DICIONÁRIO DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER
Home - Introdução - Bibliografia - Abreviaturas
A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U VZ
F1: 1-200
1. Fabarum arrosor. [Erasmo, Adagia 4.6.37] Um devorador de favas. (=Um venal: usavam-se favas para realizar as eleições).
2. Fabas indulcat fames. [Schrevelius 1173] A fome adoça as favas. ■À fome não há pão duro. ■Para quem tem fome não há pão ruim. ■Quem tem fome cardos come. VIDE: ●Anima esuriens et amarum pro dulci sumet. ●Anima saturata calcabit favum, et anima esuriens etiam amarum pro dulci sumet. ●Animae esurienti etiam amara dulcia videntur. ●Dulcem rem fabas facit esuries tibi crudas. ●Dulcescit faba frigida, quando famescit. ●Famem efficere ut crudae etiam fabae saccharum sapiant. ●Fames ipsa iniucunda et molesta, tamen iucundum reddit cibum, alioquin maxime asperum et invisum. ●Ori dulcescit faba frigida, quando famescit.
3. Fabellae aniles. [Cícero, De Natura Deorum 3.12] Histórias de velhinhas. ■Histórias da carochinha. VIDE: ●Aniles fabellae. ●Anicularum deliramenta. ●Fabulae aniles.
4. Fabellam narras surdo asello. [Albertatius 448] Estás contando história a um burro surdo. ■Pregas no deserto. ■Perdes teu latim. ■Entra-lhe por um ouvido, sai pelo outro. VIDE: ●Fabulam surdo narras. ●Mortuo verba facis. ●Surdo asello narrata est fabella.
5. Fabellam surdo caecus non narrat in aurem. [Schottus, Adagia 585] Cego não conta história em ouvido de surdo.
6. Faber cadit cum ferias fullonem. [Manúcio, Adagia 1332] Cai o ferreiro quando bates no pisoeiro. ■Paga o justo pelo pecador. VIDE: ●Alius peccat, alius plectitur. ●Canis peccatum sus dependit. ●Fabrum caedere cum ferias fullonem. ●Innocentes pro nocentibus poenas pendunt. ●Ob textoris peccatum coquus vapulavit. ●Quicquid coquus peccaverit, tibicen accipere solet plagas. ●Quod peccant sontes, insontes saepe luerunt. ●Quod peccant sontes, insontes saepe tulerunt. ●Quod sus peccavit, succula saepe luit. ●Tibicen vapulat, coquo peccante.
7. Faber compedes, quas fecit, ipse gestet. [Erasmo, Adagia 1.1.86] Sofra o ferreiro os grilhões que ele mesmo fabricou. ■Quem fez seu angu, que o coma. ■Quem pariu Mateus, que o embale. ●Faber compedes, quas fecit, ipse gestat. [Gaal 808] O ferreiro carrega os grilhões que ele mesmo fabricou. ●Faber compedes, quas fecit, ipse gerit. ■Caiu no laço que armou. VIDE: ●Colo quod aptasti, ipsi tibi nendum est. ●Compedes quas ipse fecit, ipsus ut gestet faber. ●Flagellum ipse paravit, quo vapularet. ●In auctorem mali saepe recidit malum. ●Incidit in foveam quam fecit. ●Intrivisti, exedendum tibi. ●Qui prendidistis iidem edite testudines. ●Tibi, quod intristi, exedendum. ●Tute hoc intristi, tibi omne est exedendum.
8. Faber cum sis, tractas non fabrilia. [K. W. Wójcicki, Biblioteka Starozytna 2.149] Embora sejas ferreiro, não tratas de ferragens. ■Não fales do que não entendes. ●Faber cum sis, opera haud facis fabrilia. [J.M. Caro y Cejudo, Refranes 206] VIDE: ●Cum sis faber, opera haud facis fabrilia.
9. Faber est suae quisque fortunae. [Appius Claudius Caecus / Rezende 1867] Cada um é o arquiteto da própria sorte. ■O homem faz-se por si. ■Cada um é filho de suas obras. ■Felicidade, cada qual faz a sua. ■Vem a ventura a quem a procura. ●Faber quisque fortunae sibi. ●Faber quisque fortunae suae. [Bacon, De Fortuna 1] ●Faber est quisque fortunae suae. [Mota 147] ●Faber suae fortunae unusquisque est ipsus. VIDE: ●Est unusquisque faber ipse suae fortunae. ●Fabrum esse suae quemque fortunae. ●Fortunae suae quisque faber est. ●Fortunam sibi quisque facit. ●Fortunam suam quisque parat. ●Fortunam suam sibi quisque ipse parat. ●Quisque suae fortunae faber. ●Suae quisque fortunae faber est.
10. Faber fabrilia tractat. [K.F.W.Wander, Deutsches Sprichwörter-Lexikon 1285] De ferragens, cuida o ferreiro. ■Cada qual no seu ofício. ■Cada macaco no seu galho. VIDE: ●Fabri fabrilia tractant. ●Navim agere ignarus navis timet. ●Quam quisque norit artem, in hac se exerceat. ●Quod medicorum est, promittunt medici; tractant fabrilia fabri. ●Si faber fabrilia, si musicus musica tractat; neuter ab officio suo aliena agit. ●Tractant fabrilia fabri.
11. Faber fabro invidet. [Rezende 1869; Medina 607] O ferreiro tem inveja do ferreiro. ■Quem é o teu inimigo? É o oficial do teu ofício. ●Faber fabrum odit. Ferreiro odeia ferreiro. VIDE: ●Cognatio movet invidiam. ●Figulus figulum odit. ●Figulus figulo invidet, faber fabro. ●Figulus figulo invidet, lignarius lignario. ●Invidet et cantor cantori, et egenus egeno.
12. Faber sine ligno nihil aedificabit, quia lignum ipsum facere non potest. [Lactâncio, Divinae Institutiones 2.9] O carpinteiro sem madeira não construirá nada, pois a madeira ele não pode fazer.
13. Fabri fabrilia tractant. De ferragens tratam os ferreiros. ■Cada qual em seu ofício. ■Cada um faz no que sabe. ■Cada um fala do que trata. VIDE: ●Tractant fabrilia fabri. ●Tractent fabrilia fabri.
14. Fabricando fit faber. [DAPR 705] ■Batendo ferro é que se fica ferreiro. ■A prática é a mestra de todas as coisas. ■A experiência é a mãe da ciência. ■Usa e serás mestre. ●Fabricando fit faber, age quod agis. [Flaubert, Madame Bovary 26] Batendo o ferro é que se fica ferreiro; faze o que estás fazendo. ●Fabricando fabri fimus. [William Robertson, Dictionary of Latin Phrases 752] Batendo ferro é que nos tornamos ferreiros. ●Fabricando fabricam disces. [Manúcio, Adagia 252; Pereira 124] Batendo ferro é que se aprende o ofício de ferreiro. ●Fabricando, fabrilia disces. [Rezende 1870] ●Fabricando fabricam disces, canendo musicam, militando militarem artem, scribendo disces scribere. [Grynaeus 75] Forjando aprende-se a forjar, cantando aprende-se música, guerreando aprende-se a arte militar, escrevendo aprende-se a escrever. VIDE: ●Canendo musicam disces. ●Citharizando fit citharoedus. ●Fit fabricando faber.
15. Fabrum caedere cum ferias fullonem. [Arnóbio, Adversus Nationes 6.9.1] Matar o ferreiro quando bates no pisoeiro. ■Paga o justo pelo pecador. ●Fabrum cadere cum ferias fullonem. Morrer o ferreiro, quando bates no pisoeiro. VIDE: ●Alius peccat, alius plectitur. ●Canis peccatum sus dependit. ●Faber cadit cum ferias fullonem. ●Innocentes pro nocentibus poenas pendunt. ●Ob textoris peccatum coquus vapulavit. ●Quicquid coquus peccaverit, tibicen accipere solet plagas. ●Quod peccant sontes, insontes saepe luerunt. ●Quod peccant sontes, insontes saepe tulerunt. ●Quod sus peccavit, succula saepe luit. ●Tibicen vapulat, coquo peccante.
16. Fabrum esse suae quemque fortunae. [Salústio, De Civitate 1.2] Cada um é o artífice da própria sorte. ■O homem faz-se por si. ■Cada um é filho de suas obras. ■Felicidade, cada qual faz a sua. ■Vem a ventura a quem a procura. VIDE: ●Est unusquisque faber ipse suae fortunae. ●Faber est suae quisque fortunae. ●Faber quisque fortunae sibi. ●Faber quisque fortunae suae. ●Faber suae fortunae unusquisque est ipsus. ●Fortunae suae quisque faber est. ●Fortunam sibi quisque facit. ●Fortunam suam quisque parat. ●Fortunam suam sibi quisque ipse parat. ●Suae quisque fortunae faber est.
17. Fabula amatoria. Um conto de amor.
18. Fabula criminalis. Um conto policial.
19. Fabula impleta est. [Binder, Thesaurus 1058] A história está completa. ■A festa acabou!
20. Fabulae! ■Histórias! ■Conversa fiada! ■Conversa para boi dormir! ■Ridicularias! VIDE: ●Gerrae! ●Nugae!
21. Fabulae aniles. Histórias de velhinhas. ■Histórias da carochinha. VIDE: ●Fabellae aniles.
22. Fabulam surdo narras. [Pereira 107] Contas uma história a um surdo. ■Perdes teu latim. ■É falar com uma arca encourada. VIDE: ●Fabellam narras surdo asello. ●Non est narranda fabula surdo.
23. Fac aliis sicut tibi alios facere velis. Faze aos outros como quiseres que os outros façam a ti. ■Trata os homens como irmãos e terás em toda parte irmãos. ■Se queres que faça por ti, faze por mim. ●Fac alteri, quod ipse vis fieri tibi. ●Fac alteri, tibi ipse quod fieri cupis. VIDE: ●Ab alio exspectes, alteri quod feceris.
24. Fac aliquid ipse, deinde Numen invoca. [Schottus, Adagia 607] Faze tu mesmo alguma coisa, depois invoca a Deus. ■A Deus rogando e com o maço dando. ■Ajuda-te, que Deus te ajudará. ■Põe tu a mão, que Deus te ajudará. ■Deus não manda nem cozido nem assado. ●Fac interim aliquid ipse, dein deos voca. VIDE: ●Ad opus manum admovendo fortunam invoca. ●Adesse gaudet, sed laboranti, Deus. ●Cum Minerva et manum move. ●Cum Minerva manus etiam move. ●Cum Minerva manum quoque move. ●Di facientes adiuvant. ●Deus facientes adiuvat. ●Deus laborantibus opem fert prospere. ●Deus laborantes ope adiuvat sua. ●Fac interim aliquid ipse, dein deos voca. ●Huic qui laborat, Numen adesse assolet. ●Manum admoventem Deum quemvis invocare debere. ●Manum admoventi fortuna est imploranda. ●Manum admoventi fortuna est invocanda. ●Manum admoventi sunt vocanda numina. ●Minerva auxiliante, manum etiam admove. ●Nulla preces numina flectunt ignavorum. ●Nunc ipse quid peragito, dein deos voca. ●Nunc ipse quid peragito, dein Deum voca. ●Quisquis laborat, huic manum praebet Deus. ●Sine opera tua, nihil di facere possunt.
25. Fac bene dum vivis, post mortem vivere si vis. [Binder, Flores Aenigmatum 113] Faze boas obras enquanto vives, se queres viver depois da morte.
26. Fac bono animo sis! [Cícero, Ad Familiares 10.29] Tem coragem! VIDE: ●Habe bonum animum.
27. Fac bonum, diverte a malo. Faze o bem, afasta-te do mal. VIDE: ●Declina a malo et fac bonum. ●Diverte a malo et fac bonum.
28. Fac de necessitate virtutem. [S.Jerônimo, Epistulae 54.6 / Grynaeus 776] Faze da necessidade uma virtude. ■A necessidade faz os homens expertos. VIDE: ●Faciamus de necessitate virtutem. ●Miseris venit sollertia rebus. ●Necessitatem in virtutem commutare.
29. Fac et excusa. [Immanuel Kant, Filosofia] Faze e justifica. (=Aproveita a oportunidade e depois inventa uma justificativa).
30. Fac et spera. [Divisa] Trabalha e confia.
31. Fac hodie: fugit haec non reditura dies. [Inscrição em quadrante solar] Faze hoje: este dia foge e não retornará. ■Não deixes para amanhã o que podes fazer hoje.
32. Fac interim aliquid ipse, dein deos voca. [Grynaeus 367] Agora faze tu mesmo alguma coisa, depois invoca os deuses. ■A Deus rogando e com o maço dando. ■Ajuda-te, que Deus te ajudará. ■Põe tu a mão, que Deus te ajudará. VIDE: ●Ad opus manum admovendo fortunam invoca. ●Adesse gaudet, sed laboranti, Deus. ●Cum Minerva et manum move. ●Cum Minerva manus etiam move. ●Cum Minerva manum quoque move. ●Di facientes adiuvant. ●Deus facientes adiuvat. ●Deus laborantibus opem fert prospere. ●Deus laborantes ope adiuvat sua. ●Fac aliquid ipse, deinde Numen invoca. ●Huic qui laborat, Numen adesse assolet. ●Manum admoventem Deum quemvis invocare debere. ●Manum admoventi fortuna est imploranda. ●Manum admoventi fortuna est invocanda. ●Manum admoventi sunt vocanda numina. ●Minerva auxiliante, manum etiam admove. ●Nulla preces numina flectunt ignavorum. ●Nunc ipse quid peragito, dein deos voca. ●Nunc ipse quid peragito, dein Deum voca. ●Sine opera tua, nihil di facere possunt.
33. Fac ne, declinans invidiam, miserabilis fias. [Pítaco / Rezende 1894] Faze de modo que, evitando a inveja, não te tornes digno de compaixão. ■Antes inveja que piedade. ■Antes invejado que lastimado.
34. Fac ne lingua tibi mentem praecurrat. [Quílon / Rezende 1893] Cuida que tua língua não preceda teu pensamento. ■Falar sem pensar é atirar sem apontar. ■Em boca fechada não entra mosca. VIDE: ●Lingua mentem ne praecurrat. ●Linguae praeire animo non permitendum. ●Ne antevertat lingua mentem lubrica.
35. Fac nidum unum una in arbore. [Grynaeus 49] Faze um único ninho, numa única árvore. ■Não te enchas, não arrebentarás. ●Fac nidum in una arbore.
36. Fac numeres nummos, et mox numerabis amicos. [K. F. W. Wander, Deutsche Sprichwörter Lexikon 1595] Trata de contar moedas, e logo contarás amigos. ■Quem tem dinheiro, tem amigos.
37. Fac nunc tibi amicos. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 1.23.44] Agora faze amigos.
38. Fac officium, Deus providebit. [DAPR 338] Cumpre tua obrigação, que Deus proverá. ■Ajuda-te, que Deus te ajudará. ■Deus ajuda os diligentes. VIDE: ●Deus adest laborantibus. ●Esto laborator, et erit Deus auxiliator. ●Tu fac officium, cetera cura Dei.
39. Fac, quod medici solent, qui, ubi usitata remedia non procedunt, tentant contraria. [Sêneca, De Clementia 1.9.6] Age como costumam agir os médicos, que, quando os remédios costumeiros não são eficazes, tentam os contrários. VIDE: ●Ubi usitata remedia non procedunt, tenta contraria.
40. Fac quod te par sit, non alter quod mereatur. [Dionísio Catão, Monosticha, Appendix 26] Faze o que te beneficia, não o que serve a outrem. ■Primeiro aos meus, depois aos alheios.
41. Fac recte et nihil time. [Divisa] Age corretamente e nada temas.
42. Fac sapias et liber eris. [Rezende 1895] Procura saber e serás livre. ■Quem sabe ofício, não morre de fome.
43. Fac sapias; sic tu poteris vir fortis haberi. [Dionísio Catão, Disticha 4.12] Trata de saber; assim poderás ser considerado um homem importante.
44. Fac, si facis. [Marcial, Epigrammata 1.46] Se fazes, faze logo. ●Fac, si quid facis. VIDE: ●Age, si quid agis.
45. Fac simile. Faze igual. (=Fac-símile é a reprodução fiel de um original. Adotado também para designar o aparelho com que se faz a transmissão telefônica de documentos, esse vocábulo evoluiu para a forma fax).
46. Fac totum. Faze tudo. (=Factótum é a pessoa que resolve todos os negócios de outrem; é a pessoa que numa empresa resolve tudo, isto é, pau para toda obra).
47. Fac velis, perficies. Trata de querer, que realizarás. ■Querer é poder. ■Quem quer, já fez metade. VIDE: ●Si vis, potes.
48. Fac vivas contentus eo, quod tempora praebent. [Dionísio Catão, Disticha 3.11] Aprende a viver contente com o que a vida te dá.
49. Face ferroque. [Virgílio, Eneida 4.626] A fogo e ferro. ■A ferro e fogo. VIDE: ●Igni ferroque. ●Ferro et igni. ●Ferro et face.
50. Facere dicitur qui, cum possit, non prohibet. [Jur] Entende-se por co-autor quem, podendo, não impede. VIDE: ●Qui non prohibet cum potest, iubet.
51. Facere docet philosophia, non dicere. [Sêneca, Epistulae Morales 20.2] A filosofia ensina a fazer, não a falar.
52. Facere iniuriam peius est quam pati. Cometer uma injustiça é pior do que sofrê-la. ■Antes sofrer o mal que fazê-lo. ■Em matéria de ofender, antes réu que autor ser. ●Facere iniuriam peius est quam accipere iniuriam. VIDE: ●Accipere quam facere praestat iniuriam. ●Accipias praestat quam inferas iniuriam. ●Melius est iniuriam accipere quam facere.
53. Facere, lege prohibente, non potui. [Sêneca Retórico, Controversiae 6.2] Não pude agir, porque a lei me impedia.
54. Facere non debet quis alteri, quod sibi fieri nolit. Ninguém deve fazer a outrem o que não quer que lhe seja feito. ■Não faças a outrem o que não queres que te façam. VIDE: ●Aliis ne feceris, quod tibi fieri non vis. ●Alteri ne facias quod tibi fieri non vis. ●Ne alteri feceris quod tibi non vis fieri. ●Quod ab alio oderis fieri tibi, vide ne tu aliquando alteri facias. ●Quod tibi fieri non vis, alteri ne feceris. ●Quod tibi non optes, alii ne feceris ulli. ●Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris. ●Quod tibi non vis fieri, alteri ne feceris. ●Quod tibi non vis, alteri ne facies. ●Quod tibi fieri non vis, alteri ne facias. ●Quod tibi non vis, utinam alteri ne facias. ●Quod sibi quis fieri non vult, alii ne faciat.
55. Facere non possum quin cotidie ad te mittam ut tuas accipiam. [Cícero, Ad Atticum 12.27] Não posso deixar de te enviar diariamente um carta para poder receber a tua.
56. Facere officium suum taliter qualiter, benedicere de priore, sinere mundum ire quo modo vadit. [Diderot, Le Neveu de Rameau 2 / Maloux 357] Cumprir seu dever do mesmo modo que sempre foi feito, dizer bem do chefe, deixar o mundo ir do modo que vai.
57. Facere per se videtur, qui per alium facit. [Jur] Entende-se por autor quem age por intermédio de outrem.
58. Facere quam sanare vulnera facilius. É mais fácil ferir do que curar. ■É mais fácil romper o pano do que o coser. VIDE: ●Facilius est incendium accendere quam exstinguere.
59. Facere quod non debeatur. Fazer o que não se deve.
60. Facere recte cives suos princeps optimus faciendo docet. [Veleio Patérculo, Historia Romana 2.126] Agindo corretamente, o bom comandante ensina seus subordinados a agirem corretamente.
61. Facere virorum est, loqui mulierum. [DAPR 510] Fazer é dos homens; falar, das mulheres.
62. Facetus comes in via pro vehiculo est. [DAPR 170] Um companheiro alegre na estrada vale um carro. ■Andando de dois se encurta caminho. VIDE: ●Comes facundus in via pro vehiculo est. ●Comes iucundus in via pro vehiculo est. ●Nullum iter longum est, amico comitante. ●Pro vehiculo est in via comes facundus.
63. Faciam meo modo. [Pereira 104] Farei à minha maneira. ■Farei como entendo.
64. Faciam eos in gentem unam. [Vulgata, Ezequiel 37.22] Formarei deles uma só nação. (=Inscrição em moeda inglesa).
65. Faciam ut vis. Farei como queres.
66. Faciamus de necessitate virtutem. [Sweet 271] Façamos da necessidade uma virtude. (=Enfrentemos o inevitável com coragem). VIDE: ●Fac de necessitate virtutem. ●Necessitatem in virtutem commutare.
67. Facias ipse quod faciamus nobis suades. [Plauto, Asinaria 623] Pratica tu mesmo o que nos aconselhas fazermos. ■É mais fácil aconselhar que praticar.
68. Facie ad faciem. [Vulgata, Gênesis 32.30] Face a face.
69. Faciem in fluvio ne specta, sed lava. No rio, não admires teu rosto, mas lava-o. (=Não te preocupes com a beleza do teu rosto).
70. Faciem reddere nitidam et speciosam non laborabis, sed in actionibus studiisque tuis pulcher esto. [Pítaco / Rezende 1878] Não procures ter um rosto lindo e brilhante, mas sê belo em tuas obras e intenções.
71. Facienda. Coisas que devem ser feitas. VIDE: ●Agenda.
72. Faciendi aliquid non faciendive ratio cum hominum ipsorum, tum rerum etiam ac temporum condicione mutatur. [Plínio Moço, Epistulae 6.27.4] A razão de se fazer ou deixar de fazer alguma coisa se modifica com a condição das próprias pessoas, das coisas e do tempo.
73. Faciendi plures libros nullus est finis. [Vulgata, Eclesiastes 12.12] Não se põe termo em multiplicar livros. VIDE: ●Scribendi nullus finis.
74. Faciendum et patiendum. [Divisa] Deve-se fazer e suportar.
75. Faciendum id nobis quod parentes imperant. [Plauto, Stychus 55] Devemos fazer o que os pais nos ordenam.
76. Faciendum prius de homine periculum quam eius te committas fidei. [Epígrafe de Fábula de Fedro] Deves provar o homem antes de confiar nele.
77. Facientem et consentientem par poena constringit. [William of Ockham, Dialogus 1.7.33] A mesma pena reprime executor e consentidor. ■Tão bom é o ladrão como o consentidor. VIDE: ●Agentes et consentientes pari poena puniendi. ●Agentes et consentientes pari poena plectuntur. ●Agentes et consentientes pari poena puniuntur. ●Consentientes et agentes pari poena plectuntur. ●Consentientes et cooperantes pari poena sunt plectendi. ●Consentientes et facientes pari poena sunt plectendi. ●Non solum qui male agunt, sed qui consentiunt facientibus, digni sunt poena. ●Par poena agentes et consentientes comprehendit. ●Qui talia agunt digni sunt morte; et non solum qui ea faciunt, sed etiam qui consentiunt facientibus.
78. Facientes Deus adiuvat. ■Deus ajuda a quem trabalha. ■Deus ajuda a quem se ajuda. ■A Deus rogando e com o maço dando. ■Põe tu a mão, e Deus te ajudará. VIDE: ●Ad opus manum admovendo fortunam invoca. ●Adesse gaudet, sed laboranti, Deus. ●Assiduos Deus ipse iuvat. ●Cum Minerva et manum move. ●Cum Minerva manum quoque move. ●Cum Minerva manus etiam move. ●Deus facientes adiuvat. ●Deus laborantes ope adiuvat sua. ●Deus laborantibus opem fert prospere. ●Dii facientes adiuvant. ●Fac aliquid ipse, deinde Numen invoca. ●Fac interim aliquid ipse, dein deos voca. ●Huic qui laborat, Numen adesse assolet. ●Manum admoventem Deum quemvis invocare debere. ●Manum admoventi fortuna est imploranda. ●Manum admoventi fortuna est invocanda. ●Manum admoventi sunt vocanda numina. ●Minerva auxiliante, manum etiam admove. ●Nulla preces numina flectunt ignavorum. ●Nunc ipse quid peragito, dein deos voca. ●Nunc ipse quid peragito, dein Deum voca. ●Sine opera tua, nihil di facere possunt.
79. Facienti nequissimum consilium super ipsum devolvetur, et non agnoscet unde adveniat illi. [Vulgata, Eclesiástico 27.30] O desígnio perverso recairá sobre o que o forja, e não saberá donde lhe vem o mal.
80. Facies exorat amorem. [Ovídio, Amores 3.11] A beleza atrai o amor. ■O amor entra pelos olhos.
81. Facies indicat quale sit cor. [Rezende 1880] O rosto indica como é o coração. ■O rosto é o espelho da alma. VIDE: ●Ex visu cognoscitur vir. ●Ex vultibus tamen hominum mores colligo.
82. Facies neglecta peribit. [Ovídio, Ars Amatoria 3.105] A beleza, se não for cuidada, acabará.
83. Facies non omnibus una. [Ovídio, Metamorphoses 2.13] Nem todos têm a mesma aparência.
84. Facies tua computat annos. [Juvenal, Satirae 6.199] Teu rosto registra a tua idade. ■Cada qual tem a idade que parece ter.
85. Facile consilium damus aliis. [Burton, The Anatomy of Melancholy] Damos com facilidade conselho aos outros. ■É mais fácil aconselhar que praticar. ■Quem está de fora joga melhor.
86. Facile contemnit omnia qui ad contemptum sui venit. [Rezende 1882] Despreza tudo com facilidade quem chegou a desprezar a si mesmo.
87. Facile contemnit omnia qui se semper cogitat esse moriturum. [S.Jerônimo, Epistulae 2.2] Despreza tudo com facilidade quem sempre se lembra de que é mortal.
88. Facile, cum valemus, recta consilia aegrotis damus. [Erasmo, Adagia 1.6.68] Quando estamos bem de saúde, damos com facilidade belos conselhos aos doentes. ■Quem está de fora joga melhor. ■O são ao doente em regra mente. VIDE: ●Cum valemus, recta consilia aegrotis damus. ●E terra spectare naufragium. ●Facile omnes, cum valemus, recta consilia aegrotis damus. ●Valentes recte consulumus aegrotis.
89. Facile est accusare luxuriem. [Cícero, Pro Caelio 29] É fácil discursar contra a corrupção dos costumes.
90. Facile est autem, ubi omnia quadrata currunt. [Petrônio, Satiricon 43] É fácil quando tudo corre a contento.
91. Facile est enim teneros adhuc animos componere; difficulter reciduntur vitia quae nobiscum creverunt. [Sêneca, De Ira 2.18.2] É fácil formar espíritos ainda imaturos; difícil é extirpar os vícios que se desenvolveram conosco. ■De pequenino se torce o pepino. VIDE: ●Difficulter reciduntur vitia quae nobiscum creverunt. ●Difficile reciduntur vitia quae nobiscum creverint.
92. Facile est imperium in bonis. [Plauto, Miles Gloriosus 612] É fácil comandar homens valentes.
93. Facile est inventis addere. [Giordano Bruno, De Umbris Idearum; Rezende 1884] É fácil acrescentar algo ao que já está inventado. VIDE: ●Facilius est inventis addere.
94. Facile est miserum irridere. [Plauto, Curculio 245] É fácil zombar de um desgraçado.
95. Facile est opprimere innocentem. [Epígrafe de Fábula de Fedro 1.1] É fácil oprimir o inocente. ■A culpa é sempre do mais fraco.
96. Facile est rem incipere, non item deducere. É fácil começar uma coisa, mas completar não é fácil.
97. Facile est ventis dare vela secundis. [Manílio, Astronomia 3.26] É fácil velejar quando os ventos são favoráveis. ■Bem baila quem a fortuna toca o som.
98. Facile ex amico inimicum facies, cui promissa non reddas. [S.Jerônimo, Epistulae 148.30] Facilmente farás de um amigo um inimigo, se não cumprires o que lhe foi prometido.
99. Facile fertur quod omnibus commune est. [Grynaeus 116] Suporta-se com facilidade o que é comum a todos. ■Muitas mãos tornam a obra leve. ■Mal de muitos conforto é.
100. Facile fustem inveniet, qui canem verberare volet. Quem quiser espancar o cão, facilmente encontrará uma vara. ■A quem quer fazer mal, não lhe faltarão pretextos. ●Facile fustem invenerit, qui cupit caedere canem. Quem deseja matar o cão, facilmente encontrará um cacete.
101. Facile imperare est, impetrare difficilius. [Jogo de palavras / Georgin 117] Mandar fazer é fácil, ver realizado é mais difícil.
102. Facile intellego non modo reticere homines parentum iniurias, sed etiam animo aequo ferre oportere. [Cícero, Pro Cluentio 6] Facilmente compreendo que não só é preciso que os homens calem as injustiças dos pais, mas também que as suportem com coragem.
103. Facile invenies qui bene faciant, cum qui fecerunt coles. [Publílio Siro] Encontrarás facilmente pessoas que te favoreçam, desde que respeites os que te favoreceram. VIDE: ●Facile qui faciant bene invenias, cum qui fecerunt colas.
104. Facile largiri de alieno. É fácil ser generoso com o alheio. ■Pólvora do rei, tiro grande. ■Gastar largo à custa alheia. VIDE: ●De alieno liberalis.
105. Facile omnes, cum valemus, recta consilia aegrotis damus. [Terêncio, Andria 309] Todos, quando estamos bem de saúde, damos com facilidade belos conselhos aos doentes. ■Quem está de fora joga melhor. ■O são ao doente em regra mente. VIDE: ●Facile, cum valemus, recta consilia aegrotis damus. ●Valentes recte consolantur aegrotis.
106. Facile perit amicitia coacta. [Sócrates / Rezende 1887] Facilmente se extingue a amizade forçada. ■Amor adquirido a pau nunca é bom, sempre é mau. VIDE: ●Invitus nemo, nemo coactus amat.
107. Facile qui faciant bene invenias, cum qui fecerunt colas. [Publílio Siro] Encontrarás facilmente pessoas que te favoreçam, desde que respeites os que te favoreceram. VIDE: ●Facile invenies qui bene faciant, cum qui fecerunt coles.
108. Facile quod cuiusque temporis officium sit poterimus iudicare. [Cícero, De Officiis 1.9] Poderemos facilmente julgar qual seja nosso dever em qualquer circunstância.
109. Facile redit in gratiam qui invitus odit. [Medina 645] Facilmente se reconcilia quem odeia sem querer.
110. Facile trahas volentem. [Binder, Medulla 502] Facilmente conduzirás quem é dócil.
111. Facile ventum, facile itum. Fácil vindo, fácil ido.