DICIONÁRIO DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS

Compilado por HENERIK KOCHER

Home - Introdução - Bibliografia - Abreviaturas

A  B  C  D  E  F  G  H  I  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  VZ

T1  T2  T3  T4  T5

T3: 401-600

401. Terra nova. Um país novo.

402. Terra nunquam sine usura reddit quod accepit. [Cícero, De Senectute 51] A terra nunca devolve sem juros o que recebeu.

403. Terra oblivionis. [Vulgata, Salmos 87.13] A terra do esquecimento.

404. Terra omnis patria est, qua nascimur et tumulamur. [Dionísio Catão, Monosticha, Appendix 31] É nossa pátria a terra toda; nela nascemos e somos enterrados.

405. Terra parit fruges. [Lucrécio, De Rerum Natura 2.966] A terra produz grãos.

406. Terra salutares herbas eademque nocentes nutrit. [Ovídio, Remedium Amoris 45] A terra alimenta tanto as plantas úteis como as daninhas. A mesma terra produz rosas e cardos. Em todo rebanho há uma ovelha negra. Em toda casa, há roupa suja. Terra salutiferas herbas eademque nocentes nutrit. [Rezende 6672]

407. Terra tibi libatur, et aucta recrescit. [Lucrécio, De Rerum Natura 5.260] A terra se esgota para te alimentar, mas adubada, se refaz.

408. Terra volat. [Erasmo, Adagia 1.3.25] A terra voa. Que grande patranha dizes! Mentes como cesto roto. VIDE: Testudo volat.

409. Terrae filius. Filho da terra. (=Pessoa de origem humilde).

410. Terrae potestas finitur ubi finitur armorum vis. [Hugo Grócio] O domínio da terra termina onde termina a força das armas.

411. Terrae quam pergis, cape mores quos ibi cernis. [Walther 31348 / Tosi 560] Adota os costumes que vês na terra por onde andas. Na terra para onde vás, assim como vires, assim farás. Na terra onde fores ter, faze como vires fazer. Em Roma, como os romanos. Em terra de sapo, de cócoras como eles. Terrae ad quam pergis, cape mores quos ibi cernis. [J.M.Fleischner, Handbüchlein 334] VIDE: Cum fueris Romae, Romano vivito more; cum fueris alibi, vivito more loci. Mores cuiusque regionis, in qua fueris, imitato. Oportet enim regionis uniuscuiusque, in qua quis versetur, eum sequi consuetudinem. Regionis quam incolis, mores induito. Te servare decet mores illamque regulam eius telluris, incola cuius eris.

412. Terram video. [Erasmo, Adagia 4.8.18] Vejo terra. Terra à vista!

413. Terribilis est in civitate sua homo linguosus. [Vulgata, Eclesiástico 9.25] É terrível na sua cidade o homem linguareiro.

414. Terribiles visu formae letumque laborque. [Sêneca, Epistulae Morales 104] A morte e o sofrimento são horríveis de se ver.

415. Terribilis dea. A deusa terrível.

416. Terrorum et fraudis abunde est. [Virgílio, Eneida 7.552] Há muito pavor e astúcia. VIDE: Errorum et fraudis abunde est.

417. Tertia vice. Pela terceira vez. VIDE: In tertia vice.

418. Tertio interveniente. Intervindo uma terceira pessoa. Com a intervenção de terceiro.

419. Tertium non datur. [Da linguagem filosófica] Não se apresenta uma terceira opção. VIDE: Non datur tertium.

420. Tertius e caelo cecidit Cato. [Juvenal, Satirae 2.40] Eis que caiu do céu um terceiro Catão.

421. Tertius gaudet. [Rezende 6678] Uma terceira pessoa se regozija. Quando dois brigam, um terceiro tira proveito. Tertius gaudens. A terceira pessoa, que se regozija. VIDE: Inter duos litigantes tertius gaudet.

422. Teruncium adicere Croesi pecuniae. [Cícero, De Finibus 4.29] Acrescentar uma moeda à fortuna de Creso. Levar água ao mar. VIDE: Croesi pecuniae teruncium adicere. Croesi pecuniae nummum addere. In divitiis Croesi teruncii accessio.

423. Testa colliditur testae. [Binder, Medulla 1742] Um vaso de barro se choca com outro. Duro com duro não faz bom muro. VIDE: Durum durum destruit. Durum et durum non faciunt murum.

424. Testa non fit, nisi lutum tundatur. [Pereira 94] Não se faz o vaso sem que se bata o barro. Não se ganham trutas a bragas enxutas. Não se faz omelete sem quebrar ovos. VIDE: Lutum nisi tundatur, non fit urceus. Lutum nisi tundatur, non fit testa.

425. Testamentum est voluntatis nostrae iusta sententia de eo quod quis post mortem suam fieri velit. [Digesta 28.1.1] Testamento é a legítima expressão da vontade sobre aquilo que alguém queira que se faça depois de sua morte.

426. Teste illo. Com o testemunho dele.

427. Testes egregios! [Cícero, Pro Caelio 63] Que testemunhas corajosas!

428. Testes et instrumenta parem vim habent. [Jur / Rezende 6679] As testemunhas e os documentos têm força igual.

429. Testes invoco hodie caelum et terram. [Vulgata, Deuteronômio 30.19] Eu chamo hoje por testemunhas o céu e a terra.

430. Testes ponderantur, non numerantur. [Black 1723] As testemunhas devem ser pesadas, não contadas. VIDE: Testimonia ponderanda sunt, non numeranda.

431. Testibus duobus affirmantibus magis creditur quam mille negantibus. [Jur / Rezende 6680] Dá-se mais crédito a  duas testemunhas que afirmam do que a mil que negam.

432. Testibus haud opus, ubi res confessa relucet. Não há necessidade de testemunhas, quando a confissão brilha. Não há prova do delito como o papel escrito. VIDE: Confessio est probatio omnibus melior.

433. Testimonia ponderanda sunt, non numeranda. [Jur / Black 1723] As provas devem ser pesadas, não contadas. VIDE: Testes ponderantur, non numerantur.

434. Testimonium unius non valet. O testemunho de um só não tem força. Uma testemuha, nenhuma testemunha. Testimonium unius, testimonium nullius. Testemunho de um, testemunho de nenhum. VIDE: Testis unus, testis nullus. Uni testi ne Catoni quidem est creditum. Unius omnino testis responsio non audiatur. Unius testimonium non est credendum. Unus testis, nullus testis.

435. Testis de visu praeponderat aliis. [Jur / Black 1724] A testemunha ocular tem mais peso que as outras.

436. Testis est oculus longus iudicis; peritus autem longus intellectus. [Jur] A testemunha é o olho longo do juiz; o perito é sua longa inteligência.

437. Testis et spectator. [Jur] Uma testemunha ocular.

438. Testis ex auditu alieno fidem non facit. [Jur] Testemunha por ter ouvido a outrem não merece crédito. Os olhos merecem mais fé que os ouvidos. VIDE: Arbiter est oculus certior aure meus. Aures quam oculi minus fidei digni sunt. Auribus oculi fideliores sunt. Fideliores sunt oculi auribus. Oculis credendum potius quam auribus. Oculis habenda quam auribus est maior fides. Oculis magis habenda fides quam auribus. Pluris est oculatus testis unus quam auriti decem. Testis oculatus unus plus valet quam auriti decem. Visus fidelior auditu.

439. Testis ex ipsis aedibus. Uma testemunha da própria casa. Quem gabará a noiva, senão o pai, que a quer casar? VIDE: Domesticus testis.

440. Testis falsus non erit impunitus. [Vulgata, Provérbios 19.5] A testemunha falsa não ficará impunida. VIDE: Falsus testis.

441. Testis idoneus pater filio aut filius patri non est. [Digesta 22.5.9] O pai não é testemunha idônea para o filho, nem o filho para o pai.

442. Testis in uno falsus, in nullo fidem meretur. [Jur] A testemunha falsa em uma coisa, em nenhuma outra merece fé. VIDE: Falsus in uno, falsus in omnibus.

443. Testis nemo in sua causa esse potest. [Jur / Black 1724] Ninguém pode ser testemunha em causa própria.

444. Testis non est iudicare. [Jur] À testemunha não cabe julgar.

445. Testis oculatus unus plus valet quam auriti decem. [Jur / Black 1724] Uma testemunha ocular vale mais que dez testemunhas de ouvido. VIDE: Arbiter est oculus certior aure meus. Aures quam oculi minus fidei digni sunt. Auribus oculi fideliores sunt. Fideliores sunt oculi auribus. Oculis credendum potius quam auribus. Oculis habenda quam auribus est maior fides. Oculis magis habenda fides quam auribus. Pluris est oculatus testis unus quam auriti decem. Testis ex auditu alieno fidem non facit. Visus fidelior auditu.

446. Testis unus, testis nullus. [Rezende 6681; Dumaine 245] Uma testemuha, nenhuma testemunha. VIDE: Testimonium unius non valet. Uni testi ne Catoni quidem est creditum. Unius testimonium non est credendum. Unus testis, nullus testis.

447. Testium fides diligenter examinanda est. [Digesta 22.5.3] A credibilidade das testemunhas deve ser cuidadosamente considerada.

448. Testudinem Pegaso comparas. [Erasmo, Adagia 1.8.76] Comparas a tartaruga com Pégaso. [=Pégaso, cavalo alado, da mitologia grega]

449. Testudineo gradu incedere. [Pereira 95] Avançar a passo de tartaruga. Andar como sapo por alqueive. VIDE: Grallatorio gradu incedere. Vicistis cochleam tarditudine.

450. Testudines edendae, aut non edendae. [Medina 602] Tartarugas, deve-se comê-las, ou não comê-las. Ou bem que somos, ou bem que não somos. Ou bebê-lo, ou vertê-lo. Ou comê-lo, ou vertê-lo. Ou cantar, ou dançar, ou fora da eira. Testudinis carnes aut edas, aut non edas. Carne de tartaruga, ou se come, ou não se come. Testudinis carnes vora, vel non ede. [Schottus, Adagia 611] VIDE: Oportet testudinis carnes aut edere aut non edere.

451. Testudines vincunt sapientiam et virtutem. [Pereira 123] O dinheiro vence a sabedoria e a virtude. (=Testudo, moeda dos peloponesos, trazia uma tartaruga gravada). Tudo pode o dinheiro. O dinheiro governa o mundo. Não há cerradura, se é de ouro a gazua. VIDE: Et virtus testudinibus et sapientia cedit. Virtutem et sapientiam vincunt testudines.

452. Testudo intra tegumentum tuta. [Pereira 120] A tartaruga dentro do seu casco está segura. Quem tem bom ninho não mude jazigo. VIDE: Tuta est testudo collecta in tegmen suum.

453. Testudo volat. [Claudiano, In Eutropium 352] A tartaruga está voando. Como mentes, meu irmão! Mentes como cesto roto. VIDE: Terra volat.

454. Tetigisti acu! [Plauto, Rudens 1227] Tocaste com uma agulha! Acertaste na mosca. Acertaste em cheio. Tetigisti ulcus! [Branco 286] Tocaste na ferida! VIDE: Acu tangere. Rem acu tetigisti. Scopum attingisti.

455. Tetrica sunt amoenanda iocularibus. [Sidônio Apolinário, Epistulae 1.9] As tristezas devem ser amenizadas por meio de brincadeiras.

456. Theatrum mundi. O teatro do mundo.

457. Thema decidendum. Uma questão a decidir.

458. Thema probandum. Uma questão a comprovar.

459. Thesauri abstrusi et absconditae sapientiae nullam esse utilitatem. [Manúcio, Adagia 1379] Nem tesouro desconhecido nem sabedoria escondida têm utilidade. O saber escondido da ignorância vista pouco dista. Thesauri absconditi nulla est utilitas. Tesouro escondido não tem nenhuma utilidade. VIDE: Sapientia abscondita et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque? Sapientia absconsa, et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque? Scientiae non visae, ut thesauri absconditi, nulla est utilitas. Scire est nescire, nisi me scire alius scierit. Scire tuum nihil est, nisi te scire, hoc sciat alter.

460. Thesaurizat, et ignorat cui congregabit ea. [Vulgata, Salmos 38.7] Entesoura, e não sabe para quem ajunta aquelas coisas.

461. Thesaurum in sepulchro ponit, qui senem heredem facit. [Publílio Siro] Põe um tesouro num túmulo quem faz um velho seu herdeiro.

462. Thesaurus carbones erant. [Erasmo, Adagia 1.9.30] O tesouro eram carvões. Fui logrado! VIDE: Carbonem pro thesauro invenimus. Carbonem pro thesauro. Carbones thesaurus erant. Pro thesauro mihi carbones exhibuisti. Sub specie auri carbones.

463. Thesaurus est mulier malorum, si mala est. [Macúcio, Adagia 130] Se a mulher é má, é um depósito de males.

464. Thesaurus non competit regi, nisi quando nemo scit qui abscondit thesaurum. [Jur / Black 1726] Um tesouro não pertence ao rei, senão quando ninguém sabe quem o escondeu.

465. Thesaurus regis est vinculum pacis et bellorum nervus. [Jur / Black 1726] O tesouro do rei é o vínculo da paz e o nervo das guerras.

466. Thesaurus rerum omnium memoria. A memória é o depósito de todos os fatos. A memória é o estojo da ciência. Thesaurus est omnium rerum memoria. [Alcuino, Disputatio de Rhetorica 39] VIDE: Memoria est thesaurus omnium rerum et custos. Rerum omnium thesaurus memoria.

467. Tiberim accendere nequaquam potest. [Brewer, The Dictionary of Phrase and Fable] Ele não pode de modo algum pôr fogo no Tibre. (=Ele nunca alcançará a fama).

468. Tibi amicus, non mihi inimicus. [Schottus, Adagia 589] Se é teu amigo não é meu inimigo. Amigo de meu amigo não é meu inimigo.

469. Tibi aras, tibi occas, tibi seris, tibi eidem metis. [Plauto, Mercator 71] Aras para ti, gradas para ti, semeias para ti, é para ti mesmo que colhes. Quem planta colhe. Como semeares, assim colherás. VIDE: Tibi seris, tibi metis.

470. Tibi cum favet fortuna, amicis num est opus? [Schottus, Adagia 619] Quando a sorte te favorece, precisas de amigos? Em tempo de figos não há amigos. VIDE: Tempore felici pauci numerantur amici.

471. Tibi cum valeat corpus, superesse putato. [Dionísio Catão, Disticha 4.36] Quando teu corpo está bem, considera que tens de sobra.

472. Tibi dabo claves regni caelorum. [Vulgata, Mateus 16.19] Dar-te-ei as chaves do reino do céu.

473. Tibi dormio, mihi vigilo. [Manúcio, Adagia 461] Para ti eu durmo, mas para mim fico acordado. Cada um puxa a brasa para sua sardinha.

474. Tibi enim parcis, cum videris alteri parcere. [Sêneca, De Clementia 1.5.1] Favoreces a ti mesmo, quando pareces favorecer ao outro.

475. Tibi es pessimus inimicus. És o teu pior inimigo.

476. Tibi gratiam referam parem. [Plauto, Mercator 998] Vou-te pagar na mesma moeda.

477. Tibi gratias ago. Apresento-te meus agradecimentos. Muito obrigado! Tibi gratias.

478. Tibi gratulor ex toto corde. Felicito-te de todo o coração.

479. Tibi ibidem das, ubi tu tuum amicum adiuvas. [Plauto, Persa 619] Quando ajudas a um amigo, ao mesmo tempo estás servindo a ti. Quem o bem fizer, para si é.

480. Tibi lampada trado. Passo-te a tocha. (=Transfiro a tarefa a ti). VIDE: Cursu lampada trado. Lampada cursu tibi trado. Tibi lampada trado.

481. Tibi libellam argenti nunquam credam. [Plauto, Pseudolus 628] Nunca te fiarei nem uma moedinha de prata. De ti não fiarei um figo podre.

482. Tibi parcus eras, sed largus egenis. [Jerônimo Vida] Contigo eras econômico, mas liberal com os necessitados.

483. Tibi plus do quam accepi. [Petrônio, Satiricon 45] Estou-te dando mais do que recebi.

484. Tibi potius quam cuivis sis amicus. [Cícero, Ad Familiares 9.9] Sê mais teu amigo do que de quem quer que seja. Mais perto estão os dentes que os parentes. Tibi potius quam alteri sis amicus. Sê mais amigo de ti do que de outrem.

485. Tibi quidem quod rideas magis est quam ut lamentere. [Plauto, Mercator 494] Tu tens mais motivo para rir do que para chorar.

486. Tibi, quod intristi, exedendum. [Ausônio, Bissula, Praefatio 5] O que moeste deve ser comido por ti mesmo. Quem quebrou pague. Quem fez seu angu, que o coma. Quem pariu Mateus, que o embale. VIDE: Colo quod aptasti, ipsi tibi nendum est. Faber compedes, quas fecit, ipse gestet. Intrivisti, exedendum tibi. Sorbe quod ipse miscuisti. Tute hoc intristi, tibi omne est exedendum.

487. Tibi quod superest, mihi quod deficit, dolet. A ti dói o que sobra; a mim, o que falta.

488. Tibi seris, tibi metis. Semeias para ti, colhes para ti. Quem planta colhe. Como semeares, assim colherás. VIDE: Tibi aras, tibi occas, tibi seris, tibi eidem metis.

489. Tibi turba comes, mihi contigit unus. [Ovídio, Metamorphoses 13.353] Teus companheiros eram uma multidão; eu só consegui um.

490. Tibiam tubae comparas. [Erasmo, Adagia 1.8.74] Comparas uma flauta a uma tuba. Uma coisa é uma coisa, outra coisa é outra coisa. VIDE: Cicadae apem comparas.

491. Tibicen vapulat, coquo peccante. [Branco 564] Tendo pecado o cozinheiro, apanha o flautista. Pagam os justos pelos pecadores. Tibicinem caedi, ubi coquus peccaverat. [Manúcio, Adagia 1332]  VIDE: Alius peccat, alius plectitur. Canis peccatum sus dependit. Faber cadit cum ferias fullonem. Fabrum caedere cum ferias fullonem. Innocentes pro nocentibus poenas pendunt. Ob textoris peccatum coquus vapulavit. Quod peccant sontes, insontes saepe luerunt. Quod peccant sontes, insontes saepe tulerunt. Quod sus peccavit, succula saepe luit.

492. Tigridis evita sodalitatem. [Schrevelius 1178] Foge da companhia do tigre. Quem anda com traça, traça o come.

493. Time Deum, cole regem. [Divisa] Teme a Deus, honra o rei.

494. Time senectutem, non enim venit sola. Teme a velhice, pois ela não vem só. A velhice nunca vem só.

495. Time quos amare non potes. Teme a quem não podes amar.

496. Time tonitrua, ut evites fulmina. Teme os trovões, para evitares os raios. Quem se guardou, não errou.

497. Timendi causa est nescire. [Sêneca, Quaestiones Naturales 6.3.4, adaptado] A ignorância é a causa do medo.

498. Timendum non est, quod vitare possumos. Não se deve temer o que se pode evitar.

499. Timentur hostes, comites formidantur. [Rezende 6693] Temem-se os inimigos, tem-se cautela dos companheiros. Deus me defenda do amigo, que do inimigo me defendo eu.

500. Timeo Danaos, et dona ferentes. [Virgílio, Eneida 2.49] Tenho medo dos gregos, mesmo quando trazem presentes. Isso é um presente de grego. VIDE: Hostium munera non sunt munera. Quidquid id est, timeo Danaos et dona ferentes.

501. Timeo hominem unius libri. [S.Tomás de Aquino] Tenho medo do homem de um só livro. Deus me livre do homem de um livro só. Timeo virum unius libri. Timeo lectorem unius libri. Tenho medo do homem que lê um livro só. VIDE: Cave ab homine unius libri.

502. Timeo naufragus omne fretum. [Ovídio, Ex Ponto 2.2.126] Náufrago que sou, temo todos os mares. Cachorro mordido de cobra tem medo até de lingüiça.

503. Timeri tam domi molestum est, quam foris. [Sêneca, Epistulae Morales 105] É tão desagradável ser temido em casa como fora.

504. Timet qui paupertatem, quam timendus est! [Publílio Siro] Como deve ser temido quem tem medo da pobreza!

505. Timetis quibus decet terrori esse. [Salústio, Bellum Iugurthinum 31.1] Vós temeis aqueles a quem deveríeis meter medo.

506. Timetur inopia, timentur morbi, timentur quae per vim potentioris eveniunt. [Sêneca, Epistulae Morales 14.3] Teme-se a pobreza, temem-se as doenças, temem-se as coisas que ocorrem pela violência do mais poderoso.

507. Timidi est optare necem. [Ovídio, Metamorphoses 4.115] Desejar a morte é coisa de covarde.

508. Timidi mater non flet. [Erasmo, Adagia 4.6.12] Mãe de medroso não chora. (=Porque o filho foge do perigo). Seguro morreu de velho. Timidi mater non solet flere. A mãe do medroso não costuma chorar. VIDE: Mater timidi flere non solet. Matrem timidi flere non solere.

509. Timidi nunquam statuerunt tropaeum. [Erasmo, Adagia 2.6.25] Os medrosos nunca conquistaram um triunfo. Quem não se arrisca não petisca. VIDE: Audentes forsque deusque iuvat. Audentes fortuna iuvat.

510. Timidum dementia somnia terrent. [Propércio, Elegiae 3.8.14] Os sonhos loucos apavoram o medroso.

511. Timidus cautum se vocat, sordidus parcum. [Publílio Siro] O medroso se diz precavido, o avarento, econômico. Timidus vocat se cautum, avarus parcum. [Rezende 6696]

512. Timidus in petendo contra se habet arma. [Medina 604] Quem pede envergonhado, tem uma fortaleza contra si. VIDE: Qui timide petit, negaturum docet. Qui timide rogat, docet negare.

513. Timidus nullum tropaeum statuit. O medroso não ergue nenhum monumento. Quem não arrisca, não petisca. Quem tem medo, não mama em onça.

514. Timor adulationem parit. [Medina 598] O medo gera a adulação. Mãos beija o homem que queria ver cortadas.

515. Timor animi auribus officit. [Salústio, Catilina 58.1] O medo fecha os ouvidos da mente.

516. Timor divinus est fidei fundamentum. O temor divino é o fundamento da fé.

517. Timor Domini fons vitae. [Vulgata, Provérbios 14.27] O temor do Senhor é a fonte da vida. (=Inscrição em moeda inglesa).

518. Timor Domini principium sapientiae. [Vulgata, Provérbios 1.7; 9.10] O temor do Senhor é o início da sabedoria. Timor Domini principium scientiae. VIDE: Corona sapientiae timor Domini. Ecce timor Domini, ipsa est sapientia. Initium sapientiae, timor Domini.

519. Timor emendator asperrimus. [Plínio Moço, Epistulae 7.17.13] O medo é o mais rigoroso dos censores.

520. Timor ex rebus, non ex vocabulis oritur. [Jur] O temor nasce dos atos, não das palavras.

521. Timor fecit deos, reges audacia. O medo criou os deuses, a audácia fez os reis.

522. Timor mortis conturbat me. O medo da morte me perturba.

523. Timor mortis morte peior. [Burton, The Anatomy of Melancholy] O medo da morte é pior que a morte.

524. Timor non est diuturnus magister officii. [Cícero, Philippica 2.90] O medo não é um duradouro mestre do dever.

525. Timor non est in caritate: sed perfecta caritas foras mittit timorem. [Vulgata, 1João 4.18] No amor não há medo, mas o perfeito amor expulsa o medo.

526. Timor officit. [Binder, Medulla 1747] O medo cria impedimento.

527. Timor optimus custos. [Pereira 115] O medo é o melhor guardião. O medo guarda a vinha, e não o vinheiro. VIDE: Plus a malo prohibet timor quam lex.

528. Timor praepedit dicta linguae. [Plauto, Casina 547] O terror paralisa minhas palavras na língua.

529. Timor sine spe in desperationem praecipitat. O medo sem esperança conduz ao desespero.

530. Timor ungulas mihi alas fecerat. [Apuleio, Metamorphoses 6.26] O medo havia transformado meus cascos em asas. (=É um burro que está falando). O medo põe asas nos pés.

531. Timor virtutis custos; securitas ad lapsum facilis. [S.Jerônimo, Epistulae 129 / Bernardes, Nova Floresta 1.383] O medo é o guardião da virtude; a segurança facilmente escorrega. Seguro morreu de velho, desconfiado ainda vive.

532. Titulus est iusta causa possidendi id quod nostrum est. [Jur / Black 291] A escritura é o documento legal da posse do que é nosso.

533. Tityre, tu patulae recubans sub tegmine fagi silvestrem tenui musam meditaris avena. [Virgílio, Eclogae 1.1] Títiro, deitado sob a copa da faia, tu exercitas a musa silvestre na delicada flauta.

534. Tolera iam, cor; et peius aliud aliquando tolerasti. [Homero, Odisséia 20.18] Agüenta, coração, tu no passado já sofreste coisa pior.

535. Tolerabile est semel anno insanire. [S.Agostinho, De Civitate Dei 6.10] É aceitável ensandecer uma vez no ano. VIDE: Semel in anno licet insanire.

536. Tolerabilius vivere sine pecuniis, quam sine amicis. [Manúcio, Adagia 514] É mais suportável viver sem dinheiro que sem amigos. Não se pode viver sem amigos. VIDE: Amicus magis necessarius quam ignis et aqua. Nummis potior amicus in periculis. Nummis praestat carere quam amicis.

537. Toleranda fames, non tolerandus amor. [Claudiano, Carmina Minora 15.2] A fome eu posso suportar, o amor, eu não posso.

538. Toleranda fata numinum. [Manúcio, Adagia 124] Devemos aceitar o destino determinado pelos deuses. O que não pode al ser deves sofrer. Tolerandum quod non est mutandum. Deve-se suportar o que não se pode mudar. VIDE: Feras, non culpes, quod mutari non potest. Feras, non culpes, quod vitari non potest. Mortalem necesse est ferre fata numinum.

539. Tollat te qui te non novit. [Pereira 120] Leve-te quem não te conhece. Quem não te conhecer, que te compre. A outro perro com esse osso. Tollat te qui non novit. [Quintiliano, Institutio Oratoria 6.98] VIDE: Aliam quercum excute! Alterius pulsa fores.

540. Tolle crucem, qui vis auferre coronam. [S.Paulino, Bispo de Nola / Stevenson 460] Carrega a cruz, tu que queres ganhar a coroa.

541. Tolle, lege! Tolle, lege! [S.Agostinho, Confessiones 8.12] Pega e lê! Pega e lê!

542. Tolle mali testes: levius mala nostra feremus. [Dionísio Catão, Monosticha, Appendix 35] Afasta as testemunhas do sofrimento; assim suportaremos nossos males mais facilmente.

543. Tolle moras; semper nocuit differre paratis. [Lucano, Pharsalia 1.281] Fora com as hesitações; diferir a ação sempre foi danoso aos que estão preparados. Na tardança está o perigo. VIDE: Res quae differtur auferri saepe videtur. Semper nocuit differre paratis. Sperando melius, fit vetus ipse lupus.

544. Tolle quod tuum est, et vade. [Vulgata, Mateus 20.14] Toma o que te pertence, e vai-te.

545. Tolle, tolle, crucifige eum! [Vulgata, João 19.15] Leva-o, leva-o, crucifica-o!

546. Tollenda ex animo suspicio et coniectura. [Sêneca, De Ira 2.24] A suspeita e o mau juízo devem ser afastados do espírito.

547. Tollenda mali occasio. [Erasmo, Adagia 3.10.41] Deve ser afastada a ocasião de fazer o mal. Foge da ocasião: evitarás a tentação. Quem foge à ocasião, não dá azo à tentação.

548. Tollenti onus auxiliare, deponenti nequaquam. [Manúcio, Adagia 22] Presta auxílio ao que carrega o fardo, não ao que o deixa cair.

549. Tollis quod non posuisti, et metis quod non seminasti. [Vulgata, Lucas 19.21] Tiras donde não puseste, e recolhes o que não semeaste. Um pega na cabra para outro mamar.

550. Tollit iustitiam vis et violentia veram. [Pereira 115] A força e a violência fazem desaparecer a verdadeira justiça. Onde força há, direito se perde.

551. Tollitur autem omnis obligatio solutione eius quod debetur, vel si quis, consentiente creditore, aliud pro alio solverit. [Institutiones 3.29.1] Toda obrigação se extingue pelo pagamento daquilo que é devido, mesmo se alguém, com a concordância do credor, pagar uma coisa por outra. VIDE: Solutione eius quod debetur, tollitur omnis obligatio.

552. Tollitur quaestio. [Rezende 6705] Acabou-se a questão. Não se fala mais nisso!

553. Tollunt matura, et tibi proiciunt dura. Levam as maduras, e te atiram as duras. Com teu amo não jogues as peras, porque ele come as maduras e dá-te as verdes. Tollunt matura, sed dimmittunt tibi dura.

554. Tolluntur in altum, ut lapsu graviore ruant. [Claudiano, In Rufinum 1.22] (Os homens) são conduzidos ao alto, para que sofram queda maior. Quanto mais alto é o coqueiro, maior é o tombo. Quanto um mais alto sobe, maior queda dá. VIDE: Celsae graviore casu decidunt turres. Qui scandunt in altum, lapsu graviore ruunt.

555. Tonderi pecus, non radi debet. [Manúcio, Adagia 1398] A ovelha deve ser tosquiada, não raspada. VIDE: Boni pastoris est tondere pecus, non deglubere. Vellus ovium tondere volo, sed non crudeliter illas radi usque ad cutem.

556. Tonitrus imbrem antecedit. [Grynaeus 495] O trovão precede a chuva. Trovão longe, chuva perto. Tonitrua pluvia sequitur. [Grynaeus 776] A chuva acompanha os trovões. VIDE: Imbrem tonitrus antecedit.

557. Tormenta plerumque cruciant, sed non emendant. Os castigos geralmente machucam, mas não corrigem.

558. Tormentum est totum quod vivimus isto sub aevo. [Commodiano de Gaza / Rezende 6707] É um tormento tudo que vivemos neste século.

559. Torpeo. [Plauto, Truculentus 334] Estou petrificado.