DICIONÁRIO DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER
Home - Introdução - Bibliografia - Abreviaturas
A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U VZ
F2: 201-400
201. Factum abiit, monumenta manent. [Ovídio, Fasti 4.709] O feito foi esquecido, o monumento ficou.
202. Factum asseverans onus subit probationis. [Jur] Quem afirma o fato assume o ônus da prova. VIDE: ●Affirmanti, non neganti, incumbit probatio. ●Affirmanti incumbit probatio. ●Alleganti probatio incumbit. ●Ei incumbit probatio, qui dicit, non qui negat. ●Probatio incumbit asserenti.
203. Factum audivimus, mysteria requiramus. [S.Agostinho, In Iohanem] Ouvimos o fato, busquemos o significado oculto.
204. Factum autem stultus cognovit. [Apostólio 17.12] O tolo reconhece o que aconteceu. ■O tolo aprende à sua própria custa. VIDE: ●Factum novit et excors. ●Factum stultus cognovit. ●Factum stultus cognoscit. ●Factum vero et stultus agnovit. ●Malo accepto stultus sapit. ●Re gesta sapit amens. ●Rem factam etiam stultus intellegit. ●Rem peractam stultus intellexit. ●Stultus accepto malo sapit. ●Stultus cum est perpessus, tum demum sapit. ●Stultus factum cognoscit. ●Stultus post facto peritus.
205. Factum contra ius pro non facto habetur. [Jur] O que se faz contra a lei considera-se não feito.
206. Factum cuique suum, non adversario, nocere debet. [Digesta 50.17.155] O fato deve prejudicar a quem o pratica, não ao adversário.
207. Factum et transactum. [Rezende 1905] Feito e passado. ■Acabado e concluído. VIDE: ●Facta, transacta omnia. ●Factum transactum.
208. Factum fieri infectum non potest. [Terêncio, Phormio 1033] ■O que está feito não pode ser desfeito. ●Factum fieri nequit infectum. [DAPR 336] ●Factum infectum fieri nequit. [Eiselein 121] ●Factum est illud, fieri infectum non potest. [Plauto, Aulularia 697] Isso está feito, e não pode ser desfeito. VIDE: ●Facta infecta fieri nequeunt. ●Non potest exacta revocari. ●Quae facta sunt, infecta fieri non possunt. ●Quod factum est infectum fieri nequit. ●Quod factum est, infectum fieri non potest. ●Quod semel est factum, fieri infectum haud queat unquam.
209. Factum, forma iuris non servata, est nullum. [Jur] É nulo o ato, se não foi observada a formalidade da lei. VIDE: ●Forma legis omissa, corruit actus.
210. Factum heredis defuncti factum iudicatur. [Jur] Fato de herdeiro reputa-se fato do defunto.
211. Factum humanae sortis. [Digesta 21.2.21] Um fato da condição humana.
212. Factum lex, non sententiam, notat. [Jur] A lei considera o feito, não a opinião.
213. Factum negantis probatio nulla sit. [Codex Iustiniani 4.19.23] Não há prova contra quem nega um fato.
214. Factum non dicitur quod non perseverat. [Jur / Coke / Black 742] Não se considera como fato aquilo que não persiste.
215. Factum non dicitur, ubi aliquid superest faciendum. Não se considera feita uma coisa quando algo ainda resta a fazer.
216. Factum, non dictum. Ação, não conversa. ■Dá-me dinheiro, não me dês conselho. VIDE: ●Auxilium peto, non consilium. ●Rem, non spem, factum, non dictum quaerit amicus.
217. Factum, non fabula! [Petrônio, Satiricon 76.4] Isto é um fato, não uma história!
218. Factum novit et excors. [Schottus, Adagia 308] Até o tolo reconhece o que aconteceu. ■O tolo aprende à sua própria custa. ■Depois do fato, todo o mundo é sábio. VIDE: ●Eventus docet, stultorum iste magister est. ●Eventus stultorum magister est. ●Factum autem stultus cognovit. ●Factum stultus cognovit. ●Factum stultus cognoscit. ●Factum vero et stultus agnovit. ●Malo accepto stultus sapit. ●Re gesta sapit amens. ●Rem factam etiam stultus intellegit. ●Rem peractam stultus intellexit. ●Stultorum eventus magister est. ●Stultus accepto malo sapit. ●Stultus cum est perpessus, tum demum sapit. ●Stultus factum cognoscit. ●Stultus post facto peritus.
219. Factum praesumitur, quod fieri consuevit. [Jur] Presume-se feito o que costuma ser feito. ●Factum praesumitur, quod consuetum est fieri.
220. Factum principis. [Jur] O fato do príncipe. (=Um ato emanado de autoridade pública que impede a realização de um serviço específico).
221. Factum probandum. [Jur / Black 742] Um fato que deve ser comprovado.
222. Factum probans. [Jur / Black 742] Um fato comprovador. Uma prova circunstancial.
223. Factum proprium nemo impugnare potest. [Jur] Ninguém pode impugnar um ato próprio. VIDE: ●Contra factum proprium nemo potest agere.
224. Factum rumor dissipat. [Fedro, Fabulae, Appendix 10.7] O boato divulga o fato.
225. Factum stultus cognoscit. [Erasmo, Adagia 1.1.30] O tolo reconhece o fato. ■O tolo aprende à sua própria custa. ■Depois do fato todo o mundo é sábio. ●Factum stultus agnoscit. ●Factum stultus cognovit. VIDE: ●Eventus docet, stultorum iste magister est. ●Eventus stultorum magister est. ●Factum autem stultus cognovit. ●Factum novit et excors. ●Factum vero et stultus agnovit. ●Malo accepto stultus sapit. ●Re gesta sapit amens. ●Rem factam etiam stultus intellegit. ●Rem peractam stultus intellexit. ●Stultorum eventus magister est. Stultus accepto malo sapit. ●Stultus cum est perpessus, tum demum sapit. ●Stultus factum cognoscit. ●Stultus post facto peritus.
226. Factum tacendo, crimen facias acrius. [Publílio Siro] Escondendo a falta, agravarás a culpa.
227. Factum transactum. [Grynaeus 202] ■Acabado e concluído. VIDE: ●Facta, transacta omnia. ●Factum et transactum.
228. Factum tutoris censetur factum pupilli. [Jur] Uma ação do tutor reputa-se ação do seu pupilo. ●Factum tutoris, factum minoris. Ato do tutor, ato do menor.
229. Factum, ubi opus est, verba non sufficiunt. [Rezende 1913] Quando é necessário ação, palavras não bastam.
230. Factum verum et stultus agnovit. [Homero, Ilíada 17.32] Até o tolo reconhece o que aconteceu. ■O tolo aprende à sua própria custa. VIDE: ●Factum autem stultus cognovit. ●Factum novit et excors. ●Factum stultus cognovit. ●Factum stultus cognoscit. ●Malo accepto stultus sapit. ●Re gesta sapit amens. ●Rem factam etiam stultus intellegit. ●Rem peractam stultus intellexit. ●Stultus accepto malo sapit. ●Stultus cum est perpessus, tum demum sapit. ●Stultus factum cognoscit. ●Stultus post facto peritus.
231. Factus est homo in animam viventem. [Vulgata, Gênesis 2.7] E foi feito o homem em alma vivente.
232. Factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifacerem. [Vulgata, 1Coríntios 9.22] Fiz-me fraco para os fracos, para ganhar os fracos. VIDE: ●Ad aegrotos aegrotus veni. ●Ad imbecillos debilis me contuli. ●Ad imbecillos imbecillus advenis. ●In debiles debilis incidit.
233. Factus sum Iudaeis tamquam Iudaeus, ut Iudaeos lucrarer. [Vulgata, 1Coríntios 9.20] E me fiz para os judeus como judeu, para ganhar os judeus.
234. Factus sum mihimetipsi gravis. [Vulgata, Jó 7.20] Eu me tornei pesado para mim mesmo.
235. Facultas agendi. [Jur] A faculdade de agir. (=Direito subjetivo).
236. Facultas docendi. A habilitação para ensinar.
237. Faecem bibat, qui vinum bibit. [Erasmo, Adagia 1.6.73] Beba a borra quem bebeu o vinho. ■Coma o mau bocado quem comeu o bom. ■Quem comeu a carne roa os ossos. ■Quem comeu as maduras chuche as duras. ■Quem comeu a papa reze o pater-noster. VIDE: ●Faex illi placeat, qui bona vina bibit.
238. Faeces populi. A populaça. A ralé. ●Faex populi. ●Faex urbis.
239. Faenum habet in cornu. Tem feno (amarrado) no chifre. ■Ele tem maus bofes. VIDE: ●Faenum habet in cornu, longe fuge. [Horácio, Satirae 1.4.34] Ele tem feno no chifre, foge para longe. VIDE: ●Cornu ferit ille, caveto!
240. Faex illi placeat, qui bona vina bibit. [Binder, Thesaurus 1078] Aprecie a borra quem bebeu os bons vinhos. ■Coma o mau bocado quem comeu o bom. ■Quem comeu a carne roa os ossos. ■Quem comeu as maduras chuche as duras. ■Quem comeu a papa reze o pater-noster. VIDE: ●Faecem bibat, qui vinum bibit.
241. Faex urbis, lex orbis [S.Jerônimo / Rezende 1915] A ralé da cidade (faz) as leis do mundo.
242. Falcem in messem alienam mittere nemo debet. [Rezende 1917] Ninguém deve meter a foice na seara alheia. ■Não metas a foice em seara alheia. ■Não te metas onde não és chamado. ●Falcem in segetem alienam noli mittere. Não metas a foice em seara alheia. ●Falcem in messem alienam inicere non licet. [Albertatius 450] Não é permitido meter a foice na seara alheia. VIDE: ●Alienam messem metis. ●Alienam metis messem. ●Ne in alienam messem falcem mittas. ●Non falx mittenda in messem est alienam tibi.
243. Falces petebam, at hi ligones denegant. [Apostólio 2.94] Eu pedi foices, e eles me negam enxadas. ■Falo-lhes em alhos, respondem-me com bugalhos. ●Falces poscebam, at hi ligones negant. [Schottus, Adagia 24] ●Falcem petenti, denegabant sarculum. [Manúcio, Adagia 1303] A quem lhes pedia a foice eles negavam a enxada. VIDE: ●Manum peteris et pedem porrigis.
244. Falco meis sed talpa tuis erroribus exstas; si capis, ante tuos tolle, deinde meos. [Tosi 1289] És um falcão com meus erros e uma toupeira com os teus; se és inteligente, primeiro corrige os teus, depois os meus. ■O macaco ri-se do rabo da cutia, mas não vê o seu. ■Macaco, olha o teu rabo. VIDE: ●Aliena vitia in oculis habemus, a tergo nostra sunt. ●In alio pediculum vides, in te ricinum non vides. ●Medice, cura te ipsum. ●Papulas observatis alienas, obsiti plurimis ulceribus.
245. Fallaces sunt rerum species. [Sêneca, De Beneficiis 4.34.1] São enganadoras as aparências das coisas. ■As aparências enganam. VIDE: ●Fallitur visus.
246. Fallaci nimium ne crede lucernae. [Ovídio, Ars Amatoria 1.245] Tu não confies muito na lâmpada enganadora. ■Nem mulher, nem teia, à luz da candeia.
247. Fallaci timide confide figurae. [Ovídio, Ars Amatoria 2.143] Não confies na beleza enganadora.
248. Fallacia alia aliam trudit. [Terêncio, Andria 778] ■Uma mentira acarreta outra. ■Para um bom rato, um bom gato. ■Com uma cautela outra se quebra. VIDE: ●Artem arte ludere.
249. Fallax fiducia formae. [Binder, Thesaurus 1081] A promessa da beleza é enganadora. ■Nem tudo que reluz é ouro. VIDE: ●Non est aurum omne quod radiat.
250. Fallax gratia, et vana est pulchritudo. [Vulgata, Provérbios 31.30] A graça é enganadora, e a formosura é vã.
251. Fallax vulgi iudicium. [Epígrafe de Fábula de Fedro 1.14 / Rezende 1919] É enganosa a opinião do vulgo.
252. Fallendi ars. A arte de enganar. VIDE: ●Ars fallendi homines.
253. Fallendi vias mille ministrat amor. [Tibulo, Elegiae 3.12.12] O amor ensina mil modos de enganar.
254. Fallentis semita vitae. [Horácio, Epistulae 1.18.103] O atalho da vida obscura.
255. Fallere fallacem licita est fallacia. Enganar o impostor é uma falácia permitida. ■Quem engana o ladrão, tem cem dias de perdão. ●Fallere fallentem non est fraus. [Maloux 520] Enganar o infiel não é crime. ●Fallere fallentem pro fraude non habendum. Enganar a quem engana não deve ser considerado fraude. ●Fallere fallentes convenit. É correto enganar aos que nos enganam.
256. Fallere, flere, nere, statuit Deus in muliere. [Rezende 1920] Enganar, chorar, tecer, Deus colocou na mulher. ■Chora a mulher, dói-se a mulher, a mulher enferma quando ela quer. ●Fallere, flere, nere tria sunt haec in muliere. Enganar, chorar, tecer, essas três estão na mulher.
257. Fallere qui didicit, fallere semper avet. [Gualterius Anglicus, Fabulae Aesopicae 38.12] Quem aprendeu a enganar, sempre tem prazer em enganar. ■Quem uma vez furta, fiel nunca. ●Fallere qui didicit, fallere semper amat.
258. Fallere qui nescit, vastae sit cultor eremi. [Binder, Medulla 510] Quem não sabe enganar, vá viver no deserto. ■Quem não sabe fingir, não sabe governar.
259. Fallere qui satagit fallitur arte sua. [Aviano, Fabulae, De Venditore et Mercatore] Quem se empenha em enganar, é enganado pelas próprias artimanhas. ■Muitas vezes, volta-se o feitiço contra o feiticeiro.
260. Fallere tempus. [Lodeiro 424] Matar o tempo.
261. Falleris! Tu te enganas!
262. Falli nolunt, et fallere volunt. [S.Agostinho, Confessiones 10.23] Não querem ser enganados, mas querem enganar.
263. Fallit enim vitium specie virtutis. [Juvenal, Satirae 14.109] Sob a aparência de virtude, o vício nos engana.
264. Fallit quemque caecus amor sui. [Epígrafe de Fábula de Fedro 4,10 / Rezende 1921] O cego amor de si mesmo engana a todos. ■Não há cego que se veja, nem torto que se enxergue.
265. Fallite fallentes. [Ovídio, Ars Amatoria 1.643] Enganai os que vos enganam. VIDE: ●Artem arte ludere. ●Fidem violanti fidem non servanda.
266. Fallitur augurio spes bona saepe suo. [Ovídio, Heroides 17.234] A boa esperança muitas vezes se engana em sua própria promessa.
267. Fallitur, aut fallit, qui vulgi pendet ab ore. [Binder, Thesaurus 1085] Quem segue a palavra do povo, ou é enganado, ou está enganando.
268. Fallitur interdum qui fallere solet. [Medina 593] Quem costuma enganar às vezes é enganado. ■Quem arma a esparrela às vezes cai nela. ●Fallitur interdum qui fallere cogitat. Às vezes, quem pensa enganar, é enganado. VIDE: ●Falluntur interdum qui fallere solent.
269. Fallitur qui sibi ipsi nimium credit. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 3.18.17] Engana-se quem confia excessivamente em si mesmo.
270. Fallitur visus. [DAPR 71] O olhar se engana. ■As aparências enganam. ●Fallitur visio. [Mota 51] VIDE: ●Fallaces sunt rerum species.
271. Fallitus ergo fraudator. [Jur] Falido, logo fraudador.
272. Fallitus, pessimum genus hominum. [Jur] Falido, a pior espécie de gente.
273. Fallitus semper dolosus praesumitur, donec contrarium probetur. [Jur] Sempre se presume doloso o falido, até que se prove o contrário.
274. Fallunt nos oculi, vagique sensus, oppresa ratione, mentiuntur. [Petrônio, Fragmento 29] Enganam-nos os olhos, e os sentidos imprecisos, quando a razão está subjugada, mentem.
275. Falluntur interdum qui fallere solent. Os que costumam enganar, de vez em quando são enganados. ■Quem arma a esparrela, às vezes cai nela. . VIDE: ●Fallitur interdum qui fallere solet.
276. Falluntur saepe hominum sensus in iudicando. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 4.50.31] Enganam-se muitas vezes os sentidos dos homens, quando julgam.
277. Falsa causa non est causa. [Jur] A falsa causa não é causa.
278. Falsa causa non nocet. [Jur] Falsa causa não prejudica.
279. Falsa demonstratio non nocet. [Jur / Black 552] Uma descrição falsa não acarreta prejuízo.
280. Falsa est fiducia formae. É enganosa a confiança na beleza. ■A beleza depressa acaba. ●Falsa est ista tuae, mulier, fiducia formae. [Propércio, Elegiae 3.24] É enganosa, ó mulher, essa confiança em tua beleza.
281. Falsa grammatica non vitiat chartam. [Jur / Broom 534] Gramática ruim não vicia o documento. ●Falsa orthografia, sive falsa grammatica non vitiat chartam. [John Bouvier, A Law Dictionary 128] Ortografia errada, ou gramática errada, não viciam o documento. VIDE: ●Grammatica falsa non vitiat chartam. ●Mala grammatica non vitiat chartam.
282. Falsa laus adulatio est. Elogio falso é adulação.
283. Falsa veris finitima sunt. O falso é vizinho do verdadeiro. O falso se parece com o verdadeiro. VIDE: ●Finitima sunt falsa veris.
284. Falsi amici loco consilii adulationem afferunt. [Guillelmus de Conchis, Moralium Dogma Philosophorum] Os amigos falsos, em lugar da advertência, nos trazem a adulação.
285. Falsi amici sereno vitae tempore praesto sunt; simul atque hiemem fortunae viderunt, devolant omnes. [RH 4.61] Os falsos amigos, no tempo de vida tranqüila, estão presentes; mas assim que vêem o inverno da sorte, debandam todos. VIDE: ●Ita ut hirundines aestivo tempore praesto sunt, frigore pulsae recedunt, item falsi amici sereno vitae tempore praesto sunt; simul atque hiemem fortunae viderunt, devolant omnes.
286. Falsi homines praesentem videntur amare, absentem laedunt. [Franz Joseph Hartleben, Dictionarium Paroemiarum 87] Os falsos parecem amar a quem está presente, mas injuriam o ausente.
287. Falsi testes nunquam deficient. [Bebel, Adagia Germanica] Nunca faltarão falsas testemunhas.
288. Falsi testes peiores sunt latronibus. [Jur] As testemunhas falsas são piores do que ladrões.
289. Falsitas est veritatis dolosa mutatio et in alterius praeiudicium facta. [Jur] Falsidade é a dolosa mutação da verdade feita em prejuízo de outrem. ●Falsitas est veritatis imitatio in alterius praeiudicium facta. VIDE: ●Nihil est aliud falsitas nisi veritatis imitatio.
290. Falsitas, nemini nociva, non punitur. [Jur] Não se pune falsidade que não prejudica ninguém.
291. Falsitas nihil aliud est quam veritatis imitatio. [Jur] A falsidade não é senão a imitação da verdade.
292. Falsum committit, qui verum tacet. [Jur] Comete falsidade quem cala a verdade.
293. Falsum etiam est verum quod constituit superior. [Publílio Siro] Até o falso é verdadeiro, quando assim o decide o chefe. ■O chefe sempre tem razão.
294. Falsum in uno, falsum in toto. Falso em um ponto, falso no todo. ●Falsum in uno, falsum in omnibus. Falso em um, falso em todos. VIDE: ●Falsus in uno, falsus in omnibus.
295. Falsum maledictum malevolum mendacium est. [Publílio Siro] Uma acusação falsa é uma mentira maldosa.
296. Falsum quod est, nihil est. [Jur] O que é falso nada vale.
297. Falsum testimonium non dices adversus proximum tuum. [S.Agostinho, In Exodum] Não dirás falso testemunho contra teu próximo. VIDE: ●Non loqueris contra proximum tuum falsum testimonium.
298. Falsus amicus peior Daemone. Falso amigo é pior que o demônio.
299. Falsus honor iuvat, et mendax infamia terret quem nisi mendosum et mendacem? [Horácio, Epistulae 1.16.39] A quem agrada o elogio falso e atemoriza a calúnia senão ao corrupto e ao mentiroso?
300. Falsus in ore caret honore. Quem é falso de boca, não tem honra. ■Quem mente não vem de boa gente.
301. Falsus in uno, falsus in omnibus. [Jur / Black 752] Falso em um ponto, falso em todos. ■Cesteiro que faz um cesto faz um cento. VIDE: ●Falsum in uno, falsum in toto. ●Testis in uno falsus, in nullo fidem meretur.
302. Falsus testis. Uma testemunha falsa. VIDE: ●Testis falsus non erit impunitus.
303. Fama bona impinguat ossa. [Vulgata, Provérbios 15.30] A boa reputação engorda os ossos.
304. Fama bona lente volat et mala fama repente. [Walther 8818 / Tosi 4] Notícia boa voa devagar, e a má, depressa. ■O bem soa, e o mal voa. ■Notícia ruim corre depressa. ●Fama boni clauda est, fama mali vagatur. [Medina 590] A notícia do bem claudica, a notícia do mal se espalha. VIDE: ●Fama non stringitur mora.
305. Fama clamosa. Um escândalo.
306. Fama crescit eundo. [Rezende 1926] O boato cresce à medida que caminha. ■Quem conta um conto aumenta um ponto. VIDE: ●Fama, malum quo non aliud velocius ullum; mobilitate viget viresque acquirit eundo. ●Fama vires acquirit eundo. ●In maius auget fama quaevis tam vera quam falsa. ●Mobilitate viget fama.
307. Fama est iudicium multorum de nobis ac de nostris rebus. A reputação é o julgamento de muitos sobre nós e sobre nossas ações.
308. Fama, fides, oculus non patiuntur ludum. [Bebel / Eiselein 132] Reputação, confiança e olhar não suportam gracejos. ●Fama, fides et oculus non patiuntur ludum. [Black 752]
309. Fama loquax veris addere falsa gaudet. (Ovídio, Metamorphoses 9.134, adaptado] A opinião pública, faladora, gosta de juntar o falso ao verdadeiro. VIDE: ●Gaudet veris addere falsa.
310. Fama malum gravius quam res. [Hóracio, Sermones 1.2.59] A reputação é um mal que pesa mais que a ação.
311. Fama, malum qua non aliud velocius ullum; mobilitate viget viresque acquirit eundo. [Virgílio, Eneida 4.174] A fama, de todos os flagelos, é o mais rápido; ela vive de movimento e adquire forças caminhando. VIDE: ●Fama crescit eundo. ●Fama vires acquirit eundo. ●Mobilitate viget fama.
312. Fama necat virum. [DAPR 303] A reputação mata o homem. ■A má chaga sara, e a má fama mata.
313. Fama nihil est celerius. [Tito Lívio, Ab Urbe Côndita 21.24, adaptado] Nada é mais veloz que o boato. VIDE: ●Nullam rem citiorem apud homines esse quam famam.
314. Fama, nomen incerti, locum non habet ubi certum est. [Tertuliano, Apologeticus 7] Boato, sinônimo de incerteza, não tem lugar onde há certeza.
315. Fama non est iudicii severitas. [Ausônio, Ludus Septem Sapientum, Solon 3] A reputação não corresponde à severidade de um julgamento.
316. Fama non temere spargitur. [Gaal 679; Pereira 103] O boato não se espalha sem razão. ■Onde há fumaça, há fogo. ■O povo aumenta, mas não inventa. VIDE: ●Quod famam obtinuit non est omnino falsum. ●Rumor publicus non omnino frustra est. ●Verum dicere Fama solet. ●Vulgus opinatur quod postmodum verificatur.
317. Fama nulla stringitur mora. O boato não se deixa prender por nenhum adiamento. ■Notícia ruim corre depressa. ●Fama quae nulla stringitur mora. [Roswitha, Paphnutius] VIDE: ●Fama bona lente volat et mala fama repente. ●Fama boni clauda est, fama mali vagatur.
318. Fama pluris quam opes. [Gaal 1187; Binder, Thesaurus 1089] Mais vale reputação que riqueza. ■Mais vale boa nomeada que cama dourada. VIDE: ●Dulcius est aere pretiosum nomen habere. ●Fides praevalet divitiis.
319. Fama prodit omnia. [Erasmo, Adagia 5.1.76] A fama revela tudo. ■Tudo se diz e tudo se sabe. ■Não há segredo que, tarde ou cedo, não seja descoberto.
320. Fama repleta malis velocibus evolat alis. [Gaal 680; Binder, Thesaurus 1090] A fama, repleta de males, voa com asas velozes. ■A fama tem asas. ■Notícia ruim corre depressa.
321. Fama rerum standum est. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 7.6] Devemos limitar-nos ao que se diz.
322. Fama semper vivat! Que seu bom nome viva para sempre! VIDE: ●Fama vivat semper!
323. Fama super aetherea notus. [Virgílio, Eneida 1.379] Ele é conhecido pela fama que chega aos céus.
324. Fama tamen clara est, et adhuc sine crimine vixi. [Ovídio, Heroides 17.19] Minha reputação é imaculada, e até este momento vivi sem reproche.
325. Fama vagatur. [Lodeiro 428] Corre esse rumor. VIDE: ●Ea fama vagatur.
326. Fama vero nulla omnino perit, quam quidem multi populi divulgant: Dea sane quaedam est et ipsa. [Hesíodo / Rezende 7246] Mas nenhuma fama que é divulgada por muitos do povo, morre: a própria Fama é uma deusa.
327. Fama vires acquirit eundo. O boato adquire forças à medida que caminha. VIDE: ●Fama crescit eundo. ●Fama, malum quo non aliud velocius ullum; mobilitate viget viresque acquirit eundo. ●Mobilitate viget fama.
328. Fama vivat semper! Que sua fama viva para sempre! VIDE: ●Fama semper vivat!
329. Fama vix vero favet, peius merenti melior, et peior bono. [Sêneca, Hippolytus 270] A fama dificilmente favorece à verdade, é melhor para os maus e pior para os bons.
330. Fama volat. [Virgílio, Eneida 3.121] A fama voa. ■A fama tem asas. ●Fama volat viresque acquirit eundo. A fama voa e à medida que se movimenta adquire mais forças.
331. Fama volat parvam subito vulgata per urbem. [Virgílio, Eneida 8.554] A fama voa, espalhando-se rápida por toda a cidadezinha.
332. Famae laboranti non facile succurritur. [Robert Bland, Proverbs 1.176] Não é fácil socorrer quem tem má fama.
333. Famam curant multi, pauci conscientiam. [Publílio Siro] Muitos cuidam da reputação, poucos da consciência. VIDE: ●Multi famam, conscientiam pauci verentur. ●Plerique famam, conscientiam pauci verentur.
334. Famam extendere factis, hoc virtutis opus. [Virgílio, Eneida 10.469] Espalhar a própria fama por meio de feitos, eis uma obra de valor. ●Famam extendimus factis. [Divisa] Engrandecemos nossa fama com nossas ações.
335. Famam tueri facile est, exstinctam non facile est restituere. [Plutarco / Rezende 1928] É fácil conservar a reputação; mas, uma vez perdida, é difícil recuperá-la.
336. Famaque post cineres maior venit. [Ovídio, Ex Ponto 1.16.3] O maior prestígio vem depois da morte. ■Depois do enterro começam os elogios.
337. Fame condiuntur cibi. Os alimentos ficam temperados com a fome. ■A fome é o melhor tempero. ■A fome é boa mostarda. ●Fame vel cruda faba dulcescit. [Bebel, Adagia Germanica] Com a fome até a fava crua fica gostosa. VIDE: ●Cibi condimentum esse famem. ●Cibi condimentum est fames. ●Cibi condimentum fames. ●Condimentum cibi fames est, potionis sitis. ●Condit fercla fames. ●Fames optimum condimentum. ●Optimum condimentum fames. ●Optimum cibi condimentum esse famem, potionis sitim.
338. Fame nihil miserius. Não há nada mais lamentável que a fome. ■A fome é negra.
339. Famelicis quaelibet esca suavis. Para o faminto qualquer comida é gostosa. ■Quem tem fome, cardos come. VIDE: ●Famem efficere ut crudae etiam fabae saccharum sapiant.
340. Famelico ne occurras. [Pereira 116] Não contraries o homem esfomeado. ■O ventre em jejum não ouve a nenhum. VIDE: ●Esurienti ne occurras.
341. Famelicus non est interpellandus. [Binder, Thesaurus 1093] Não se deve discutir com o faminto. ■Ventre em jejum não ouve a nenhum. VIDE: ●Esurienti ne occurras. ●Famelico ne occurras. ●Non interpellandus famelicus.
342. Famem efficere ut crudae etiam fabae saccharum sapiant. [Erasmo / John Ray, A Collection of English Proverbs 126] A fome faz até as favas cruas terem gosto de açúcar. ■Para quem tem fome, não há pão ruim. ■Quem tem fome, cardos come. ■Para a fome não há pão duro. VIDE: ●Anima esuriens et amarum pro dulci sumet. ●Anima saturata calcabit favum, et anima esuriens etiam amarum pro dulci sumet. ●Animae esurienti etiam amara dulcia videntur. ●Dulcem rem fabas facit esuries tibi crudas. ●Dulcescit faba frigida, quando famescit. ●Fabas indulcat fames. ●Famelicis quaelibet esca suavis. ●Fames ipsa iniucunda et molesta, tamen iucundum reddit cibum, alioquin maxime asperum et invisum. ●Ori dulcescit faba frigida, quando famescit.
343. Famem pellere satius, quam purpura indui. [Grynaeus 776] Expulsar a fome é melhor que vestir-se de púrpura. ■Mais vale barriga cheia que barbas untadas. VIDE: ●Venter fartus ludit, non veste politus.
344. Famem pestilentia sequitur. [Grynaeus 236] A peste acompanha a fome.
345. Fames ac frigus miserrima mortis genera. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 27.44] Fome e frio são os mais dolorosos tipos de morte.
346. Fames acuit animantibus ingenium. [Epígrafe de Fábula de Fedro] A fome aguça a inteligência dos seres vivos. ■A necessidade espicaça o engenho. ■A necessidade é mãe das invenções. VIDE: ●Etiam stultis acuit ingenium fames. ●Ingeniosa gula est.
347. Fames artium magistra. [Binder, Thesaurus 1094] A fome é a mestra das artes. ■Não há melhor mestra do que a necessidade e a pobreza. ■A necessidade é mestra. VIDE: ●