DICIONÁRIO DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER
Home - Introdução - Bibliografia - Abreviaturas
A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U VZ
B1: 1-200
1. Baccho temulentior. Mais bêbedo que Baco.
2. Bacchus et afflictis requiem mortalibus affert. [Tibulo, Elegiae 1.7.41] Baco traz sossego até aos mortais aflitos.
3. Bacchus et argentum mutant mores sapientum. [Binder, Thesaurus 310] Bebida e dinheiro mudam o comportamento dos sábios.
4. Baculatoria argumenta. [Binder, Thesaurus 309] Argumentos de bastão. (=Apelo à violência). VIDE: ●Argumentum baculinum.
5. Balatu perdit stulta capella bolum. [Medina 602] Com o balido, a tola cabra perde o bocado. ■Ovelha que berra, bocado que perde. ■Cabrito que berra, mamada que perde. ■Grande saber é não falar e comer. VIDE: ●Si corvus posset tacitus pasci, haberet plus dapis. ●Sus taciturna vorat, dum garrula voce laborat. ●Tacitus pasci si possit corvus, haberet plus dapis.
6. Balbus balbum amat, quoniam sua verba capessit. [Walther 1906 / Tosi 50] O gago gosta do gago porque este entende suas palavras. ■Um gambá cheira outro. ■Cada um procura o seu semelhante.
7. Balbus balbum intellegit. [Pereira 122] Um gago compreende outro. ■Cada qual com seu igual. ■Tais com tais. ●Balbus balbum rectius intellegit. [Erasmo, Adagia 1.9.77] Um gago entende melhor outro gago. ●Balbus melius balbi verba cognoscit. Um gago compreende melhor as palavras de outro gago. ●Balbum melius balbi verba cognoscere. [S.Jerônimo, Epistulae 50.4] VIDE: ●Barbarus barbaram orationem rectius intellegit. ●Similia similibus percipiunt.
8. Balnea cornici non prosunt. Para gralha de nada adiantam os banhos. ■Quem lava focinho a burro preto, perde sabão e tempo. ●Balnea cornici non prosunt, nec meretrici, nec meretrix munda, nec cornix alba fit unda. [Trench, Proverbs and Their Lessons 155] Os banhos não têm utilidade nem para a gralha, nem para a meretriz, pois, com a água, nem a meretriz fica limpa, nem a gralha fica branca.
9. Balnea, vina, Venus corrumpunt corpora nostra, sed vitam faciunt balnea, vina, Venus. [Rezende 514] Os banhos, o vinho e o amor corrompem nossos corpos, mas os banhos, o vinho e o amor fazem a vida. ●Balnea, vina, Venus, conservant corpora nostra; corrumpunt eadem balnea, vina, Venus. [Binder, Thesaurus 313] Os banhos, o vinho e o amor conservam nossos corpos, mas os banhos, o vinho e o amor também os corrompem. ●Balnea, vina, Venus accelerant mortem. Os banhos, os vinhos e Vênus apressam nossa morte. VIDE: ●Vina acuunt animos, vino mens aegra resurgit.
10. Balneator in eodem solio et probum et improbum lavat. [Schrevelius 1174] O banheiro lava na mesma banheira tanto o homem honrado como o ímpio. (=Banheiro. Lusitanismo. Indivíduo que prepara os banhos e ajuda a tomá-los. Novo Dicionário Aurélio, 1a edição, pág. 183).
11. Balneator, percontator. [Eiselein 50 / Binder, Thesaurus 314] Banheiro, perguntador. ■Fala pelos cotovelos.
12. Balsama quando moves, nectar odoris habes; stercora si moveas, naribus o caveas. [Eiselein 126] Quando mexes no bálsamo, tens um perfume agradável; se mexes no esterco, ai, cuidado com teu nariz! ■Merda, quanto mais se mexe, mais fede. VIDE: ●Hoc scio pro certo: quotiens cum stercore certo, vinco seu vincor, semper ego maculor. ●Malum bene conditum ne moveris. ●Quietum non move lutum. ●Stercus motum vehementius foetet. ●Stercus quo plus commovetur et agitatur tanto plus foetet.
13. Banni nuptiarum. [Jur / Black 193] As proclamas de casamento.
14. Barba decet virum. [DAPR 99] Ao homem convém usar barba. ■Barba com dinheiro honra o cavaleiro. VIDE: ●Barba virile decus, et sine barba pecus.
15. Barba non facit philosophum. [Plutarco / Rezende 515] ■A barba não faz o filósofo. ■O hábito não faz o frade. ■O hábito não faz o monge. ■Pelas obras, e não pelo vestido, é o homem conhecido. ■O hábito elegante cobre, às vezes, um tratante. ●Barba non facit philosophum, neque vile gerere pallium. [Pereira 115] A barba não faz o filósofo, nem usar roupas baratas. VIDE: ●Cucullus non facit monachum. ●Cuculla non facit monachum. ●Habitus non facit monachum. ●In vestimentis non est sapientia mentis. ●Non habitus monachum reddit. ●Non tonsura facit monachum. ●Non tonsura facit monachum, nec horrida vestis. ●Philosophum non facit barba. ●Saepe tegit nequam lata cuculla caput. ●Si philosophum oporteat ex barba metiri, hircos primam laudem ablaturos. ●Vestimenta pium non faciunt monachum.
16. Barba tenus philosophus Sábio só até a barba. ●Barba tenus sapiens VIDE: ●Barbae tenus sapientes.
17. Barba virile decus, et sine barba pecus. [Rezende 517] A barba é um ornamento viril, e quem não tem barba é a ovelha. ■Queixadas sem barbas não merecem ser honradas. ●Barba virile decus, feminarumque crines. Dos homens, o ornamento é a barba, e das mulheres, os cabelos. ●Barba virile decus, femineumque crines. VIDE: ●Barba decet virum.
18. Barbae tenus sapientes. [Erasmo, Adagia 1.2.95] Sábios só na barba. (=Diz-se das pessoas que procuram mostrar sabedoria que não têm). ■Sábio só no nome. VIDE: ●Barba tenus philosophus. ●Video barbam et pallium; philosophum nondum video.
19. Barbarica lingua. Língua estrangeira.
20. Barbaries est grandis, habere nihil. [Ovídio, Amores 3.8.4] Não ter nada é um grande sofrimento.
21. Barbarus barbaram orationem rectius intellegit. [Stevenson 2300] O estrangeiro entende melhor a fala do estrangeiro. VIDE: ●Balbus balbum rectius intellegit.
22. Barbarus hic ego sum, quia non intellegor ulli. [Ovídio, Tristia 5.10.37] Aqui sou estrangeiro, pois não sou entendido por ninguém.
23. Barbata eminus salutanda. ■Mulher barbuda, de longe a saúda.
24. Barbatum haec crede magistrum. [Pérsio, Satirae 4.1] Confia nesse mestre barbado. (=Pérsio se refere a Sócrates). VIDE: ●Magister barbatus.
25. Basis virtutum constantia. [Divisa] A constância é o alicerce das virtudes.
26. Beata aeternitas vel aeterna beatitudo. [S.Agostinho, De Civitate Dei 9.13] Bendita eternidade ou eterna bênção.
27. Beata gens cuius est Dominus Deus eius. [Vulgata, Salmos 32.12] Bem-aventurada a gente que tem ao Senhor por seu Deus.
28. Beata morte nihil beatius. Nada mais abençoado que uma morte feliz.
29. Beata simplicitas. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 3.18.5] Bendita ingenuidade.
30. Beatam civitatem, quae in pace bellum timet. [Epaminondas / Cecílio Balbo, Sententiae Philosophorum] Feliz a cidade que nos tempos de paz teme a guerra.
31. Beatas fore respublicas, si aut imperent philosophi, aut philosophentur imperatores. [Platão / Erasmo, Moriae Encomium 24] Bem-aventurados serão os países, quando governarem os filósofos, ou quando filosofarem os governantes. ●Beatas fore respublicas, si eas vel studiosi sapientiae regerent, vel earum rectores studere sapientiae contigisset. [Boécio, De Consolatione Philosophiae 1, Prosa 4.5] Felizes seriam os países, ou se os governassem filósofos, ou se acontecesse de os governantes estudarem filosofia.
32. Beate vivendi cupiditate incensi omnes sumus. [Cícero, De Finibus 5.29] Todos nós estamos sempre abrasados pelo desejo de viver na felicidade.
33. Beate vivere honeste, id est, cum virtute vivere. [Cícero, De Finibus 3.29] Viver feliz é viver honradamente, isto é, com virtude. VIDE: ●Nihil est aliud bene et beate vivere nisi honeste et recte vivere.
34. Beati immaculati in via. [Vulgata, Salmos 118.1] Bem-aventurados os que se conservam sem mácula no caminho.
35. Beati Lusitani, quibus vivere est bibere. Felizes os portugueses, para quem viver é beber. (=Frase jocosa baseada na troca do fonema /v/ pelo fonema /b/, denominada betacismo, freqüente na Península Ibérica). ●Beati Lusitani, apud quos vivere est bibere. [João Ribeiro, Floresta de Exemplos] ●Beati Hispani quibus vivere est bibere. Felizes os espanhóis, para quem viver é beber. VIDE: ●Felices populi quibus vivere est bibere.
36. Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur. [Vulgata, Mateus 5.7] Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
37. Beati mites quoniam ipsi possidebunt terram. [Vulgata, Mateus 5.4] Bem-aventurados os mansos, porque eles possuirão a terra. VIDE: ●Mites possidebunt terram. ●Mites possident terram.
38. Beati monoculi in terra caecorum. [Rezende 518] Em terra de cegos, felizes os zarolhos. ■Na terra dos cegos quem tem um olho é rei. ●Beati monoculi in regione caecorum. ●Beati monoculi in regno caecorum. VIDE: ●Apud caecorum monoculus rex. ●Beatus monoculus in terra caecorum. ●Caecorum in patria luscus rex imperat omnis. ●In caecorum regno regnant strabones. ●In regione caecorum rex est luscus. ●In terra caecorum monoculus rex. ●Inter caecos luscus rex. ●Inter caecos monoculus rex. ●Inter caecos regnat luscus. ●Inter caecos regnat strabo. ●Inter caecos strabus rex est. ●Inter pygmaeos regnat nanus. ●Monoculus inter caecos rex.
39. Beati mortui qui in Domino moriuntur. [Vulgata, Apocalipse 14.13] Bem-aventurados os mortos que morrem na graça do Senhor.
40. Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. [Vulgata, Mateus 5.8] Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
41. Beati oculi qui vident quae vos videtis. [Vulgata, Lucas 10.23] Bem-aventurados os olhos que vêem o que vós vedes.
42. Beati pacifici. [Vulgata, Mateus 5.9] Bem-aventurados os que promovem a paz.
43. Beati pauperes, quia vestrum est regnum Dei. [Vulgata, Lucas 6.20] Bem-aventurados vós, os pobres, porque vosso é o reino de Deus.
44. Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum caelorum. [Vulgata, Mateus 5.3] Bem-aventurados os pobres de espírito, porque deles é o reino dos céus.
45. Beati possidentes. [Jur / Brewer, Dictionary of Phrase and Fable] Felizes os que têm a posse. ●Beati possessores. Felizes os proprietários. VIDE: ●Beati qui in iure censentur possidentes.
46. Beati prorsus omnes esse volumus. [S.Agostinho, Confessiones 10.21] Todos nós, sem exceção, queremos ser felizes.
47. Beati qui custodiunt iudicium, et faciunt iustitiam in omni tempore. [Vulgata, Salmos 105.3] Bem-aventurados os que observam a lei e praticam a justiça em todo o tempo.
48. Beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam, quoniam ipsi saturabuntur. [Vulgata, Mateus 5.6] Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque eles serão fartos.
49. Beati qui in iure censentur possidentes. [Jur] Felizes aqueles que perante a lei são considerados possuidores. VIDE: ●Beati possidentes.
50. Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. [Vulgata, Mateus 5.6] Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
51. Beati qui non viderunt, et crediderunt. [Vulgata, João 20.29] Bem-aventurados os que não viram e creram.
52. Beati quicumque pugnantes pro patria. [Xenofonte / Rezende 523] Felizes todos aqueles que combatem pela pátria.
53. Beati simplices, quoniam multam pacem habebunt. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 1.11.3] Abençoados os simples, pois terão muita paz.
54. Beati sunt ii qui sorte sua contenti sunt. Felizes os que estão contentes com a própria sorte. VIDE: ●Beatus est praesentibus, qualiacumque sunt, contentus. ●Sapientes sunt sorte sua contenti.
55. Beatitudo in excelso est; sed volenti penetrabilis. [Sêneca, Epistulae Morales 65] A felicidade está muito distante, mas pode ser alcançada por quem o quiser.
56. Beatitudo non est virtutis praemium, sed ipsa virtus. [Espinosa, Ethica 5] A recompensa da virtude não é a felicidade, mas a própria virtude.
57. Beatius est magis dare quam accipere. [Vulgata, Atos 20.35] Coisa mais bem-aventurada é dar que receber. ●Beatius est dare quam accipere. [Rabelais, Gargantua 42]
58. Beatos esse omnes homines velle. [S.Agostinho, De Civitate Dei 10.1.1] Todos os homens querem ser felizes. ●Beatos esse se velle omnium hominum est.
59. Beatos puto quibus deorum munere datum est aut facere scribenda, aut scribere legenda; beatissimos vero quibus utrumque. [Plínio Moço, Epistulae 6.16.3] Considero abençoados aqueles a quem, por graça dos deuses, foi concedido fazerem coisas dignas de serem escritas ou escreverem coisas dignas de serem lidas; considero muito mais abençoados aqueles a quem foram concedidas ambas as coisas.
60. Beatus autem, quantum existimo, neque ille dici potest, qui non habet quod amat, qualecumque sit; neque qui habet quod amat, si noxium sit; neque qui non amat quod habet, etiamsi optimum sit. [S.Agostinho, De Moribus Ecclesiae Catholicae 3.4] No meu entendimento, não pode ser considerado feliz quem não tem o que ama, seja lá o que for; nem o que tem o que ama, se lhe é danoso; nem quem não ama o que tem, mesmo que seja ótimo.
61. Beatus enim esse sine virtute nemo potest. [Cícero, De Natura Deorum 1.18] Sem virtude, ninguém pode ser feliz. ●Beatum autem sine virtute neminem esse. [Cícero, De Natura Deorum 1.32] Ninguém é feliz sem virtude. VIDE: ●Nemo potest esse felix sine virtute.
62. Beatus est, non qui ea habet quod cupit, sed qui ea non cupit quae non habet. Feliz não quem tem tudo que deseja, mas quem não deseja o que não tem.
63. Beatus est praesentibus, qualiacumque sunt, contentus. [Sêneca, De Vita Beata 6] É feliz aquele que vive contente com as coisas que o cercam, quaisquer que sejam elas. VIDE: ●Beati sunt ii qui sorte sua contenti sunt.
64. Beatus est qui vivit ut vult. [S.Tomás de Aquino, Super Evangelium S.Matthaei 5.2] Feliz é quem vive como quer.
65. Beatus homo cui donatum est habere timorem Dei. [Vulgata, Eclesiástico 25.15] Bem-aventurado o homem que recebeu o dom do temor de Deus.
66. Beatus homo qui corripitur a Deo. [Vulgata, Jó 5.17] Bem-aventurado o homem a quem Deus corrige.
67. Beatus homo qui invenit sapientiam. [Vulgata, Provérbios 3.13] Bem-aventurado o homem que encontrou a sabedoria.
68. Beatus ille qui procul negotiis, ut prisca gens mortalium, paterna rura bobus exercit suis. [Horácio, Epodon 2.1] Feliz é aquele que, longe das preocupações, como a primitiva raça de mortais, trabalha os campos paternos com seus bois. ●Beatus ille qui procul negotiis, privatam potest ducere vitam. Feliz é aquele que, longe das atividades, pode viver uma vida privada.
69. Beatus is qui in prosperis manet domi. [Eurípides / Grynaeus 222] Feliz aquele que nos momentos felizes permanece em sua terra.
70. Beatus monoculus in terra caecorum. Em terra de cegos feliz é o zarolho. ■Na terra dos cegos quem tem um olho é rei. VIDE: ●Beati monoculi in regione caecorum. ●Beati monoculi in terra caecorum. ●Caecorum in patria luscus rex imperat omnis. ●In caecorum regno regnant strabones. ●In regione caecorum rex est luscus. ●In terra caecorum monoculus rex. ●Inter caecos luscus rex. ●Inter caecos regnat luscus. ●Inter caecos regnat strabo. ●Inter caecos strabus rex est. ●Inter pygmaeos regnat nanus. ●Monoculus inter caecos rex.
71. Beatus qui habitat cum muliere sensata. [Vulgata, Eclesiástico 25.11] Ditoso aquele que vive com uma mulher de bom senso.
72. Beatus qui intellegit super egenum et pauperem. [Vulgata, Salmos 40.1] Bem-aventurado o que cuida sobre o necessitado e o pobre.
73. Beatus qui invenit amicum verum. [Vulgata, Eclesiástico 25.12] Ditoso o que encontra um amigo verdadeiro. VIDE: ●Qui autem invenit illum, invenit thesaurum. ●Qui invenit amicum, invenit thesaurum.
74. Beatus qui prodest quibus potest. Feliz é o homem que ajuda a quem ele pode ajudar. VIDE: ●Vir bonus est is, qui prodest quibus potest, nocet nemini.
75. Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti. [Vulgata, Lucas 11.27] Abençoado o ventre que te trouxe, e os peitos que mamaste.
76. Beatus vir cuius est nomen Domini spes eius, et non respexit in vanitates, et insanias falsas. [Vulgata, Salmos 39.5] Bem-aventurado o varão cuja esperança é o nome do Senhor e não voltou os olhos para as vaidades e necedades enganosas.
77. Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum. [Vulgata, Salmos 1.1] Bem-aventurado o varão que não se deixou ir após o conselho dos ímpios.
78. Beatus vir qui non cogitavit, non fecit, non docuit mala. [S.João Crisóstomo] Feliz o homem que não pensou, não praticou, nem ensinou a maldade.
79. Beatus vir qui non est lapsus verbo ex ore suo. [Vulgata, Eclesiástico 14.1] Bem-aventurado o homem que não escorregou pelas palavras de sua boca. ■Antes escorregar do pé do que da língua.
80. Beatus vir qui suffert tentationem. [Vulgata, Tiago 1.12] Bem-aventurado o homem que sofre com paciência a tentação.
81. Beatus vir qui timet Dominum. [Vulgata, Salmos 111.1] Bem-aventurado o varão que teme ao Senhor.
82. Bella delectat cruor. [Sêneca, Hercules Furens 405] O sangue ama as guerras.
83. Bella gerant alii; Protesilaus amet! [Ovídio, Heroides 17.84] Que outros façam a guerra, e que Protesilau continue amando.
84. Bella gerant alii; tu felix Austria nube, nam quae Mars aliis, dat tibi regna Venus. [Atribuído ao Rei Matias Corvino, da Hungria / Rezende 532] Que outros façam a guerra; tu, feliz Áustria, casa-te, pois os reinos que Marte dá a outros, é Vênus que a ti concede. (=Dístico alusivo aos casamentos felizes com que os imperadores da Áustria souberam aumentar os seus domínios. Paulo Rónai, Não Perca o seu Latim 34).
85. Bella geri placuit nullos habitura triumphos? [Lucano, Pharsalia 1.12] Vós quisestes que se fizessem guerras que não vos trouxessem vitórias?
86. Bella gerunt mures, ubi cattum non habet aedes. [Binder, Thesaurus 321] Quando a casa não tem gato, os ratos atacam. ■Quando o gato sai, os ratos fazem a festa.
87. Bella gerunt urbes septem de patria Homeri; nulla domus vivo, patria nulla fuit. [George Buchanan] Sete cidades disputam a condição de serem a pátria de Homero; quando vivo, ele não teve nenhuma casa, nenhuma pátria.
88. Bella! Horrida bella! Guerras! Horrendas guerras! ●Bella, horrida bella, et Thybrim multo spumantem sanguine cerno. [Virgílio, Eneida 6.86] Vejo guerras, horrendas guerras, e o Tibre espumando com muito sangue.
89. Bella infausta gerunt. [Ovídio, Metamorphoses 14.529] As guerras causam desgraças.
90. Bella manu letumque gero. [Virgílio, Eneida 7.455] Trago na mão a guerra e a morte. (=Palavras de Alecto, uma das Fúrias).
91. Bella matribus detestata. [Horácio, Carmina 1.1.24] As guerras são execradas pelas mães. ●Bella matronis detestata.
92. Bella movet citius, cui desunt cornua taurus. [Binder, Thesaurus 233] Touro que não tem chifres, ataca mais depressa.
93. Bella res est mori sua morte. [Sêneca, Epistulae Morales 69.6] Que coisa bonita, morrer de morte natural.
94. Bellandi cupido damno est sua saepe cupido. [Jogo de palavras] Ao desejoso de guerrear seu desejo muitas vezes traz prejuízo.
95. Bellandi rationes. [César, De Bello Civili 3.50] Táticas de guerra.
96. Bellator Dei. Um soldado de Deus.
97. Bellator fortis qui se poterit superare. [Beda, Proverbiorum Liber] Valente é o guerreiro que poderá vencer a si mesmo. ■Vencer-se a si é mais do que vencer o mundo.
98. Belle negandum est. [Cícero, De Petitione Consulatus 12] Deve-se recusar com delicadeza.
99. Bellerophontis litteras tulit. [Apostólio 6.47] Levou a carta de Belerofonte. (=Diz-se de quem é portador da própria desgraça). VIDE: ●Cave ne litteras Bellerophontis afferas.
100. Belli domique. [Cícero, De Republica 1.38] Na guerra e na paz.
101. Belli exitus incertus. O resultado da guerra é incerto. ■A guerra, sabe-se como começa, não se sabe como termina. ●Belli fortuna anceps. ●Bellorum exitus incerti. [Cícero, Ad Familiares 6.1] Os resultados das guerras são duvidosos. VIDE: ●Anceps belli casus. ●Armorum exitus semper incerti, et timidi. ●Eventus belli varii. ●Fortuna belli fluxa. ●Mars dubius. ●Nusquam minus quam in bello eventus respondet. ●Varius et dubius est belli eventus.
102. Bello gladius, voluptas pace vulnerat. [Publílio Siro] Na guerra, é a espada que fere; na paz, os prazeres.
103. Bellum aggressionis. A guerra de agressão. VIDE: ●Bellum offensivum.
104. Bellum autem viris curae erit. [Homero, Ilíada 6.492] Esta guerra será coisa de homens.
105. Bellum defensivum. [Bacon, Historia Henrici Septimi 3.2] A guerra defensiva.
106. Bellum domesticum. [Cícero, De Divinatione 1.105] A guerra civil. ●Bellum civile. VIDE: ●Bellum intestinum.
107. Bellum dulce inexpertis. [Pereira 97] A guerra é agradável a quem não tem experiência dela. ■Doce é a guerra para quem não andou nela. ■Bem parece a guerra a quem está longe dela. VIDE: ●Dulce bellum inexpertis. ●Dulce bellum inexpertis, expertus metuit. ●Dulce bellum inexperto. ●Dulce haud expertis est bellum. ●Inexpertis enim dulcis est pugna. ●Maxime bellum affectant, qui, quid sit bellare nunquam experti sunt.
108. Bellum e bello seritur, ultio trahit ultionem. [Erasmo, Quaerela Pacis 595] De uma guerra se gera outra; uma vingança puxa outra.
109. Bellum externum. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 2.31] Guerra externa.
110. Bellum indiget celeritatis. [Cícero, Philippica 6.7] A guerra exige rapidez.
111. Bellum internecivum. [Cícero, Pro Domo Sua 61] A guerra de extermínio. ●Bellum internecinum. ●Bellum lethale.
112. Bellum intestinum. [Cícero, In Catilinam 2.28] A guerra civil. VIDE: ●Bellum civile. ●Bellum domesticum.
113. Bellum nec timendum nec provocandum. [Plínio Moço, Panegyricus 16.2] A guerra nem se deve temer nem provocar.
114. Bellum nemo est qui non odio habeat. Não há ninguém que não deteste a guerra.
115. Bellum non bellum. [Jogo de palavras] A guerra não é coisa bela. ●Bellum non bellum, sed noxia belua bellum. [Walther 1980b]. A guerra não é coisa bela, mas uma fera perigosa.
116. Bellum offensivum. [Bacon, Historia Henrici Septimi 3.2] A guerra de agressão. VIDE: ●Bellum aggressionis.
117. Bellum omnium in omnes. [Hobbes, Opera Philosophica, Libertas], A guerra de todos contra todos. ●Bellum omnium contra omnes. [Hobbes, Opera Philosophica, De Homine]
118. Bellum omnium pater. [Tucídides / Erasmo, Adagia 3.5.33] A guerra é o pai de todas as coisas.
119. Bellum pacis est causa. [Rezende 537] A própria guerra é a causa da paz. ■Guerra bem guerreada traz boa paz. VIDE: ●Sapientes pacis causa bellum gerunt.
120. Bellum pacis nomine callide involutum. A guerra enganosamente escondida sob o nome de paz. VIDE: ●Pacis nomine bellum involutum reformido.
121. Bellum, pax rursum. [Terêncio, Eunuchus 60] Guerra, e novamente paz. VIDE: ●In amore haec omnia insunt vitia: iniuriae, suspiciones, inimicitiae, indutiae, bellum, pax rursum.
122. Bellum peractum est. [Sêneca, Troades 1169] A guerra terminou.
123. Bellum punitivum. Guerra punitiva.
124. Bellum se ipsum alet. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 34.9] A guerra alimentará a si mesma.
125. Bellum senum consilia, iuvenum robur poscit. A guerra requer a prudência dos velhos e a força dos jovens.
126. Bellum tibi ex victoria nascitur. [Quinto Cúrcio, Historiae 7.8] Para ti, a guerra nasce da vitória.
127. Belua fera est avaritia. A cobiça é um animal feroz. VIDE: ●Avaritia belua fera, immanis intoleranda est.
128. Belua multorum es capitum. [Horácio, Epistulae 1.1.76] És uma fera de muitas cabeças.
129. Bene agendo nunquam defessus. [Divisa] Nunca fatigado de fazer o bem.
130. Bene ambula! Vai com sorte! Que a sorte te acompanhe!
131. Bene audire. Ter boa fama. VIDE: ●Male audire.
132. Bene audire alterum patrimonium est. [Publílio Siro] Ter boa reputação é um segundo patrimônio. ■Boa fama vale dinheiro. ■Cria fama e deita-te na cama. ●Bene audire est optimum patrimonium. [Binder, Medulla 124] Ter boa reputação é o melhor patrimônio. VIDE: ●Bonus rumor alterum est patrimonium.
133. Bene cogitata respiciet Deus. [Sêneca, Thyestes 489] Deus favorecerá as boas idéias.
134. Bene cogitata saepe ceciderunt male. [Publílio Siro / Rezende 538] Planos bem concebidos muitas vezes deram mau resultado.
135. Bene cogitata si excidunt, non occidunt. [Publílio Siro] As boas idéias, se não se concretizam, não estão perdidas.
136. Bene consulit, sed male facit. [Grynaeus 312] Planeja bem, mas executa mal. ■Cuidá-lo bem e fazê-lo mal.
137. Bene consultum, inconsultum est, si inimicis usui est. [Plauto, Miles Gloriosus, 601] O que foi bem projetado, torna-se mal deliberado, se chega ao conhecimento dos adversários.
138. Bene curris, sed extra viam curris. [Atribuído a S.Agostinho] Corres bem, mas corres fora da estrada. ■Deixas o certo pelo duvidoso. ●Bene currunt, sed extra viam. [Manúcio, Adagia 51] Correm bem, mas fora da estrada. ●Bene cucurristi, sed extra viam. Correste bem, mas fora da estrada. VIDE: ●Magni passus extra viam.
139. Bene decessit. Teve morte natural.
140. Bene docere et male vivere, est una manu aedificare, altera destruire. Ensinar bem e viver mal é o mesmo que construir com uma das mãos e destruir com a outra. VIDE: ●Verecundum est magistro bene docere et male vivere.
141. Bene docet qui bene distinguit. [Comenius, Didactica Magna] Quem distingue bem, ensina bem. VIDE: ●Distingue frequenter. ●Qui bene distinguit, bene docet.
142. Bene dormit qui non sentit quam male dormiat. [Publílio Siro] Dorme bem quem não sente quão mal dorme.
143. Bene est, cui deus obtulit parca, quod satis est, manu. [Horácio, Carmina 3.16.43] Abençoado é aquele a quem a divindade, com parca mão, deu o que lhe baste. ■Cada um se contente com o que Deus lhe dá. ■Bem é o que Deus dá.
144. Bene est tentare. É bom experimentar. Vale a pena tentar.
145. Bene ferre magnam disce fortunam. [Horácio, Carmina 3.27.74] Aprende a conviver com a sorte favorável.
146. Bene fortunet Deus tuos labores. [Erasmo, Colloquia Familiaria 1] Que Deus faça prosperar os teus esforços. VIDE: ●Deus te fortunet!
147. Bene habere corpore simul et anima curandum est. [Cleóbulo / Rezende 558] Deve-se procurar ter a alma e o corpo sãos ao mesmo tempo. VIDE: ●Mens sana in corpore sano. ●Orandum est ut sit mens sana in corpore sano.
148. Bene imperat qui bene paruit aliquando. [Pereira 97] Bem manda quem antes bem obedeceu. ■Bem sabe mandar quem bem soube obedecer. ■É obedecendo que se aprende a mandar. ■Quem não sabe sofrer, não sabe reger. VIDE: ●Nemo bene imperat, nisi qui paruerit imperio. ●Non bene imperat, nisi qui paruerit imperio. ●Qui bene imperat, paruerit aliquando necesse est, et qui modeste paret, videtur qui aliquando imperet, dignus esse. ●Qui modeste paret, videtur qui aliquando imperet, dignus esse.
149. Bene legere saecla vincere. [Inscrição em biblioteca, na Universidade da Califórnia, EUA] Ler bem é vencer os séculos.
150. Bene merenti mala es, male merenti bona es. [Plauto, Asinaria 114] Para os que te fazem bem és má; para os que te prejudicam és boa.
151. Bene merere et si praemia desint. [Divisa] Ter merecimento, mesmo que não haja compensação.
152. Bene mihi, bene vobis, bene meae amicae. [Plauto, Persa 772] À minha saúde, à vossa saúde, à saúde de minha amiga. VIDE: ●Bene vos, bene nos, bene te, bene me.
153. Bene mori praestat quam turpiter vivere. É melhor morrer honestamente do que viver vergonhosamente. ■Antes morte que vergonha. VIDE: ●Melius est honeste mori quam turpiter vivere. ●Satius est honeste mori quam turpiter vivere. ●Se bene mori quam turpiter vivere maluit.
154. Bene moritur quisquis moritur dum lucrum facit. [Eurípides / Sêneca, Epistulae Morales 115.14] Tem morte abençoada quem morre na prosperidade.
155. Bene nati, bene vestiti, et mediocriter docti. Bem nascidos, bem vestidos, mas só moderadamente cultos. ■Não julgar pelas aparências.
156. Bene natis turpe est male vivere. [Erasmo, Adagia 5.2.34] É vergonhoso para os bem nascidos viver desonestamente.
157. Bene navigavi nunc, cum naufragium feci. [Albertatius 282] Depois que naufraguei, passei a navegar bem. ■A experiência que não dói muito pouco aproveita. ■Há males que vêm por bens. VIDE: ●Nunc bene navigavi postquam naufragium feci. ●Nunc bene navigavi, cum naufragium feci.
158. Bene navigavit, qui quem destinavit portum tenuit. [Sêneca, De Beneficiis 2.31.3] Fez boa viagem quem atingiu o porto que pretendia.
159. Bene nos dicite! Desejai bem a nós! ■À nossa saúde! ●Bene nobis!
160. Bene nummatum decorat Suadela Venusque. [Horácio, Epistulae 1.6.38] A eloqüência e o amor favorecem quem tem muito dinheiro. ■Quem tem dinheiro tem graça e amigos.
161. Bene ominare de homine mortuo. [Quílon / Rezende 561] Pressagiar um futuro feliz para um homem morto.
162. Bene omnibus nobis. [Plauto, Persa 789] À saúde de todos nós.
163. Bene opto tibi. Desejo-te sucesso. VIDE: ●Bene preco tibi.
164. Bene orasse est bene studuisse. [Lutero] Ter orado bem é ter-se aplicado bem.
165. Bene parta perpetuo homines funguntur. [Costa e Sá, Diccionario Portuguez, Francez e Latino 46] Do que bem se adquiriu os homens gozam para sempre.
166. Bene partum saepe dilabitur, et male partum simul cum domino. [Pereira 114] O bem ganhado muitas vezes se perde, e o mal ganhado se perde junto com seu dono. ■O bem ganhado se perde, e o mal, seu dono e ele.
167. Bene perdis gaudium, ubi dolor pariter perit. [Publílio Siro] Vale a pena perder a alegria, quando a dor igualmente desaparece.
168. Bene perdit nummos, iudici cum dat nocens. [Publílio Siro] Vale a pena ao culpado desperdiçar o dinheiro com que corrompe o juiz.
169. Bene preco tibi. Desejo-te sucesso. VIDE: ●Bene opto tibi.
170. Bene qui cenat, bene vivit. [Horácio, Epistulae 1.6.56] Quem bem janta bem vive.
171. Bene qui coniciet, vatem hunc perhibebo optimum. [Eurípides / Cícero, De Divinatione 2.12] Quem sabe conjecturar bem, esse eu tenho como o melhor profeta.
172. Bene qui latuit, bene vixit. [Ovídio, Tristia 3.4.25] Viveu bem quem soube viver na obscuridade. VIDE: ●Bene vixit qui bene latuit. ●Qui bene latuit, bene vixit.
173. Bene qui stat, non moveatur. Quem está bem não se mova. ■Quem está bem deixe-se estar. ■Quem bem está não se levante.