem vários esconderijos. ■Depressa se toma o rato que só sabe um buraco. ■Mal vai ao rato que conhece só um buraco. ■Infeliz do rato que só conhece um buraco. ●Mus miser est, antro qui solo clauditur uno. [Pereira 102] Coitado do rato que só tem um único buraco para se esconder. ●Mus miser est, antro qui tantum clauditur uno. [Eiselein 456] VIDE: ●Miser est mus antro qui clauditur uno. ●Misera est vulpes quae unum tantum latibulum habet. ●Muri nulla salus cui pervius est cavus unus. ●Mus capitur citius, nisi plura foramina quaerit. ●Mus cito decipitur cui tantum rimula scitur. ●Mus gaudet minime, nisi sint plures sibi rimae.
2063. Mus mordeat improbum. [Rezende 3709] Que o rato morda o homem desleal. ■Ao mau todos perseguem. ■Quem não deve não teme. VIDE: ●Etiam capra improbum hominem mordeat. ●Etiam capra virum mordeat malum. ●Vel capra mordeat nocentem. ●Scelerosum mordeat et mus. ●Vel mus mordeat improbum. ●Virum improbum vel mus mordeat. ●Virum mus mordeat ipsa malignum.
2064. Mus non ingrediens antrum, cucurbitam ferebat. [Erasmo, Adagia 3.3.79] O rato nem podia entrar na toca, e ainda levava uma abóbora. ■Tu, que não podes, leva-me às costas. ●Mus non potens subire antrum gestabat cucurbitam. [Eiselein 456] VIDE: ●Mus, cum antro suo non caperetur, etiam cucurbitam ferebat.
2065. Mus non uni fidit antro. [Erasmo, Adagia 5.1.4] O rato não confia num único buraco. ■Mal vai ao rato que não sabe mais que um buraco. ●Mus pusillus aetatem non cubili uni unquam committit suam. [Plauto, Truculentus 869] O pequeno rato jamais confia sua vida a um único buraco. VIDE: ●Duabus nititur ancoris.
2066. Mus salit in stratum, cum scit abesse cattum. [Binder, Thesaurus 1955] O rato salta na cama, quando sabe que o gato está ausente. ■Quando o gato sai, os ratos fazem festa. ●Mus salit in stratum, dum scit abesse cattum. [Bebel, Proverbia Germanica 483] ●Mus salit in stratum, cum scit non adfore cattum. [Eiselein 366] VIDE: ●Felibus domo absentibus, mures saltant. ●Mures fele absente choreas ducunt. ●Mus debacchatur, ubi cattus non dominatur.
2067. Mus satur insipidam deiudicat esse farinam. [DAPR 343] O rato farto acha que a farinha não tem gosto. ■A homem farto, as cerejas lhe amargam. ■Barriga cheia, goiabada tem mofo. VIDE: ●Cibi copia fastidium parit. ●Mel nimium saturo muri censetur amarum.
2068. Musa, mihi causas memora. [Virgílio, Eneida 1.8] Ó musa, lembra-me as causas.
2069. Musas hortabor, ut canant, et maria, ut effluant, et auras, ut vigeant, et ignes, ut caleant. [Ausônio, Epistula ad Symmacho] Exortarei as Musas aque cantem, os mares a que se movimentem, os ventos a que soprem, e o fogo a que aqueça. (=Corresponde a exortar alguém a fazer aquilo que já faz espontaneamente, sem precisar de incentivo externo).
2070. Musca, canes, mimi veniunt ad fercula primi. [Eiselein 342] A mosca, os cães e os poetas são os primeiros a chegar para a comida.
2071. Muscae famelicae altius infingunt aculeum. Moscas esfomeadas enterram mais fundo o ferrão. ■Magricela come sempre, come tudo, tudo, tudo. ●Muscae sitientes importunissimae. Moscas com sede incomodam muito. VIDE: ●Macilenti pediculi acrius mordent.
2072. Muscae quoque splen est. [Binder, Thesaurus 1960] Até a mosca tem sua ira. ■Também a formiga tem catarro. ■Cada formiga tem sua ira. ■Rã também sente como gente. ■Até o cabelo sutil faz sua sombra. VIDE: ●Habet et musca splenem.
2073. Muscae volitantes. Moscas esvoaçantes.
2074. Muscas metuit praetervolantes. Tem medo até das moscas esvoaçantes. ■Tem medo à própria sombra. VIDE: ●Ad omnia trepidat, licet vel mus movet. ●Vel muscas metuit praetervolitantes.
2075. Musco lapis volutus non obducitur. [Schottus, Adagia 615] ■Pedra que rola não cria musgo. ■Pedra que rola não cria limo. ■Pedra muito bulida não cria bolor. ■Pedra movediça não ajunta musgo. ■Pedra roliça não cria bolor. ●Musco lapis volutus haud obducitur. [CODP 232] VIDE: ●Lapis qui volvitur algam non generat. ●Lapis volutus non musco obducitur. ●Mutatum saxum nequit ullum ducere muscum. ●Nihil miserabilius quam incerta sede vagari. ●Non fit hirsutus lapis hinc aliquo inde volutus. ●Non fit hirsutus lapis per loca volutus. ●Saxum volubile non obducitur musco. ●Saxum volutum non obducitur musco.
2076. Musica abscondita nullius est rei. [Binder, Thesaurus 1961] A música escondida não tem valor. ■O saber escondido da ignorância vista pouco dista. ●Musicae occultae nullus respectus. [Schottus, Adagialia Sacra 6] À música oculta não se dá nenhuma atenção. VIDE: ●Abdita quid prodest generosi vena metalli, si cultore caret? ●Egregia musica quae sit abscondita nullius rei est. ●Non erit ignotae gratia magna lyrae. ●Nullus latentis musicae respectus est. ●Occultae musicae nullum esse respectum. ●Occultae musicae nullus respectus. ●Si solus sapias, nempe quis usus erit?
2077. Musica donum Dei. A música é dádiva de Deus.
2078. Musica est flos vitae. A música é a flor da vida.
2079. Musica in luctu importuna. [Rezende 3706] A música na dor é importuna. ●Musica in luctu intempestiva. ●Musica in luctu importuna narratio. [Vulgata, Eclesiástico 22.6] Um discurso fora de propósito é como a música no luto.
2080. Musica laetitiae comes, medicina dolorum. A música é a companheira da alegria, o remédio das dores.
2081. Musica laborum dulce levamen. A música é o alívio dos sofrimentos.
2082. Musica mentis medicina maestae. [Burton, The Anatomy of Melancholy 334] A música é o remédio da alma triste.
2083. Musica pellit curas. A música espanta as peocupações.
2084. Musicam docet amor. [Erasmo, Adagia 4.5.15] O amor ensina música. ●Musicam docet amor, etsi fuerit indoctus prius. [Píndaro / Schottus, Adagia 641] O amor ensina música, mesmo que a pessoa antes tenha sido ignorante. VIDE: ●Amor ad industriam excitat animum. ●Incitamentum amoris musica.
2085. Mussitanda iniuria adulescentium est. [Terêncio, Adelphoe 179] A injúria feita por rapazes deve ser mantida sem resposta.
2086. Mutabilior est Proteo, et varius magis. [Schottus, Adagia 625] É mais variavél que Proteu, e ainda mais inconstante. VIDE: ●Chamaleonte mutabilior. ●Proteo mutabilior.
2087. Mutabilis est casus. [Sêneca Retórico, Controversiae 1.5] A sorte é inconstante.
2088. Mutae pecudes. Rebanhos silenciosos.
2089. Mutans locum, mores tamen mutat nihil. [Schottus, Adagia 617] Quem muda de lugar, nem por isso muda de caráter. ■Quem mudou, nunca melhorou. ■Asno que a Roma vá, asno volta de lá. VIDE: ●Animum debes mutare, non caelum. ●Caelum, non animum, mutant, qui trans mare currunt. ●Permutare te potes, sed non meliorare. ●Vitia nostra regionum mutatione non fugimus.
2090. Mutantur mores, cum comitantur opes. Quando se acumulam riquezas, mudam os costumes. VIDE: ●Divitiae mutant mores, raro in meliores.
2091. Mutantur mores, mutatur et ordo. Mudam-se os costumes, muda-se também a ordem social.
2092. Mutantur mores, quando mutantur honores. Mudam-se os costumes, quando se mudam as honrarias. ■Queres conhecer o vilão? Dá-lhe o bastão. ●Mutantur mores, quotiens mutantur honores.
2093. Mutare consilium quis non potest in alterius praeiudicium. [Jur] Ninguém pode mudar de decisão em prejuízo de outrem. ●Mutare consilium quis non potest in alterius detrimentum. VIDE: ●Nemo potest mutare consilium suum in alterius iniuriam.
2094. Mutare non potest pardus varietates suas. ■O leopardo não pode mudar as suas malhas. ■O que o berço dá só o túmulo tira. ●Mutare non potest Aethiops pellem suam. O etíope não pode mudar a sua pele. VIDE: ●Abluis Aethiopem quid frustra? ●Aethiops non albescit. ●Pardus maculas non deponit. ●Si mutare potest Aethiops pellem suam, aut pardus varietates suas, et vos poteritis benefacere cum didiceritis malum. ●Vestem mutare potest Aethiops, faciem non potest.
2095. Mutare praeterita nemo potest. Ninguém pode mudar o passado. ■O que está feito, não pode ser desfeito. VIDE: ●Non reprehendo praeterita, quoniam mutari corrigique non possunt. ●Praeterita mutare non possumus. ●Praeterita mutari non possunt. ●Praeterita non mutantur.
2096. Mutare quod non possis, ut natum est feras. [Publílio Siro] O que não puderes mudar, suportarás tal como é. ■O que não pode al ser, deves sofrer.
2097. Mutari fata non possunt. [Cícero, De Divinatione 2.8.2] O destino não pode ser mudado. ■O que tem de ser, tem muita fora.
2098. Mutat enim mundi naturam totius aetas. [Lucrécio, De Rerum Natura 5.828] O tempo muda a natureza do mundo todo.
2099. Mutat via longa puellas. [Propércio, Elegiae 1.12.11] Uma viagem longa modifica o coração das mulheres.
2100. Mutatio loci, mutatio sortis. Mudança de lugar, mudança de sorte. ■Muda de terra, mudarás de fortuna. ■Muda-te, mudará a ventura. ■Quem se muda, Deus o ajuda.
2101. Mutatio nominis. [Jur / Black 1218] A mudança de nome.
2102. Mutatio veritatis. [Jur] A alteração da verdade.
2103. Mutatis factis, ius mutatur. [Jur] Mudados os fatos, muda-se a lei. ●Mutato facto ius mutatur. Mudado o fato, muda-se a lei.
2104. Mutatis mutandis. Mudadas as coisas que devem ser mudadas. (=Com a devida adequação dos pormenores).
2105. Mutatum saxum nequit ullum ducere muscum. [Pereira 117] ■Pedra que rola, não cria musgo. ■Pedra que rola, não cria limo. ■Pedra muito bulida não cria bolor. ■Pedra movediça não ajunta musgo. ■Pedra roliça não cria bolor. VIDE: ●Lapis qui volvitur algam non generat. ●Lapis volutus non musco obducitur. ●Musco lapis volutus haud obducitur. ●Musco lapis volutus non obducitur. ●Non fit hirsutus lapis hinc aliquo inde volutus. ●Non fit hirsutus lapis per loca volutus. ●Saxum volubile non obducitur musco. ●Saxum volutum non obducitur musco.
2106. Mutatur cum principe vulgus. A multidão muda com o governante. ■Novo rei, nova lei. VIDE: ●Mobile mutatur semper cum principe vulgus.
2107. Mutavit calceos. [Cícero, Philippica 13.28] Trocou de sapatos. (=Subiu de classe social). VIDE: ●Calceos mutare.
2108. Muti magistri. [Erasmo, Adagia 1.2.18] Os mestres mudos. (=Os livros).
2109. Mutua defensio tutissima. [Erasmo, Adagia 3.8.72] A defesa mútua é a mais segura.
2110. Mutua quae debes, ridendo solvere debes. [Binder, Thesaurus 1965] Deves pagar rindo o empréstimo que deves. ■Quem deve, não dorme quando quer.
2111. Mutua qui dederat, repetens, sibi comparat hostem. [Pereira 102] Quem tiver dado um empréstimo, ao cobrar, ganha um inimigo. ■Amigo ao pedir, inimigo ao restituir. ■Se queres ter inimigo, empresta-lhe o teu e pede-lho. ■Dinheiro emprestaste, inimigo ganhaste. VIDE: ●Aes debitorem leve, grave inimicum facit. ●Qui dat mutuum, amicum vendit, inimicum emit.
2112. Mutua sic placido traheremus gaudia lusu. [Giovanni Pontano, Carmina 104] Criaremos alegria mútua por meio de um gracejo inofensivo.
2113. Mutuae actiones tolluntur. [Jur] As ações mútuas se anulam.
2114. Mutum est pictura poema. [Rezende 3722] A pintura é um poema sem palavras. VIDE: ●Poema est pictura loquens; mutum pictura poema.
2115. Mutuo fricantur senes. [Pereira 105] Os velhos se esfregam mutuamente. ■Fazem-se as barbas um ao outro. VIDE: ●Senes mutuum fricant