DICIONÁRIO DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER
Home - Introdução - Bibliografia - Abreviaturas
A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U VZ
I1 I2 I3 I4 I5 I6 I7 I8 I9 I10 I11 I12 I13
I13: 2401-2626
2401. Ius convocandi. O direito de convocar.
2402. Ius cosmopoliticum. O direito universal.
2403. Ius curia novit. [Jur] O tribunal conhece a lei. VIDE: ●Iura novit curia.
2404. Ius discendi et docendi. O direito de aprender e de ensinar.
2405. Ius disponendi. [Jur / Broom 358] O direito de dispor. (=O direito de transferir o título de propriedade).
2406. Ius dispositivum. [Jur] O direito dispositivo.
2407. Ius divinum. O direito divino.
2408. Ius domicilii. [Jur / Broom 398] A lei do domicílio.
2409. Ius egit vi. O direito precisa da força.
2410. Ius est. É permitido.
2411. Ius est ars boni et aequi. [Celso / Ulpiano / Digesta 1.1.1.1] O direito é a ciência do bom e do justo.
2412. Ius est belli, ut qui vicissent iis quos vicissent, quem ad modum vellent imperarent. [César, De Bello Galico 1.16] É direito de guerra que os que venceram tratem como quiserem aqueles a quem venceram.
2413. Ius est constans et perpetua voluntas suum cuique tribuere. [Jur] Direito é a vontade permanente e perpétua de dar a cada um o que é seu. VIDE: ●Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi.
2414. Ius est facultas agendi. [Jur] Direito é a faculdade de agir. (=Direito subjetivo).
2415. Ius est implere promissa decentia vere. O correto é cumprir as promessas verdadeiramente decentes. ■Promessa é dívida. VIDE: ●Fas est implere promissa decentia vere.
2416. Ius est in armis. O direito está na força. ■A força é a medida do direito. ●Ius est in armis, opprimit leges timor. [Sêneca, Hercules Furens 253] O direito está na força; o medo oprime as leis. VIDE: ●Ius in armis.
2417. Ius est legitima facultas ad aliquid faciendum, vel prohibendum, vel obtinendum, vel retinendum, vel eo utendum, vel de eo disponendum in suum commodum, cuius violatio iniuriam constituit. [Jur] Direito é a legítima faculdade de fazer, ou proibir, ou obter, ou reter alguma coisa, ou de usá-la, ou de dela dispor em benefício próprio, faculdade essa cuja violação constitui a injustiça.
2418. Ius est norma agendi. [Jur] Direito é a norma de agir. (=Direito positivo).
2419. Ius est norma recti, et quicquid est contra normam recti est iniuria. [Jur / Black 1043] O direito é a norma do que é correto, e tudo que é contrário à norma do que é correto, é injustiça.
2420. Ius est quod semper bonum et aequum est. [Jur] O direito é o que é sempre bom e justo.
2421. Ius est realis et personalis hominis ad hominem proportio, quae servata hominum servat societatem, et corrupta corrumpit. [Dante, De Monarchia 2.5] O direito é a relação real e pessoal entre um homem e outro, a qual, sendo respeitada, mantém a ordem social, e desrespeitada, a corrompe.
2422. Ius et fraus nunquam cohabitant. [Jur / Black 1044] O direito e a fraude nunca cooabitam.
2423. Ius et furi dicitur. [Sêneca, De Beneficiis 4.28] Até o ladrão tem direito a justiça.
2424. Ius et obligatio sunt correlata. [Jur] O direito e a obrigação são correlatos. ■A todo direito corresponde uma obrigação.
2425. Ius et officium. O direito e o dever.
2426. Ius eundi. [Jur] O direito de ir e vir. VIDE: ●Ius ambulandi.
2427. Ius ex facto oritur. [Jur] O direito nasce do fato.
2428. Ius ex iniuria non oritur. [Jur / Black 1044] Da injustiça não nasce direito.
2429. Ius ex sententia iudicis fit. [Jur] O direito se faz pela sentença do juiz.
2430. Ius faciendi. [Jur] O direito de fazer.
2431. Ius facit iudex. O juiz faz o direito.
2432. Ius fasque est. É justo e correto.
2433. Ius fruendi. [Jur] O direito de usufruir.
2434. Ius generale. [Jur] O direito comum. VIDE: ●Ius commune.
2435. Ius gentium. [Jur] O direito dos povos. (=Inicialmente designava o direito que regulava a vida das populações submetidas aos romanos e consideradas bárbaras; posteriormente passou a designar o direito internacional).
2436. Ius gentium est, quo gentes humanae utuntur. [Digesta 1.1.1.4] Direito dos povos é aquele que as raças humanas usam.
2437. Ius gladii. [Digesta 1.18.6.8] O direito da espada. (=O poder do comandante).
2438. Ius gratia iuris. O direito pelo direito. (”O método moderno estuda o direito romano como um sistema jurídico do passado, sem procurar aplicá-lo; considera o direito romano em si e por si: ius gratia iuris”).
2439. Ius habendi. [Jur] O direito de ter.
2440. Ius hereditatis. [Jur] O direito de herança.
2441. Ius hominum. O direito da humanidade.
2442. Ius hospitii. As leis da hospitalidade.
2443. Ius humanae societatis. [Cícero, De Officiis 1.21] Os direitos da sociedade humana. VIDE: ●Ius societatis humanae.
2444. Ius humanum et divinum. O direito humano e o divino.
2445. Ius imperii. [Jur] Direito de governo. Direito de quem tem o poder.
2446. Ius in armis. O direito está na força. VIDE: ●Ius est in armis.
2447. Ius in civitate positum. [Jur] O direito constituído vigente em determinada sociedade.
2448. Ius in re. [Jur] O direito sobre a coisa.
2449. Ius in re aliena. [Jur] O direito sobre coisa alheia. VIDE: ●Iura in re aliena.
2450. Ius in re propria. [Jur] O direito sobre coisa própria.
2451. Ius itineris. [Jur] O direito de passagem. VIDE: ●Ius viae.
2452. Ius iudicandi. [Jur] O direito de julgar.
2453. Ius iurisdictionis. [Jur] O direito de jurisdição.
2454. Ius libertatis. [Cícero, Pro Rabirio 11] O direito à liberdade. (=O direito dos homens livres).
2455. Ius mancipii. [Jur] O direito da propriedade.
2456. Ius manendi, ambulandi, eundi ultro citroque. A liberdade de permanecer, mover-se, de ir de um lado para outro.
2457. Ius mariti. [Jur] O direito do marido (de administrar os bens da mulher).
2458. Ius migrandi. [Jur] O direito de migrar. VIDE: ●Ius peregrinandi.
2459. Ius moribus constitutum. [Jur / Black 1045] O direito estabelecido pelos costumes.
2460. Ius murmurandi. O direito de segredar. O direito de resmungar.
2461. Ius naturae. [Black 1045] A lei da natureza.
2462. Ius naturale est dictamen rectae rationis circa ea quae agenda vel omittenda sunt ad vitae membrorumque corservationem, quantum fieri potest diuturnum. [Hobbes, De Cive 2.1] Direito natural é o ditame da reta razão a respeito do que cada um deve fazer ou omitir para conservar pelo maior tempo possível sua vida e seus membros.
2463. Ius naturale est dictatum rectae rationis. [Jur] O direito natural é a determinação da reta razão.
2464. Ius naturale est id quod iustum est ex ipsa natura rei. [Jur] É direito natural aquilo que é justo pela própria natureza da coisa.
2465. Ius naturale est ius commune omnium nationum, et quod ubique instinctu naturae, non constitutione aliqua habetur. [Isidoro de Sevilha, Etymologiae 22.5.4.1] Direito natural é o direito comum de todas as nações, e que se mantém pelo instinto da natureza, não por qualquer determinação.
2466. Ius naturale est libertas quam habet unusquisque potentia sua ad naturae conservationem suo arbitrio utendi et, per consequens, illa omnia quae eo videbuntur tendere, faciendi. [Hobbes, Leviathan 14] Direito natural é a liberdade que cada um tem de usar a sua força, ao seu arbítrio, para conservação da vida e, por conseqüência, de fazer tudo aquilo que parecer contribuir para isso.
2467. Ius naturale est quod natura omnia animalia docuit. [Digesta 1.1.1.3; Institutiones 2.1.2] É direito natural aquele que a natureza ensinou a todos os seres vivos. ●Ius naturale est quod natura omnia animalia rationalia docuit. [Peña 48] É direito natural aquele que a natureza ensinou a todos os animais racionais.
2468. Ius naturale est quod apud homines eamdem habet potentiam. [Jur / Coke / Black 1045] Direito natural é aquele que tem a mesma força entre toda a humanidade.
2469. Ius navigandi. [Jur / Black 1045] O direito de navegar.
2470. Ius necessitas constituit. [Jur] A necessidade faz a lei. A necessidade cria o direito.
2471. Ius necessitudinis. [Suetônio, Caius Caligula 26] As ligações de parentesco.
2472. Ius necis atque vitae. [Jur] O direito de morte e de vida. ●Ius necis vitaeque civium. [Tácito, Historiae 3.68] Direito de morte e vida dos cidadãos. VIDE: ●Ius vitae necisque. ●Ius vitae et necis.
2473. Ius negotiandi. O direito de negociar.
2474. Ius neque inflecti gratia, neque perfringi potentia, neque adulterari pecunia decet. [Cícero, Pro Caecina 73, adaptado] Não convém que a lei seja distorcida pelo favor, nem rompida pela força, nem corrompida pelo dinheiro. VIDE: ●Quod enim est ius civile? Quod neque inflecti gratia neque perfringi potentia neque adulterari pecunia possit.
2475. Ius non habenti tute non paretur. [Jur / Black 1046] Não tem punição aquele que não obedece a quem não tem direito.
2476. Ius non patitur ut idem bis solvatur. [Jur / Black 1046] A lei não admite que a mesma coisa seja paga duas vezes.
2477. Ius non scriptum. [Jur / Black 1046] O direito não escrito.
2478. Ius novi. Eu conheço a lei.
2479. Ius obiectivum. [Jur] O direito objetivo.
2480. Ius obligationum. [Jur] O direito das obrigações.
2481. Ius omne supra omnem positum est iniuriam. [Publílio Siro] Tudo que é justo está ao abrigo de toda injustiça.
2482. Ius particulare. [Jur] O direito particular.
2483. Ius patruum. A autoridade dos pais.
2484. Ius peregrinandi. [Jur] O direito de migrar. VIDE: ●Ius migrandi.
2485. Ius perpetuum. [Jur] Direito perpétuo.
2486. Ius plurimis modis dicitur. [Jur] O direito se expressa de variadas maneiras.
2487. Ius positivum. [Jur] O direito positivo.
2488. Ius possessionis. [Jur / Black 1046] O direito de posse. (=Independe da propriedade).
2489. Ius possidendi. [Jur / Black 1046] O direito de possuir. (=Direito de entrar na posse de um bem. É conseqüência legal da propriedade).
2490. Ius posterius derogat priori. [Jur] A lei posterior revoga a anterior.
2491. Ius postulandi. [Jur] O direito de postular.
2492. Ius praedicandi. O direito de pregar.
2493. Ius privatum est quod ad singulorum utilitatem pertinet. [Institutiones 1.1.3] Direito privado é o que cuida do interesse dos indivíduos.
2494. Ius prohibendi. [Jur] O direito de proibir.
2495. Ius proprietatis vindicabitur. [Jur] O direito de propriedade será reivindicado.
2496. Ius publicum privatorum pactis mutari non potest. [Digesta 2.14.38] O direito público não pode ser derrogado por convenções particulares. ●Ius publicum privatorum pactis derogari non potest. VIDE: ●A pactis privatorum publico iuri non derogatur. ●Pacta privata iuri publico derogare non possunt.
2497. Ius puniendi. O direito de punir.
2498. Ius querelandi. O direito de questionar.
2499. Ius rationis abest, ubi saeva potentia regnat. [Pereira 115] O direito da razão fica longe, quando reina a cruel prepotência. ■Onde força há, direito se perde.
2500. Ius recusandi. O direito de recusar.
2501. Ius reivindicandi. [Jur] O direito de reivindicar.
2502. Ius respicit aequitatem. [Jur/ Black 1047] A lei observa a eqüidade.
2503. Ius respondendi. [Jur] O direito de responder.
2504. Ius restitutionis. [Jur] O direito de reparação.
2505. Ius retentionis. [Jur] O direito de retenção.
2506. Ius sacrum. O direito sagrado. O direito religioso.
2507. Ius sanguinis. [Jur / Black 1047] O direito de sangue.
2508. Ius scriptum. [Jur / Black 1047] O direito escrito.
2509. Ius societatis humanae. Os diretos da sociedade humana. VIDE: ●Ius humanae societatis.
2510. Ius soli. [Jur / Black 1048] O direito do solo.
2511. Ius soli sequitur aedificium. [Jur] O edifício acompanha o direito do solo.
2512. Ius strictum. [Jur / Black 1048] O direito estrito. (=É a lei interpretada sem qualquer modificação e em seu máximo rigor). VIDE: ●Strictum ius.
2513. Ius subiectivum. [Jur] O direito subjetivo.
2514. Ius successendi. [Jur] O direito de suceder.
2515. Ius summum saepe summa est malitia. [Terêncio, Heauton Timorumenos 796] Muitas vezes o direito exagerado é a extrema maldade. ■Justiça extrema, extrema injustiça. VIDE: ●Noli esse iustus nimis. ●Noli nimium esse iustus. ●Summum ius, summa iniuria. ●Summum ius interdum summa iniuria est. ●Summum ius summa plerumque est iniuria. ●Summum ius plerumque est iniuria. ●Summum ius suprema est iniuria.
2516. Ius suum unicuique tribue. [Cambises / Rezende 2977] Dá a cada um o seu direito. ●Ius suum cuique.
2517. Ius talionis. [Jur] O direito de retaliação. A lei de talião. VIDE: ●Lex talionis.
2518. Ius utendi. [Jur / Black 1048] O direito de usar. (=Direito de usar a propriedade sem destruir sua substância).
2519. Ius utendi, fruendi et abutendi re sua, quatenus iuris ratio patitur. [Jur] (A propriedade) é o direito de usar, gozar e dispor de coisa própria até onde a razão do direito permite. VIDE: ●Dominium est ius utendi, fruendi, et abutendi re sua, quatenus iuris ratio patitur.
2520. Ius vendendi. [Digesta 38.5.1.12] O direito de vender.
2521. Ius viae. [Digesta 8.6.6.1c] O direito de passagem. VIDE: ●Ius itineris.
2522. Ius vigens. O direito vigente.
2523. Ius vitae et necis. [Jur] O direito de vida e de morte. ●Ius vitae necisque. [Black 1048] VIDE: ●Ius necis atque vitae.
2524. Ius volentes ducit, nolentes trahit. [Jur] O direito conduz os obedientes e arrasta os que resistem. VIDE: ●Consuetudo volentes ducit, lex nolentes trahit.
2525. Iuscula continuus rhombus amara facit. [Medina 586] ■Cada dia peixe, amarga o caldo. ■Tudo enfada, só a variedade recreia. VIDE: ●Crambe bis cocta.
2526. Iusiurandum alteri neque prodest neque nocet. [Digesta 12.2.3.3] O juramento não aproveita nem prejudica a outrem. ●Iusiurandum inter alios factum nec nocere nec prodesse debet. [Jur / Black 1048] Juramento feito entre uns não deve aproveitar nem prejudicar (a outro). VIDE: ●Alteri enim nec prodest nec nocet iusiurandum inter alios factum.
2527. Iusiurandum sacrum. O juramento é sagrado.
2528. Iusiurandum serva. [Dionísio Catão, Monosticha 21] Sê fiel a teu juramento.
2529. Iusiurandum venereum non est noxiale. [Suidas / Albertatius 671] Juramento de amor não merece castigo. ■Juramento de quem ama mulher não é para crer. ■Jura de namorado se escreve nas ondas do mar.
2530. Iussu iudicis. [Jur] Por ordem do juiz.
2531. Iusta ab iniustis petere stultum est. Pedir coisas justas de pessoas injustas é tolice.
2532. Iusta absentiae excusatio. [Jur] A justificação de ausência.
2533. Iusta atque iniusta audire magistratum decet. [Publílio Siro] Convém que o magistrado ouça o justo e o injusto.
2534. Iusta autem ab iniustis petere insipientia est. [Plauto, Amphitruo 36] Pedir coisas justas a pessoas injustas é ignorância. VIDE: ●Iustum ab iniustis petere insipientia est. ●Iniusta ab iustis impetrare non decet, iusta autem ab iniustis petere, insipientia est.
2535. Iusta causa. [Jur / Black 1049] A justa causa. Por justa causa.
2536. Iustae nuptiae. [Codex Iustiniani 5.4.6] O casamento legal. VIDE: ●Iustum matrimonium.
2537. Iuste fit, quod lege permittente fit. [Jur] Faz-se legalmente o que se faz com permissão da lei.
2538. Iuste petita non sunt deneganda. [Jur] O que se pede dentro da lei não deve ser negado.
2539. Iuste possidet, qui auctoritate iudicis possidet. [Jur] Tem posse legal quem possui por autoridade do juiz.
2540. Iusti autem hereditabunt terram. [Vulgata, Salmos 36.29] Os justos herdarão a terra. ●Iusti possidebunt terram. Os justos possuirão a terra.
2541. Iusti fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum. [Vulgata, Mateus 13.43] Resplandecerão os justos como o sol no reino de seu Pai.
2542. Iusti ut sidera fulgent. [Divisa] Os justos brilham como estrelas.
2543. Iustifica pusillum et magnum similiter. [Vulgata, Eclesiástico 5.18] Faze igualmente justiça aos pequenos e aos grandes.
2544. Iustis mors quietis portus est, nocentibus naufragium putatur. [S.Ambrósio, De Bono Mortis 8] Para os justos a morte é um porto de descanso, para os maus considera-se um naufrágio.
2545. Iustitia civilis. A justiça civil.
2546. Iustitia debet esse libera, quia nihil iniquius venali iustitia; plena, quia iustitia non debet claudicare; et celeris, quia dilatio est quaedam negatio. [Jur / Black 1052] A justiça deve ser livre, porque não existe nada mais iníquo que a justiça venal; plena, porque a justiça não deve vacilar; célere, porque a demora é uma espécie de negação da justiça.
2547. Iustitia elevat gentem. [Vulgata, Provérbios 14.34] A justiça eleva uma nação. ●Iustitia elevat populos. A justiça eleva os povos.
2548. Iustitia enim est mandatorum observatio. [S.João Crisóstomo, Homilia 12, In Matheum] A justiça é a observância dos mandamentos.
2549. Iustitia enim perpetua est, et immortalis. [Vulgata, Sabedoria 1.14] A justiça é eterna e imortal.
2550. Iustitia est aequitas ius unicuique retribuens pro dignitate cuiusque. [RH 3.3] A justiça é a eqüidade que atribui a cada um o direito segundo seu mérito.
2551. Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi. [Ulpiano / Digesta 1.1.10] Justiça é a vontade permanente e perpétua de dar a cada um o que seu. VIDE: ●Ius est constans et perpetua voluntas suum cuique tribuere.
2552. Iustitia est fundamentum regnorum. [Peña 60] A justiça é o fundamento das nações.
2553. Iustitia est habitus inclinans voluntatem ad ius suum cuilibet alteri secundum aequalitatem tribuendum. [Jur] A justiça é a atitude que inclina a vontade a atribuir a cada um o seu direito de acordo com a igualdade.
2554. Iustitia est obtemperatio legibus. Justiça é a obediência às leis. ●Iustitia est obtemperatio scriptis legibus institutisque populorum. [Cícero, De Legibus 1.42] A justiça é a obediência às leis escritas e instituições dos povos.
2555. Iustitia est quae suum cuique tribuit, et quidem parens ceterorum est fecunda virtutum. [S.Ambrósio] É a justiça que dá a cada um o que lhe compete, e, portanto, é a mãe fecunda de todas as outras virtudes. VIDE: ●Iustitia suum cuique distribuit.
2556. Iustitia et fide conservabitur. [Divisa do Município de Cajamar, SP / Rezende 2984] Conservar-se-á com justiça e fé.
2557. Iustitia et misericordia coambulant. A justiça e a misericórdia andam juntas.
2558. Iustitia et pax osculatae sunt. [Vulgata, Salmos 84.11] A justiça e a paz se deram ósculo.
2559. Iustitia hostes vincere gloriosius est quam armis. [Rezende 2986] É mais glorioso vencermos nossos inimigos pela justiça do que pelas armas.
2560. Iustitia in se virtutem complectitur omnem. [Erasmo, Adagia 2.3.73] A justiça contém em si todas as virtudes. ●Iustitia in sese virtutes continet omnes. [Schottus, Adagia 583] VIDE: ●Iustitia virtutes continet omnes.
2561. Iustitia in suo cuique tribuendo cernitur. [Cícero, De Finibus 5.67] Vê-se a justiça ao se dar a cada um o que é seu.
2562. Iustitia nemini neganda est. [Jur / Black 1052] A justiça não deve ser negada a ninguém.
2563. Iustitia nihil expedit praemii, nihil pretii. [Cícero, De Legibus 1.18] A justiça não exige nenhuma recompensa, nenhum pagamento.
2564. Iustitia non est neganda, nec differenda. [Jur / Black 1052] A justiça não deve ser negada, nem retardada.
2565. Iustitia non novit patrem nec matrem; solum veritatem spectat iustitia. [Jur / Black 1052] A justiça não conhece pai nem mãe; ela olha somente a verdade.
2566. Iustitia nunquam nocet cuiquam. [Cícero, De Finibus 1.50] A justiça nunca faz mal a ninguém.
2567. Iustitia omnibus. [Divisa de Washington, EUA] Justiça para todos.
2568. Iustitia omnium est domina et regina virtutum. [Cícero, De Officiis 3.28] A justiça é a senhora e rainha de todas as virtudes. VIDE: ●Iustitia virtutum regina.
2569. Iustitia per sese colenda est. A justiça deve ser cultuada por si mesma.
2570. Iustitia praecipit parcere omnibus, consulere generi hominum, suum cuique tribuere. [Cícero, De Republica 3.24] A justiça manda favorecer a todos, olhar pelos interesses da raça humana, conceder a cada um o que lhe pertence.
2571. Iustitia rectorum liberabit eos; et in insidiis suis capientur iniqui. [Vulgata, Provérbios 11.6] A justiça dos retos livrá-los-á, e em seus mesmos laços serão apanhados os iníquos.
2572. Iustitia sine misericordia caecus furor est. Justiça sem misericórdia é loucura cega.
2573. Iustitia sine misericordia crudelitas est, et misericordia sine iustitia fatuitas. Justiça sem misericórdia é crueldades, e misericórdia sem justiça, tolice.
2574. Iustitia suum cuique distribuit. [Cícero, De Natura Deorum 3.39] A justiça dá a cada um o que lhe cabe. VIDE: ●Iustitia est quae suum cuique tribuit, et quidem parens ceterorum est fecunda virtutum.
2575. Iustitia thronum firmat. [Inscrição em moeda inglesa] A justiça fortalece o trono. VIDE: ●Et firmabitur iustitia thronus eius.
2576. Iustitia vires temperat ille suas. [Ovídio, Ex Ponto 3.6.24] Ele modera suas forças por meio da justiça.
2577. Iustitia virtutes continet omnes. [Aristóteles / Albertatius 671] A justiça abarca todas as virtudes. VIDE: ●Iustitia in se virtutem complectitur omnem. ●Iustitia in sese virtutes continet omnes.
2578. Iustitia virtutum regina. [Divisa, Goldsmiths' Company, Inglaterra] A justiça é a rainha das virtudes. VIDE: ●Iustitia omnium est domina et regina virtutum.
2579. Iustitiae debetur quod homo homini sit deus, non lupus. [Bacon / Stevenson 1286] À justiça se deve que o homem seja um deus, e não um lobo, para outro homem.
2580. Iustitiae dilatio est quaedam negatio. [Jur] A dilação da justiça é sua negação.
2581. Iustitiae est inaequalia inaequalibus dare. [S.Tomás de Aquino, Summa Theologica 1.47] Cabe à justiça dar coisas desiguais aos desiguais.
2582. Iustitiae munus est ius suum unicuique tribuere. A função da justiça é dar a cada um o seu direito.
2583. Iustitiae primum est munus, ut ne cui quis noceat. [Cícero, De Officiis 1.20] A principal função da justiça é que ninguém prejudique a outrem.
2584. Iustitiae soror fides. [Horácio, Carmina 1.24.6] A confiança é irmã da justiça.
2585. Iustitiam, igitur, definiemus caritatem sapientis, hoc est, sequentem sapientiae dictata. [Leibnitz] Vamos, pois, definir justiça como o amor do sábio, isto é, o amor que segue os mandamentos da sabedoria.
2586. Iusto tempore. No tempo certo.
2587. Iustum ab iniustis petere insipientia est. [Burton, The Anatomy of Melancholy 98] Tentar conseguir coisa justa de pessoas injustas é tolice. VIDE: ●Iniusta ab iustis impetrare non decet, iusta autem ab iniustis petere, insipientia est. ●Iusta autem ab iniustis petere insipientia est.
2588. Iustum deduxit Dominus per vias rectas. [Vulgata, Sabedoria 10.10] O Senhor guiou o justo por caminhos retos.
2589. Iustum esse facile est cui vacat pectus metu. [Sêneca, Octavia 441] É fácil ser justo àquele cujo coração desconhece o medo.
2590. Iustum est bellum, quibus necessarium, et pia arma, quibus nulla nisi in armis relinquitur spes. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 9.1] É justa a guerra para aqueles aos quais é necessária, e honestas as armas para aqueles cuja esperança repousa somente nas armas.
2591. Iustum est ut ille qui alium decipere voluit, suam sentiat iacturam. [Jur] É justo que aquele que quis enganar os outros sofra seu castigo.
2592. Iustum et tenacem propositi virum, si fractus illabatur orbis, impavidum ferient ruinae. [Horácio, Carmina 3.3.1] Se o mundo despedaçado desmoronasse, suas ruínas atingiriam o homem justo e firme de propósitos, sem perturbá-lo.
2593. Iustum matrimonium. [Digesta 34.9.13] O casamento legal. O casamento civil. VIDE: ●Iustae nuptiae.
2594. Iustum pretium. O preço justo.
2595. Iustum quisque affectum iudicat, quem agnoscit. [Sêneca, De Ira 1.12] Cada um considera justa a paixão que reconhece em si.
2596. Iustus autem in fide sua vivet. [Vulgata, Habacuc 2.4] O justo, porém, viverá da sua fé. ●Iustus autem ex fide vivit. [Vulgata, Romanos 1.17] O justo, porém, vive da fé. ●Iustus autem ex fide sua vivet. O justo, porém, viverá de sua fé.
2597. Iustus germinabit sicut lilium, et florebit in aeternum ante Dominum. [Da missa de S.José, da liturgia católica] O justo germinará como o lírio, e florescerá para sempre diante do Senhor.
2598. Iustus ut palma florebit. [Vulgata, Salmos 91.13] O justo florescerá como uma palmeira.
2599. Iuvante Deo. Com a ajuda de Deus. VIDE: ●Deo iuvante.
2600. Iuvante Deo nihil valet invidia. Quando Deus nos ajuda, a inveja não consegue nada.
2601. Iuvare amicos rebus afflictis decet. [Eurípides / Grynaeus 46] Convém ajudar os amigos nas situações aflitivas.
2602. Iuvat inconcessa voluptas. [Ovídio, Amores 3.4.31] O prazer proibido agrada. ■O fruto proibido é mais doce. ■O proibido aguça o dente. VIDE: ●Cupimus negata. ●Nitimur in vetitum semper, cupimusque negata. ●Placet inconcessa voluptas.
2603. Iuvat ipse labor. [Marcial, Epigrammata 1.107.8] O próprio trabalho é um prazer.
2604. Iuvat pietas. [Divisa de Mirabeau] O amor me dá satisfação.
2605. Iuvat socios habuisse dolorum. Agrada ter companheiros de sofrimentos.
2606. Iuveni parandum, seni utendum. [Sêneca, Epistulae Morales 36.4] Na juventude, deve-se acumular; na velhice, usar. ■Guarda moço, acharás velho. VIDE: ●Laborandum in iuventa, quo seni suppetat commodius vivendi facultas. ●Quaere adulescens, utere senex. ●Quaerere divitias debet iuvenilior aetas, nutriat unde graves cana senecta dies.
2607. Iuvenibus non modo non invidetur, verum etiam favetur. [Cícero, De Officiis 2.45, adaptado] Não só não se quer prejudicar os jovens, mas até quer-se favorecê-los.
2608. Iuvenibus opera, consilia vero senioribus conveniunt. [Schottus, Adagia 298] Aos jovens convêm as obras; a ponderação convém aos velhos. VIDE: ●Facta iuvenum, consilia mediocrium, vota senum. ●Iuvenum lanceae, senum consilia. ●Senum consilia, iuvenum lanceae. ●Sunt iuvenum acta, virum consulta, preces seniorum. ●Temeritas est florentis aetatis, prudentia, senescentis. ●Temeritas est florentis aetatis, sapientia senectutis. ●Vota senum, consulta virorum, et facta iuventae.
2609. Iuvenile vitium est, regere non posse impetum. [Sêneca, Troades 251] É um defeito da mocidade não poder governar o próprio ímpeto.
2610. Iuveniles lacrimae vitiis obstant. [Binder, Medulla 883] As lágrimas juvenis impedem os vícios. ■É melhor que chore o filho do que o pai.
2611.