DICIONÁRIO DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER
Home - Introdução - Bibliografia - Abreviaturas
A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U VZ
M1 M2 M3 M4 M5 M6 M7 M8 M9 M10 M11
M10: 1801-2000
1801. Multa fieri non posse, priusquam sint facta, iudicantur. [Plinio Antigo, Naturalis Historia 7.1.1] Muitas coisas se julgam impossíveis de acontecer enquanto não acontecem.
1802. Multa fiunt eadem, sed aliter. Fazem-se muitas coisas iguais, mas de maneira diferente.
1803. Multa hospitia, nullas amicitias. Muita hospitalidade, nenhuma amizade. ■Amigo de todos, amigo de ninguém. ●Multa hospitia habent, nullas amicitias. Têm muitos abrigos, nenhuma amizade. VIDE: ●Vitam in peregrinatione exigentibus hoc evenit, ut multa hospitia habeant, nullas amicitias.
1804. Multa ignoscendo fit potens potentior. [Publílio Siro] Desculpando muitas coisas, o poderoso fica mais poderoso.
1805. Multa in bellis inania. [Erasmo, Adagia 2.10.19] Nas guerras muitas coisas são vãs. ■Tempo de guerra, mentira como terra. ●Multa in bello inania. [Schottus, Adagia 246] ●Multa in bello vana.
1806. Multa in bello nova. [Schottus, Adagia 306] Numa guerra há muita novidade. ■Tempo de guerra, mentiras como terra.
1807. Multa interrogans fit ingratus. [Bebel, Adagia Germanica] Quem pergunta muito, torna-se desagradável. ■Quem tudo quer saber, mexerico quer fazer.
1808. Multa iuvant collecta simul. [Tosi 814] É útil a reunião de muitas coisas VIDE: ●Iuncta iuvant. ●Quae non prosunt singula, multa iuvant. ●Quae non valeant singula, iuncta iuvant. ●Singula quae non prosunt, multa collecta iuvant.
1809. Multa legas facito, perlectis neglege multa. [Dionísio Catão, Disticha 3.18] Trata de ler muito; do lido põe de parte muito.
1810. Multa licet castae non facienda legant. [Ovídio, Tristia 2.1.308] Embora honestas, as mulheres lêem muita coisa que não deve ser feita.
1811. Multa magis quam multorum lectione formanda mens est. [Quintiliano, Institutio Oratoria 10.1.59] O espírito deve ser formado mais com muita leitura do que com a leitura de muitos livros. ■Livros e amigos, poucos e bons. VIDE: ●Multum legendum esse, non multa. ●Multum legendum, sed non multa. ●Non multa parum, sed pauca multum legenda. ●Non multa, sed multum. ●Tu memineris sui cuiusque generis auctores diligenter eligere. ●Aiunt enim multum legendum esse, non multa.
1812. Multa me docuit usus, magister optimus. Muito me ensinou a prática, que é o melhor mestre. ■A prática é a mestra de todas as coisas. ■Usa e serás mestre. ■A experiência é a mestra da vida. VIDE: ●Adiciam quod me docuit usus, magister egregius. ●Cunctarum rerum doctor certissimus usus. ●Magister optimus usus. ●Magister rerum usus. ●Magister usus omnium est rerum optimus. ●Magistra rerum experientia. ●Usus efficacissimus rerum omnium magister. ●Usus est magister optimus. ●Usus est magister rerum. ●Usus magister egregius. ●Usus magister optimus. ●Usus omnium rerum optimus magister. ●Usus optimus rerum magister.
1813. Multa mentiuntur poetae. [Manúcio, Adagia 523] Os poetas mentem muito. VIDE: ●Mentiri vatibus est mos. ●Mentiuntur multa cantores. ●Miranda canunt, sed non credenda, poëtae.
1814. Multa miser timeo, quia feci multa proterve. [Ovídio, Amores 1.4.45] Eu sou infeliz, tenho muito medo, pois pratiquei muitos abusos. ■Ao que mal vive, o medo o persegue.
1815. Multa multo exercitatione facilius quam regulis percipies. [Black 1211] Muitas coisas se entendem mais facilmente pela prática do que pelas regras.
1816. Multa narrantur atrociora quam sint. [DAPR 308] Muitas coisas são contadas piores do que são. ■O diabo não é tão feio como o pintam.
1817. Multa naturaliter fiunt, quorum ratio nos latet. Acontecem naturalmente muitas coisas, cuja explicação se esconde de nós.
1818. Multa noris oportet, quibus deum fallas. [Erasmo, Adagia 2.10.23] Para enganares um deus, é preciso que saibas muitas coisas. VIDE: ●Multa quidem noris queis possis fallere numen. ●Multa scias opus est, quibus possis fallere numen. ●Multa scias, queis vel caelestia numina fallas.
1819. Multa novit, sed male novit omnia. [Grynaeus 290] Ele conhece muitas coisas, mas conhece tudo mal. ■É um especialista em generalidades. VIDE: ●Aliquis in omnibus, nullus in singulis. ●Multa sciebat opera, sed male sciebat omnia. ●Petrus in cunctis, nihil in omnibus.
1820. Multa novit vulpes, sed echinulus magnum unum. [Arquíloco / Albertatius 788] A raposa conhece muitos artifícios, e o ouriço-cacheiro um só, mas grande. (=O ouriço, para defender-se, fecha-se e expõe os espinhos). ■Muitas coisas sabe a raposa, e o ouriço-cacheiro uma só. ●Multa novit vulpes, verum echinus unum magnum. [Erasmo, Adagia 1.5.18] ●Multa novit vulpes, sed erinaceus unum magnum. [Schottus, Adagia 516] VIDE: ●Ars varia vulpi, ast una echino maxima. ●Scit multa vulpes, magnum echinus unicum.
1821. Multa nulli cogitata temporis punctum attulit. [Publílio Siro] Um instante traz coisas não imaginadas por ninguém. ■Um momento dá a coroa, e um momento a rouba.
1822. Multa paucis. [DAPR 719] Muitas coisas em poucas palavras. VIDE: ●Multum in parvo. ●Multum in paucis.
1823. Multa pecuniaria. [Jur] Uma multa pecuniária.
1824. Multa, per noctem habita terrori, dies vertit ad risum. [Sêneca, Epistulae Morales 104] Muitas coisas que de noite inspiram terror, o dia torna motivo de riso.
1825. Multa petentibus desunt multa. [Horácio, Carmina 3.16.42] Muito falta a quem muito deseja. ■Tudo falta a quem tudo deseja.
1826. Multa petit stultus, stultior illa dabit. [Pereira 111] O tolo pede muitas coisas, o mais tolo lhas dará. ■Muito pediu o sandeu, mas mais o foi quem lhe deu.
1827. Multa praeter spem scio multis bona evenisse. [Plauto, Rudens 400] Sei que a muitos aconteceram coisas boas não esperadas. ■Muitas vezes o remédio vem donde não se supõe.
1828. Multa, quae honesta videntur esse, temporibus fiunt non honesta. [Cícero, De Officiis 3.25] Muitas coisas que parecem ser dignas mostram-se indignas em certas circunstâncias. ■Cada coisa a seu tempo.
1829. Multa, quam supervacua essent, non intelleximus, nisi cum deesse coeperunt. [Sêneca, Epistulae Morales 123] Não percebemos que muitas coisas são supérfluas senão quando começam a faltar. ■O bem só é conhecido depois de perdido.
1830. Multa quidem noris queis possis fallere numen. [Schottus, Adagia 246] Terás de saber muitas coisas para poder enganar um deus. VIDE: ●Multa noris oportet, quibus deum fallas. ●Multa scias opus est, quibus possis fallere numen. ●Multa scias, queis vel caelestia numina fallas.
1831. Multa renascentur quae iam cecidere, cadentque quae nunc sunt in honore vocabula, si volet usus. [Horácio, Ars Poetica 70] Renascerão muitas palavras que já morreram, e morrerão muitas que hoje estão em voga, se o uso assim o quiser.
1832. Multa rogare, rogata tenere, retenta docere: haec tria discipulum faciunt superare magistrum. [Binder, Thesaurus 1917] Perguntar muito, guardar o que se perguntou, ensinar o que se guardou: essas três coisas fazem o aluno superar o professor.
1833. Multa satis lusi, non est dea nescia nostri, quae dulcem curis miscet amaritiem. [Catulo, Carmina 68.17] Diverti-me bastante; também não me é desconhecida a deusa que mistura a doce amargura às preocupações.
1834. Multa sapit, sed pauca refert. [Schottus, Adagia 599] Sabe muito, mas produz pouco.
1835. Multa scias opus est, quibus possis fallere numen. [Apostólio 16.23] Para enganares um deus, é preciso que saibas muitas coisas. ●Multa scias, queis vel caelestia numina fallas. [Schottus, Adagia 184] É preciso que saibas muitas coisas para enganares até os deuses celestes. VIDE: ●Multa noris oportet, quibus deum fallas. ●Multa quidem noris queis possis fallere numen.
1836. Multa sciebat opera, sed male sciebat omnia. Conhecia muitas coisas, mas tudo conhecia mal. ■Aprendiz de muitos ofícios não chega a mestre em nenhum deles. VIDE: ●Aliquis in omnibus, nullus in singulis. ●Multa novit, sed male novit omnia. ●Petrus in cunctis, nihil in omnibus.
1837. Multa sed trepidus solet detegere vultus. [Sêneca, Thyestes 330] Mas um rosto agitado costuma revelar muita coisa.
1838. Multa senem circumveniunt incommoda. [Horácio, Ars Poetica 169] Muitos incômodos rodeiam o velho. ■A velhice nunca vem só. VIDE: ●Senem circumveniunt incommoda.
1839. Multa sub vultu latuerint odia, multa in osculo. [Publílio Siro] Muitos ódios se escondem sob a máscara da face, muitos (se escondem) num beijo. ■Muita mão é beijada que se quisera ver cortada. ●Multa sub vultu odia, multa sub osculo latent. [Binder, Thesaurus 1916] VIDE: ●Odia alia sub vultu, alia sub osculo latent. ●Odia multorum sub vultu, multorum sub osculo latent.
1840. Multa sunt dissimilia: sexus, aetas, animus. [Sêneca Retórico, Controversiae 4] Há muitas diferenças: o sexo, a idade, o caráter.
1841. Multa sunt quae ego nescire malo. [Cícero, Ad Quintum 3.8.1] Há muitas coisas que eu prefiro ignorar.
1842. Multa sunt quae mentem acuunt, multaque quae obtundunt. Muitas coisas há que aguçam o entendimento, e muitas que o embotam.
1843. Multa sunt quae scire parum vel nihil animae prosunt. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 1.1.17] Há muitas coisas cujo conhecimento de pouco ou nada é útil à alma.
1844. Multa sunt quae sola prolata calumniae possint videri obnoxia. [Apuleio, Apologia 82] Muitas frases há que pronunciadas isoladas poderiam parecer culpadas de calúnia.
1845. Multa sunt vera quae vulgo scire non sit utile. Há muitas verdades que não é útil ao povo saber. VIDE: ●Multa esse vera quae non modo vulgo scire sit utile.
1846. Multa suscipiuntur, conficiuntur pauca. Começam-se muitas coisas, terminam-se poucas. ■Quem muito começa, pouco acaba.
1847. Multa tibi non licent, quae humillimis et in angulo iacentibus licent. [Sêneca, Ad Polybium 6] São-te recusados muitos direitos que têm as pessoas muito humildes e que vivem abandonadas no seu canto.
1848. Multa tu quidem dicis, sed tibi nemo credit. [Cícero, Ad Familiares 7.27.1] Na verdade, tu dizes muita coisa, mas ninguém acredita em ti.
1849. Multa tulit fecitque puer, sudavit et alsit. [Horácio, Ars Poetica 413] Quando menino, suportou e fez muito, suou e padeceu frio.
1850. Multa verba, modica fides. Muitas palavras, pouca confiança. ■Quem muito fala muito mente.
1851. Multa verba non satiant animam. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 1.2.9] Muitas palavras não saciam a alma.
1852. Multa vetustas lenit. O tempo suaviza muita coisa. ■O tempo tudo cura. ■Tempo é remédio. VIDE: ●Iam tempus illi fecit aerumnas leves. ●Omnis doloris tempus fit medicus. ●Tempore omnia vulnera sanabuntur. ●Tempus dolorem leniet. ●Tempus dolorem lenit. ●Tempus facit aerumnas leves. ●Tempus omnia sanat.
1853. Multae guttae cadentes lapidem cavant. [S.Tomás de Aquino, Sententia libri Ethicorum 2.1] Muitas gotas caindo furam a pedra. ●Multae guttae cavant lapidem. Muitas gotas furam a pedra.
1854. Multae guttae implent flumen. [S.Agostinho, In Epistulam ad Parthos 1.6] Muitas gotas enchem um rio. ■Muitos poucos fazem um muito. VIDE: ●Quam minutae sunt guttae pluviae! nonne flumina implent et domos deiciunt?
1855. Multae hominibus ad malitiam viae sunt. [Rezende 3647] Muitos são os caminhos que levam o homem ao mal.
1856. Multae insidiae sunt bonis. [Cícero, Pro Plancio 24.59] Há muitas armadilhas colocadas contra os homens de bem. VIDE: ●Vigilandum est semper: multae insidiae sunt bonis.
1857. Multae interea rotae volventur. [Binder, Thesaurus 1919] Até acontecer isso, muitas rodas vão rodar. ■Muita água ainda vai correr. ■Ainda temos muito que ver. ■Ainda temos muitas noites que dormir fora.
1858. Multae manus onus levant. [Pereira 110] Muitas mãos aliviam o peso. ■Muitas mãos tornam a obra leve. ■A união faz a força. ■Muitas mãos e poucos cabelos asinha são depenados. ●Multae manus onus levius faciunt. ●Multae manus onus levius reddunt. [Erasmo, Adagia 2.3.95] ●Multae manus onus magnum levissime reducunt. [Pereira 111] VIDE: ●Multorum manibus grande levatur onus. ●Multorum manu alleviatur opus.
1859. Multae nos iniuriae transeant. [Sêneca, De Ira 3.11.1] Deixemos passar despercebidas muitas ofensas.
1860. Multae preces non inflant saccum. [DAPR 232] Muitas súplicas não enchem o saco. ■Desejos não enchem saco.
1861. Multae regum aures atque oculi. [Erasmo, Adagia 1.2.2] Os reis têm muitos ouvidos e olhos. ■Não digas mal de el-rei nem entre dentes, porque em toda parte tem parentes. ●Multae regibus aures multique oculi sunt.
1862. Multae sunt arbores, sed non omnes faciunt fructum; multi fructus, sed non omnes comestibiles. [Petrus Alphonsus, Disciplina Clericalis, De Libris Non Credendis] Muitas são as árvores, mas nem todas dão frutos; muitos são os frutos, mas nem todos são comestíveis.
1863. Multae terricolis linguae, caelestibus una. [Rezende 3653] Os terrícolas têm muitas línguas, os deuses têm uma única.
1864. Multam enim malitiam docuit otiositas. [Vulgata, Eclesiástico 33.29] A ociosidade ensina muita malícia. ■A ociosidade é a mãe de todos os vícios. VIDE: ●Nihil agendo, homines male agere discunt.
1865. Multam possemus pacem habere, si non vellemus nos cum aliorum dictis et factis et quae ad nostram curam non spectant occupare. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 1.11.1] Poderíamos gozar de muita paz, se não quiséssemos ocupar-nos com as palavras e ações dos outros, nem com coisas que não nos dizem respeito.
1866. Multam prius quam longam vitam debeam optare. [Quinto Cúrcio, Historiae 9.6] Prefiro uma vida intensa a uma vida longa.
1867. Multam saliens incitat unda sitim. [Ovídio, Remedium Amoris 632] A água que brota provoca uma grande sede. ■Quanto mais água, mais sede.
1868. Multas amicitias silentium diremit. [Aristóteles / Erasmo, Adagia 2.1.26] O silêncio rompeu muitas amizades. ■Faltando a familiaridade, falta a amizade. ●Multas amicitias silentium dirimit. [Medina 593] O silêncio rompe muitas amizades.
1869. Multi ad fatum venere suum, dum fata timent. [Sêneca, Oedipus 995] Muitos encontraram seu destino, quando procuravam fugir dele.
1870. Multi autem erunt primi novissimi et novissimi primi. [Vulgata, Mateus 19.30] Muitos primeiros virão a ser os últimos, e muitos últimos virão a ser os primeiros. VIDE: ●Erunt novissimi primi, et primi novissimi.
1871. Multi beneficiis deorum perverse utuntur. [Cícero, De Natura Deorum 3.70] Muitos usam de maneira inadequada os benefícios concedidos pelos deuses.
1872. Multi colunt personam potentis, et amici sunt dona tribuentis. [Vulgata, Provérbios 19.6] São muitos os que honram a pessoa do poderoso, e os que são amigos do que reparte dádivas. ■Balança o rabo o cão, não por ti, mas pelo pão.
1873. Multi committunt eadem diverso crimina fato; ille crucem sceleris pretium tulit, hic diadema. [Juvenal, Saturae 13.103] Muitos cometem os mesmos crimes, mas com sortes diferentes: como preço do crime, um recebe o suplício da cruz, o outro, o diadema.
1874. Multi consueverunt odisse vetera, nova exoptare. Muitos se acostumaram a odiar o antigo e desejar o novo.
1875. Multi, cum aliis maledicunt, sibi ipsi convicium faciunt. [DM 115] Muitos, ao injuriarem a outros, censuram a si mesmos.
1876. Multi discipuli praestantiores magistris. [Erasmo, Adagia 3.5.23] Muitos discípulos há que superam os mestres. ●Multi discipuli meliores magistris. [Schottus, Adagialia Sacra 30]
1877. Multi duces Cariam perdiderunt. [Schottus, Adagia 516] A multidão de chefes perdeu a Cária. ■Asno de muitos, lobos o comem. ■Onde muitos mandam, ninguém obedece, tudo fenece. ●Multi duces deperdidere Cariam. [Apostólio 16.33] VIDE: ●Multitudo imperatorum Cariam perdidit. ●Multitudo imperatorum curiam perdidit. ●Multitudo imperitorum perdit curiam.
1878. Multi enim patrimonia effuderunt, inconsulte largiendo. [Cícero, De Officiis 2.54] Muitos dissiparam seu patrimônio sendo imprudentemente pródigos.
1879. Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. [Vulgata, Mateus 20.16; 22.14] Muitos são os chamados e poucos os escolhidos. ■Muitos são os chamados e poucos os aproveitados. VIDE: ●Multi vocati, pauci electi.
1880. Multi fallere docuerunt, dum timent falli, et aliis ius peccandi, suspicando, fecerunt. [Sêneca, Epistulae Morales 1.3] Muitas pessoas ensinaram a enganar, enquanto temem ser enganadas, e, por sua desconfiança, aos outros deram o direito de enganar.
1881. Multi famam, conscientiam pauci verentur. [Plínio Moço, Epistulae 3.20] Muitos se preocupam com a reputação, poucos com a consciência. VIDE: ●Famam curant multi, pauci conscientiam. ●Plerique famam, conscientiam pauci verentur.
1882. Multi homines nomine, non re. [Epígrafe de Fábula de Fedro 3.18 / Rezende 3673] Muitos são seres humanos no nome, não no agir.
1883. Multi in laqueum incidunt quem proximo suo tetenderunt. Muitos caem no laço que armaram para seu vizinho. ■Quem arma a esparrela às vezes cai nela. ■Quem laço me armou nele caiu.
1884. Multi indigni luce sunt, et tamen dies oritur. [Sêneca, De Beneficiis 1.1.11] Muitos são indignos da luz, e, apesar disso, o dia nasce. ■O sol nasce para todos. VIDE: ●Quam multi indigni luce sunt! Tamen dies oritur.
1885. Multi litigant in foro, non ut aliquid lucrentur, sed ut vexant alios. [Jur] Muitos litigam no foro, não para obter alguma vantagem, mas para atormentar outras pessoas.
1886. Multi manducant, ut vivant; multi vívunt, ut mandúcent. [Walther, Proverbia 16165] Muitos comem para viver; muitos vivem para comer.
1887. Multi manum palpant, quam amputatam vellent. [DAPR 106] Muitos acariciam a mão que quereriam ver amputada. ■Mãos beija o homem que quisera ver cortadas. VIDE: ●Odia multorum sub vultu, multorum sub osculo latent.
1888. Multi medici regem sustulerunt. A multidão de médicos matou o rei. ■Muitos concertadores desconcertam a noiva. ■Panela mexida por muitos não presta. ■Ajuda demais atrapalha. ●Multi medici regem perdiderunt. VIDE: ●Multorum medicorum introitu aegrum perdidit. ●Medicorum turba principem perdidit. ●Negotia pluribus comissa segnius expediuntur. ●Turba medicorum regem perdidit.
1889. Multi mensae amici sunt, pauci veritatis. [Schrevelius 1172] Muitos são amigos da mesa, poucos da verdade. ●Multi mensae, non veritatis amici. [Binder, Thesaurus 1924]
1890. Multi mentiuntur ut decipiant, multi quia decepti sunt. [Sêneca, De Ira 2.29.2] Muitos mentem para enganar; muitos outros, porque foram enganados.
1891. Multi modii salis simul edendi sunt, ut amicitiae munus expletum sit. É preciso que as pessoas comam juntas muitos módios de sal para que haja uma garantia de amizade. VIDE: ●Multos modios salis simul edendos esse, ut amicitiae munus expletum sit.
1892. Multi morbi quiete et abstinentia curantur. [Gaal 1322] Muitas doenças se curam pelo descanso e abstinência. VIDE: ●Abstinentia et quiete multi morbi curantur.
1893. Multi mortales, deditus ventri atque somno, indocti incultique vitam sicuti peregrinantes transiere. [Salústio, Catilina 2.3] Muitos mortais, entregues aos prazeres e ao sono, sem cultura e sem educação, passaram a vida como peregrinos.
1894. Multi multa loquuntur, et ideo parva fides est adhibenda. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 4.36.3] Muita gente fala muito, mas a esses deve-se dar pouco crédito.
1895. Multi multa, nemo omnia novit. [Rezende 3674; Black 1211] ■Muitos sabem muito, mas ninguém sabe tudo. ●Multi multa sciunt, nemo omnia. [Binder, Thesaurus 1925]
1896. Multi multa sapiunt, et seipsos nesciunt. [S.Bernardo, Meditationes Piissimae 1.1] Muitos homens sabem muita coisa, mas desconhecem a si mesmos. ■Muitos sabem tudo, mas de si não sabem nada. ●Multi multa sciunt, et seipsos nesciunt. ●Multi multa sciunt, se autem nemo. Muita gente conhece muita coisa, mas ninguém conhece a si mesmo.
1897. Multi nimium, nemo satis. Muitos têm demais, mas ninguém tem bastante. ■Ninguém se contenta com o que tem. ■Quanto mais se tem, mais se quer.
1898. Multi non causa nequitiae, non foenerati sunt, sed fraudari gratis timuerunt. [Vulgata, Eclesiástico 29.10] Muitos deixam de emprestar não por desumanidade, mas porque temeram ser defraudados sem o merecerem.
1899. Multi oderint, si temetipse deligas. [Grynaeus 586] Se tu amares só a ti mesmo, muitos te odiarão. ■Não é amado quem só de si tem cuidado. VIDE: ●Multi te oderint, si te amabis. ●Multi te oderint, si te amas. ●Multi te oderint, si te ipsum amaris. ●Multi te oderint, si teipsum amas. ●Multi te oderint, si temetipsum diligas. ●Multi te odio habebunt, si teipsum ames. ●Multi te odio prosequentur, si te ipse amaris. ●Nemo erit amicus, ipse si te ames nimis. ●Si tutemet te amaris, erunt qui te oderint.
1900. Multi omnia recta et honesta neglegunt, dummodo potentiam conquirant. [Cícero, De Officiis 3.82] Muitos desprezam tudo que é honesto e honroso, desde que conquistem o poder.
1901. Multi pacifici sint tibi; et consiliarius sit tibi unus de mille. [Vulgata, Eclesiástico 6.6] Vive em amizade com muitos, mas seja o teu conselheiro um entre mil. ■Muitos amigos em geral, e um em especial.
1902. Multi quaerunt tentationes fugere et gravius incidunt in eas. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 1.13.11] Muitos procuram fugir às tentações e caem nelas com mais força.
1903. Multi qui tauros stimulent, sed rarus arator. [Apostólio 16.36] Há muitos para aguilhoar os touros, mas é raro o lavrador. ■Muitos falam e exortam, mas poucos obram. ●Multi qui boves stimulent, pauci aratores. [Erasmo, Adagia 1.7.9] Há muitos para aguilhoar os bois, mas poucos lavradores. ●Multi boum stimulatores, pauci autem terrae aratores. [Manúcio, Adagia 139] ●Multi boum stimulatores, pauci aratores. VIDE: ●Cum plerique boves stimulent, est rarus arator. ●Qui taurum stimulent multi, sed rarus arator. ●Qui tauros stimulent multi, sed rarus arator.
1904. Multi quidem facilius se abstinent ut non utantur, quam temperent ut bene utantur. [S.Agostinho] Para muitos é mais facil absterem-se para não usar do que moderarem-se para bem usar.
1905. Multi quidem rectum quod est, curvum faciunt, sed pauci contra. [Schrevelius 1170] Muitos entortam o que está direito, mas poucos fazem o contrário.
1906. Multi sequuntur Iesum usque ad fractionem panis, sed pauci usque ad bibendum calicem passionis. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 2.11] Muitos seguem a Jesus até a distribuição do pão, mas poucos até beberem o cálice da paixão.
1907. Multi suadent utilia non tibi, sed sibi. Muitos dão conselhos, não em teu proveito, mas em proveito próprio.
1908. Multi sunt asini bipedes. [Bebel, Proverbia Germanica 513] São muitos os burros de dois pés.
1909. Multi sunt qui scire volunt, sed discere nolunt. [Sweet 194] Muitos há que querem saber, mas não querem estudar. VIDE: ●Scire volunt omnes, studiis incumbere pauci.
1910. Multi te oderint, si te amabis. [Schottus, Adagia 306] Se tu amares só a ti mesmo, muitos te odiarão. ■Não é amado quem só de si tem cuidado. ●Multi te oderint, si te amas. ●Multi te oderint, si te ipsum amaris. ●Multi te oderint, si teipsum amas. [Erasmo, Adagia 2.10.26] ●Multi te oderint, si temet ipse diligas. [Eiselein 139] ●Multi te odio habebunt, si teipsum ames. [Apostólio 16.44] ●Multi te odio prosequentur, si te ipse amaris. [Schottus, Adagia 516] VIDE: ●Multi oderint, si temetipse deligas. ●Nemo erit amicus, ipse si te ames nimis. ●Si tutemet te amaris, erunt qui te oderint.
1911. Multi verbis admodum sunt prodigi, factis autem parcissimi. Muitos são bastante pródigos em palavras, mas são muito econômicos em ações. ■Galinha que cacareja nem sempre põe ovo.
1912. Multi verbis blandi sunt, et pectore infideles. [Epígrafe de Fábula de Fedro] Muitos são meigos com as palavras, mas são infiéis no coração. ■Lábios de mel, coração de fel.
1913. Multi vocati, pauci electi. Muitos (são) os chamados, poucos os escolhidos. ■Muitos são os chamados e poucos os aproveitados. VIDE: ●Multi enim sunt vocati, pauci vero electi.
1914. Multiloqui mendaces. [Bebel, Adagia Germanica] Faladores são mentirosos. ■Quem muito fala muito mente. VIDE: ●In multiloquio desunt mendacia raro. ●Mendacium semper in multiloquio.
1915. Multiplicasti gentem, et non magnificasti laetitiam. [Vulgata, Isaías 9.3] Multiplicaste a gente, não aumentaste a alegria.
1916. Multis annis iam peractis, nulla fides est in pactis, mel in ore, verba lactis, fel in corde, fraus in actis. [Binder, Thesaurus 1930] Já passados muitos anos, não há nenhuma sinceridade nas promessas, mel na boca, palavras de leite, fel no coração, fraude nos atos. ■Boca de mel, coração de fel. ■Mel nos beiços, fel no coração. ■Boas palavras, maus bofes. VIDE: ●Aurea verba, cor ferreum. ●In melle sunt linguae sitae vestrae, atque corda in felle sunt sitae. ●Lingua mellis, cor fellis. ●Mel in ore, verba lactis, fel in corde, fraus in factis. ●Mel in ore, fel in corde. ●Mella sub ore tenent, corde venena fovent.
1917. Multis cum lacrimis. Com muitas lágrimas.
1918. Multis diutius vixisse nocuerit. [Sêneca, Ad Marciam 20] Para muitos seria um mal ter vivido muito tempo.
1919. Multis e gentibus vires. [Divisa de Saskatchewan, Canadá] A força que vem de muitas raças.
1920. Multis et sua mortifera est facundia. [Juvenal, Satirae 10.9] Para muitos sua eloqüência é fatal.
1921. Multis eget, qui multa habeat. [Aulo Gélio, Noctes Atticae 9.8.1] Quem tem muito sente falta de muito. ■Quem muito tem mais deseja. VIDE: ●Permultis indigent, qui permulta possident.
1922. Multis ictibus deicitur quercus. [Diogeniano / Erasmo, Adagia 1.8.94] Com muitos golpes derruba-se o carvalho. ■A perseverança tudo alcança. ■Com perseverança tudo se alcança. ■Não se fez Roma num dia. ●Multis ictibus subigitur quercus. [Schottus, Adagia 246] ●Multis ictibus quercus domatur. [Apostólio 16.26] ●Multis rigida quercus domatur ictibus. [Manúcio, Adagia 365] VIDE: ●Arbor per primum quaevis non corruit ictum. ●Assidua stilla saxum excavat. ●Assiduitas durissima vincit. ●Minutula pluvia imbrem parit. ●Non statim finis apparet. ●Quercus multis ictibus deicitur.
1923. Multis lingua nocet; nocuere silentia nulli. [Pereira 109] A língua prejudica a muitos, o silêncio não prejudicou a ninguém. ■O falar prejudicou a muitos; o calar, a ninguém. ■Ao bom calar chamam santo. ■Mais se arrepende quem fala do que quem cala.
1924. Multis malorum est causa praecipitantia. [Grynaeus 244; Erasmo, Chiliades, Festina Lente] Para muitos, a causa dos males é a precipitação. ■Apressado come cru.
1925. Multis manibus onus reddi levius. [Erasmo / Eiselein 278] Com muitas mãos, a carga fica mais leve. VIDE: ●Multae manus onus levant.
1926. Multis minatur, qui uni facit iniuriam. [Publílio Siro] ■Ameaça muitos quem afronta um.
1927. Multis occulto crescit res faenore. [Horacio, Epistulae 1.1.80] O patrimônio de muitos cresce com a usura clandestina.
1928. Multis parasse divitias non finis miseriarum fuit, sed mutatio. [Sêneca, Epistulae Morales 17.11] Para muitos ter conseguido riquezas não foi o fim dos sofrimentos, mas a troca deles.
1929. Multis terribilis, caveto multos. [Ausônio, Septem Sapientum Sententiae, Periander] Tu, que assustas a muitos, toma cuidado com muitos. ■Deve temer a muitos aquele a quem muitos temem. ●Multis terribilis, timeto multos. VIDE: ●Multos timere debet, quem multi timent. ●Necesse est multos timeat quem multi timent. ●Qui a multis timetur, multos timet. ●Qui terret, plus ipse timet.
1930. Multitudinem decem faciunt. [Black 1212] Dez constituem uma multidão. VIDE: ●Decem faciunt populum.
1931. Multitudinem illam non auctoritate sua, sed sagina tenebat. [Cícero, Pro Flacco 17] Ele controlava aquela multidão, não com sua autoridade, mas com comida. VIDE: ●Plebs conciliatur non auctoritate sed sagina.
1932. Multitudo canum, mors leporis. [Bebel, Proverbia Germanica 540] Muitos cães, morte da lebre. ■Muitos cães matam a lebre. ●Multitudo canum mors est leporum. [Bebel / Eiselein 333] A multidão de cães é a morte das lebres.
1933. Multitudo constat ex singulis. [S.Agostinho, De Civitate Dei 1.5] A multidão se constitui de indivíduos. ■Muitos poucos fazem um muito